મારી સંવેદના

હર ફીક્ર કો ધુએમે ઉડાતા ચલા ગયા…

2011-12-03T11:39:00.004+05:30

ટેન્શન-ડિપ્રેશન આજ કાલ સૌથી વધુ ચર્ચાતા શબ્દો બનતા જાય છે અને તે પણ ખાસ કરી ને યુવા વર્ગમાં . એડમીશન થી લઈ ને સબમીશન સુધી અને છેક સેટલ્ડ જોબ સુધી આ શબ્દો પડછાયાની જેમ પાછળ પાછલ દોડતા આવે છે અને મોટા ભાગે હાવી થતા જાય છે. આજે એક એવરેજ યુવાન હાયસ્કુલમાં આવતાની સાથે જ પોતે જાણે બ્લેકહોલમાં દાખલ કેમ ના થયો હોય તેવો અનુભવ કરે છે અને પછી તે બ્લેકહોલ માથી ક્યારેય બહાર નથી આવી શકતો. સારી સ્કુલમાં એડમીશનના મોહ થી આ બ્લેકહોલમાં દાખલ થવાનું શરૂ થાય છે તે છેક સારી જોબ ના મળે ત્યાં સુધીમાં તો આ બ્લેકહોલ તેને ક્યારનો ગળી ગયો હોય છે. બ્લેકહોલમાં પગ પડ્યા પછી શરૂ થાય છે તેમાથી બહાર નિકળવાના પ્રયાસો . મોટેભાગે આ પ્રયાસો ’શોર્ટકટ” ટાઇપ હોય છે. સિગરેટ, હુક્કા, બીયર વગેરે આ પ્રયાસોના માધ્યમ છે.

કોણ જાણે આપણા જીન્સ માં એવી તે કઈ ખામી રહી ગઈ છે કે તે સમસ્યાના ઉકેલ કરતા તેનાથી બચવા અને જો આવી ચડે તો તેને પોસ્ટપોન કરવા વધુ પ્રેરે છે અને આ જીન્સ પેઢી દર પેઢી દ્રઢ થતા જાય છે. આશીર્વાદ કે પ્રાર્થના માં પણ સમસ્યાથી બચવાની રીતસર આજીજી હોય છે. યોગ્ય રીતે સામનો કરવાની વાત આવે ત્યારે ઉભી પુછડીએ દે ધના ધન. ટેસ્ટની તૈયારી નથી થઈ લાવને એક ફુંક મારી લવ ટેન્શન દુર થઈ જાશે. એક્ઝામ નજીક છે અને તૈયારી ના નામે મીડુ ચાલને દીવ આટો મારી આવ્યે (જો કે હવે દીવ સુધી લાંબુ થવાની પણ જરૂર નથી રહેતી કેમ) . ઓહ ગોડ કાલે વાઇવા છે અને તે ઘોંચુ આખા વર્ષનો બદલો લઈ લેશે ચાલ ને હુક્કાબારમાં આટો મારી આવ્યે. આ વાત ખાલી આજની જ નથી સદીઓથી ચાલી આવી છે ખાલી માધ્યમો બદલાયા છે પરિસ્થીતી નહી. મોટાભાગના વ્યસનો આજ ઉમરમાં લાગે છે અને પછી વ્યક્તિએ તેનો બોજો આખી જીંદગી સાથે લઈને ફરવું પડે છે.

શું વ્યસનથી ખરેખર સમસ્યાનું સમાધાન મળી રહે છે ? ના, મોટાભાગના લોકોનો જવાબ હશે. ઘણા દલીલ કરે છે કે વ્યસનથી સમસ્યાનો સામનો કરવાનો પાવર મળે છે. શું ખરેખર ? સિગરેટ-હુક્કા કે પછી બીયર દારૂ પિવાથી સાયન્સ-મેથ્સના દાખલા આવડી જતા હોય તો તો આટલી મહેનત કરવાની જરૂર જ ક્યાં છે. એક સમસ્યા ક્યારેય બીજી સમસ્યાનો ઉકેલ ના હોય શકે . કદાચ જે તે સમસ્યાને ભુલવામાં મદદરૂપ થઈ શકે પણ તે તેનો ઉકેલ તો નથી જ. સમસ્યાઓને જેટલી પોસ્ટપોન કરતા રહેશુ તેટલી જ સમસ્યા મોટી થતી જશે. મેલેરીયા-ટાઇફોઇડ કે જોન્ડીસ થયો હોય ત્યારે કેમ સીગરેટ-હુક્કાથી તેને મટાડતા નથી ? જીવનમાં આવતી દરેક સમસ્યાને આવી રીતે જ જોયશું તો તેનું નિરાકરણ પણ જલ્દી મળશે.

ખાટલે મોટી ખોટ એ જ છે કે આપણે જે રીતે જોવા માગ્યે છીએ તે રીતે જ જોયે છીએ અને તેમા આપણો વાંક નથી આપણને શિખવાડવામાં જ એવું આવ્યુ છે. નાનપણથી જ ભણતરનો મતલબ ૨+૨=૪ થાય અને સોડીયમ + ક્લોરાઇડ = મીઠુ બને . ભણતરતો થાય છે પણ ગણતર અને ચણતર રહી જાય છે. અને પછી જ્યારે સમસ્યાઓ ઉભી થાય ત્યારે ટેન્શન-ડીપ્રેશન અને છેવટે વ્યસન. જે ખલાસી દરીયો ખેડવા જાય તેને અફાટ દરીયા સાથે બાથ ભીડતા આવડવું જ જોઇએ તે તેની પુર્વશરત છે સ્વિમીંગ પુલમાં લાઇફગાર્ડ સાથે તરવું અને દરીયો ખુંદવો બન્ને વચ્ચે જમીન-આસમાનનો ફરક છે તેટલો જ ફરક શાળા-કોલેજ જીવનના પ્રોટેક્ટેડ વાતાવરણ અને વાસ્તવિક જીવનમાં અહીં મારો કેવાનો મતલગ એવો નથી કે સીધા દરીયામાં જ તરતા શીખવું જોયે. આવુ કરવામાં ભવસાગર તરવા કરતા સાગરમાં ડુબી જવાની શક્યતા વધુ રહેલી છે. પણ સ્વિમીંગપુલ અને દરીયા વચ્ચેનું અંતર ઘટાડી તો શકાય કે નહી ? યુવાનોની વ્યાખ્યા જ સ્વપ્નજોનારા એવી થાય છે પણ તેને તે સપનાઓ કેવી રીતે પુરા કરવા અને તેને પુરા કરવા માટે કેવી કેવી સ્કીલની જરૂર પડશે તે માર્ગદર્શન વગર બધ્ધુ નકામું છે . અને આ જ માર્કદર્શનનો અભાવ સ્વિમીંગપુલ થી દરીયા સુધીનું અંતર ઉભુ કરે છે. હવે પરિસ્થીતી એવી નિર્માણ થાય છે કે બીજા કરતા સરસ એકડો ઘુટટા બાળકને જોય ને માતા-પિતા એવા ઉત્સાહી થઈ જાય છે કે પોતાના બાળકમાં મહાન ડોક્ટર-ઇન્જીન્યર જોવા લાગે છે. આ બ્લેકહોલ તરફની યાત્રાનું પહેલુ પગલુ છે .

વાસ્તવિકતા સમજાય ત્યાં સુધીમાં એટલુ મોડુ થઈ ગયુ હોય છે કે ત્યાં સુધીમાં તો વ્યક્તિ સમસ્યાથી બચવા કે તેનાથી છુટકારો મેળવવા શોર્ટકટ અપનાવતો થઈ ગયો હોય છે. આ સર્વવ્યાપી સમસ્યાનું પાયાથી જ શોલ્યુશન લાવવું જરૂરી છે અને તેની શરૂવાત “મર્દાંગી હર ફિક્ર-સમસ્યા-ટેન્શન ને ધુંઆ માં ઉડાવામાં-શરાબમાં બહાવામાં નથી તેનો સામનો કરવામાં તેનો ઉકેલ લાવવામાં છે” તેટલુ સમજવાથી-સમજાવાથી જ કરી શકાય. અને શરૂવાત જેટલી વહેલી થશે તે એટલી જ જરૂરી છે જેટલુ દર્દનું નિદાન . બાકી ક્યાંક….. કોણ કરશે આ શરૂવાત ? મે તો કરી દીધી અને તમે ???

-: સીલી પોઇન્ટ:-

“ગોળના ખાવાની સલાહ આપતા પહેલા જાતે ગોળ મુકવો પડે તેવો બોધ નાનપણમાં સાંભળેલી એક વાર્તા માથી મળેલો”. -પણ ચિંતા ના કરો હું તો ગોળ(વ્યસન) ખાતો જ નથી :D

"સવેદનાઓ ની વાવણી“

2011-10-20T00:56:00.004+05:30

લગભગ બે વર્ષ પહેલા અસમંજસની લાંબી સ્થીતિ માથી પસાર થયા પછી બીજા બાળકનું પ્લાનીંગ કર્યું. પહેલા ખોળે જ દીકરો છે એટલે બીજા બાળકની શું જરૂરિયાત તે વિષે ઘણા ખુબ જ નિકટના લોકોના સ્પષ્ટ અને વ્યાજબી અભિપ્રાયો છતા અંતરની લાગણી હતી કે એક દીકરી તો જોઇએ જ. દિકરો બાપના ખભ્ભા મજબુત કરે તો દીકરી છાતી. માનતાની કહો તો માનતાની પણ મારી ઇચ્છા ઇશ્વરે પુરી કરી અને ગયા વર્ષે જ જેની એ મારે ત્યા જન્મ લીધો.

હું પહેલાથી જ થોડો લાગણીશીલ ખરો, તમે વેવલો પણ કહી શકો. હોસ્પિટલમાં દિકરી આવી તેની વધામણી કરતા જોય લગભગ બધા જ આશ્ચર્ય માં હતા. કદાચ આપણી માનશીકતા જ એવી છે કે અમુક વાતો સહજતાથી સ્વિકારી નથી શકતા . હું તો હજી પેન્ડા વહેચવાની તૈયારી કરતો હતો પણ લોકો શું કહેશે તેના ડરે મમ્મીએ ચોખ્ખી ના પાડી દીધી. કદાચ સમાજમાં રહેવુ હોય તો આપણી ખુશી ની જાહેરાત પણ સમાજ ના નિતી-નિયમો ને આધીન રહી કરવાની થતી હશે.

છેલ્લા એક વર્ષમા એક-એક દિવસ મે જેની ને મોટી થતા જોય છે. હાથ-પગ હલાવતા, હસતા, ઉધી પડતા બેસતા બધુ જ પહેલી વાર કરતા જોય છે. યથાર્થ ક્યારે મોટો થઈ ગયો તેની અતિ વ્યસ્તતાને લીધે ખબર જ ના પડી હતી પણ તેની કસર જેની વખતે જાણે પુરી કરવાની હોય તેમ એક એક પળ માણ્યો છે. લગભગ રોજ સવાર-બપોર-રાત અઢધી કલાક તેની સાથે પસાર કરવાનો વણ લખ્યો નિયમ થઈ ગયેલો. તેમા પણ છેલ્લા ૨-૪ મહિનાથી તો રાત્રે મારી છાતી ઉપર જ સુવાની જીદ્દ અને ના છુટકે તે જીદ્દને પુરી કરવાની .

ઘણા લોકો ના મોઢે જ્યારે “ઓહ તેને તો ૨-૩ દિકરી છે” બોલતા સાંભળુ છુ ત્યારે જે તે વ્યક્તિ ઉપર દયા આવે છે. નક્કિ તે વ્યક્તિ ના નશિબમાં દિકરીનો પ્રેમ નહી હોય અથવા તો તે એટલો કમ અક્કલ હશે કે તે તે પ્રેમને ઓળખી નહી શક્યો હોત. આ જગતમાં સૌથી સૌભાગ્યશાળી વ્યક્તિ એટલે દિકરીનો બાપ . હું ઇશ્વરનો આભારી છુ કે તે મને આ સૌભાગ્ય આપ્યું. કાઇ પણ ખાતી હોય અને હું જેની ની પાસે જાવ તો તરત ઉચી થઈ મારા મો મા ધરાર નાની કટકી મુકશે. અસહ્ય ટેન્શન માં પણ જ્યારે હું તેનુ મલકતુ મો જોય જાવ એટલે બધુ જ ટેન્શન ગાયબ.

થેન્કસ જેની મને એક દિકરીના બાપ નું સૌભાગ્ય બક્ષવા બદલ.

* * * *

“પપ્પા તે શું હતુ ?” લગભગ ટી.વી. જોતા જોતા યથુ મને આ પ્રશ્ન ના પુછે તો જ નવાય.

“બેટા તે કોકો બીન હતુ જેમાથી ચોકલેટ બને ને તે” હંમેશની જેમ બીજા પ્રશ્નની આશા સાથે શાતિથી જવાબ આપ્યો.

“તે શા માટે રડતુ હતુ ?” અપેક્ષીત પ્રતિ પ્રશ્ન પુછાયો .

“બેટા પેલા અંકલ છે ને તે બેસ્ટ ચોકલેટ બનાવવા માટે બેસ્ટ કોકો બીન સિલેક્ટ કરતા હતા પણ તે કોકો બીન થોડુ નબળૂ હતુ અને એટલે તેને સિલેક્ટ ના કર્યું એટલે તે રડતુ હતું.” ડિટેઇલમાં જવાબ આપી નવા પ્રશ્નથી બચવા માટે થોડો ડિપમા ગયો અને ૧૦૦ % વિશ્વાસ હતો કે કદાચ નવો પ્રશ્ન નહી જ આવે.

“પણ તેને આમ ફેકી કેમ દીધુ પેલા અંકલે ? પસંદ ના હતુ તો પ્યારથી ડસ્ટબીનમાં ના નાખી શકાય ? તેમા તેમ ફેકવાનું હોય ? તેને કેટલું ખરાબ લાગ્યુ હશે એક તો રિજેક્ટ કર્યુ અને ઉપરથી આમ ફેક્યુ .”

કેડબરી બોર્નવીલની એડ જોયા પછી ની આ પ્રશ્નોત્તરીમા યથુના આ છેલ્લા વાક્યો સાંભળી મારી પાસે ના તો દલીલ કરવાના શબ્દો હતા ના તો જવાબ દેવા ના.

* * * *

સંવેદનાઓ ની વાવણી ના કરવી પડે તે તો આમ જ ઉગી નિકળે. ઇશ્વરનો આભાર માનું છુ કે મારા માં જે સંવેદના છે તેવી જ સંવેદના મારા બાળકોમાં પણ ઉગી નિકળી.

(આ પોસ્ટ ડોટર્સ ડે નિમિતે લખી હતી સમય અને સંજોગો ના હોવાથી આજે પોસ્ટ કરૂ છું.)

-: સિલી પોઇન્ટ :-

જો નસીબદાર હોવ તો “દિકરી ને ગાય દોરો ત્યા જાય” નહિતર “દિકરીને ગાય માથુ મારી ખાય” જેવા જેના નશિબ. :D

ઘટનાઓની આસપાસ…

2011-09-25T01:07:00.002+05:30

છેલ્લો મહીનો ઘટના-દુર્ઘટનાઓ થી ભરેલો રહ્યો છે . લગભગ દરેક વિચારી શકતી વ્યક્તિ ને વિચારતી કરી મુકે તેટલી ઘટનાઓ બની છે. આમ તો જે તે ઘટનાઓ બની તે દરેક ઘટનાઓ ની વિષેસ છણાવટ વિવિધ માધ્યમો મા થયેલી છે પણ હુ મારી જાતને આ બધા વિષયો ઉપર લખતા રોકી શકતો નથી. ચાર પાંચ અલગ અલગ પોસ્ટ સહન ના કરવી પડે એટલે એક જ પોસ્ટમા આ બધી બાબતો ઉપર હું મારૂ “એક્સપર્ટ” કિ-બોર્ડ ચલાવું છું. ઇશ્વર આપને સહન કરવાની શક્તિ આપે તેવી પ્રાર્થના સાથે આ પોસ્ટની શરૂવાત કરૂ છું.

લગભગ ગયા મહિના ના અંતમાં એક ઘટના એવી બની કે જેની નોંધ તો લેવાણી પણ તેની દુરગામી અસરો વિષે ગભિરતા થી વિચાર ના થયો. રાજીવ ગાધી ના હત્યારાઓ ની ફાંસી વિધાનસભા માં પ્રસ્તાવ પસાર કરી રોકવા માં આવી. વાત ૧૦૦ % વ્યાજબી જ છે અને કાયદો પણ કહે છે કે એક જ ગુના ની બે વખત સજા ના હોય. ૧૫-૧૭-૨૦ વર્ષ જેઇલ મા રહ્યા એટલે લગભગ એક જન્મટીપ ની સજા ભોગવી જ લીધી ગણાય અને હવે ફાસી ? ભારત દેશ માં સૌથી ખરાબ ચીજ કોઈ હોય તો તે છે રાજકારણ અને રાજકારણીઓ . પોતાના નિજી સ્વાર્થ માટે આ લોકો દેશનુ ગમે તેટલું ખરાબ કરી શકે છે. અહી આ ઘટના ભવિષ્યમાં જો રાજકીય સ્વાર્થ માટે નું હથીયાર બની જાશે તો શું થાશે તે તો વિચારો ? કલમાડી-રાજા-કનિમોઝી વગેરે ૧-૨ વર્ષ પછી આવી જ કોઈ ચાવીનો ઉપયોગ કરી છુટી જાશે . કારણ કે તેણે કરેલ ગુના ની હાલ ના તબક્કે તો મહત્તમ કોઈ સજા નિશ્ચિત જ નથી. કસાબ-અફઝલ ગુરૂ જેવા ત્રાસવાદીઓ સિફ્ત પુર્વક છટકી જાશે. મારી જાણકારી સાચી હોય તો તા.૨૮ ના રોજ કાશ્મીર વિધાનસભામા આવા મતલબનો કોઈ પ્રસ્તાવ પસાર થવાનો છે. કાયદાની ધીમી ગતી રાજકીય હથીયાર બની દેશની આંતરીક શુરક્ષા સામે કેટલો મોટો પડકાર બની જાશે તે નો ગંભિરતા થી વ્યાપક વિચાર કરવો જોઈએ. અહી વાત ઉદાહરણ પુરૂ પાડવાની છે ત્રાસવાદીઓ ફફડે તેવુ કોઈ ઉદાહરણ તો પુરૂ પાડી શકતા નથી ત્યારે આવો “માનવીય” અભિગમ શું સદેશ આપે છે ?

વર્ષ ૨૦૦૯ માં લગભગ એક મહીના માટે ઉત્તર ભારતના પાંચ મુખ્ય રાજ્યોના મુખ્ય શહેરોમા થોડો થોડો સમય રહેવા ની તક મળી હતી. રસ્તા, બ્યુરોકશી, લાઈટ-પાણી વિતરણ વગેરે વિષે પ્રાથમીક ચર્ચા માં જ સામેની વ્યક્તિ “આપ તો ગુજરાત મે રહેતો હો વહા તો મોદી હૈ “ આવો સહજ જવાબ આપી હથીયાર હેઠે મુકી દે. લગભગ દરેક શહેરમાં ઘર હોય કે ઓફીસ બધે જ પ્રાઇવેટ લાઈટ પ્રોડકશન સંશાધનો જોવા મળ્યા. દિવસના ચાર-છ કલાક તો પોતાની ખપ પુરતી વિજળી પોતે જ ઉત્પન કરવી તેવો વણ લખ્યો નિયમ કેમ ના હોય. અહી મોદી ભક્તિ કે બીજુ કાઈ કરવાનો પ્રયાસ નથી. ગુજરાતમાં પણ હજી ઘણુ કરવાનુ બાકી છે અને ઘણૂ ખોટુ પણ થાય છે . પણ જે થયુ છે તેનો યોગ્ય શ્રેય યોગ્ય વ્યક્તિને આપવો જોઇએ તેવું મારૂ માનવું છે . કાશ્મીરમાં રાજ્યની બહુમત્તી પ્રજા મુસ્લીમ ધર્મ પાળે છે જે રાષ્ટ્રીય સ્તરે લઘુમતી માં છે, કાશ્મીરમાં નિતી વિષયક નિર્ણયો મુખ્યત્વે આ બહુમતી પ્રજાએ ધ્યાનમાં રાખીને જ લેવાતો આવ્યો છે અને તેમા મુખ્યત્વે રાજ્યની બીજી લઘુમતી પ્રજાને અન્યાય થતો આવ્યો છે. નકશામાં તેનાથી થોડુક નીચે આવ્યે તો પંજાબ મા શિખ સંપ્રદાય બહુમતીમાં છે જે સરકારી ચોપડે રાષ્ટ્રીય સ્તરે લઘુમતી છે. અહી નિર્ણયો મોટાભાગે શિરોમણી ગુરૂદ્રારા વ્યવસ્થા પ્રંબધક(SGVP) રાજી રહે તે રીતે જ લેવાતા હોય છે. સાઉથમા કેરલ એવું રાજ્ય છે જ્યાં ઇસાઇ ધર્મ પાળતા નાગરીકો બહુમત્તીમાં છે. દેશના ત્રણ મુખ્ય લઘુમતી ધર્મો પાડતા લોકો જ્યા જ્યાં બહુમતીમાં છે ત્યાં નિતીવિષયક નિર્ણયો તે રાજી રહે તે રીતે લેવાય છે. કહેવાતા બૌધીકો-સિક્યુલર ધ્વજ રકક્ષોને મારી નમ્ર અરજ છે કે સાહેબ તમારી દુકાનની એકાદ શાખા તો ત્યાં જઈ ખોલો. મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠી આનુસ, રાજસ્તાનમાં જાટ-મીણા વગેરે જાતીનું તૃષ્ટીકરણ થતુ હોય ત્યારે કેમ આ બધા લલ્લુ પજુઓ ચુપ બેસે છે. ટોપી પહેરે તો મુસ્લીમ તૃષ્ટીકરણ અને ના પહેરે તો મુસ્લીમ ધર્મનું અપમાન . ખર્ચો ખોટો અને મોટો થયો જ છે તેમા શંકા નથી પણ છાપાવાળાઓ તમે પહેલા પાને ખર્ચાઓ વિષે છાપો છો અને અંદરના પાને આખા પેઇજ ની જાહેર ખબર . તમને જો રાજ્યના લોકોની આટલી જ ચિંતા હતી તો નૈતિક રીતે તમારે તે જાહેર ખબર છાપવાની ના પાડી દેવી હતી ને. લાખો રૂપિયા જોય લાળ પડતી હોય તે લોકો નૈતિકતા વિષે બોલે ત્યારે થોડુ અજુકતુ લાગે છે. વિરોધ કરવા માટે પણ લાયકાત જોઇએ.

આ બધી રામાયણ ચાલતી હતી ત્યારે જ પુર્વ-ભારતઆં જોરદાર ભુકપ આવ્યો . આમ તો સામાન્ય વ્યક્તિ માટે આ પ્રદેશનું નામ આવે ત્યારે GK તળીયે બેસી જતુ હોય છે. પહેલા તો રાજ્યોના નામ જ ના ખબર હોય તો પછી તેના પાટનગર અને ત્યાંની સંસ્કૃતી વિષે તો પુછવાનો પ્રશ્ન જ ક્યાં આવે . દેશના બીજા કોઈ ભાગમાં આવડી મોટી કુદરતી આફત આવી હોત તો મીડીયા પોતાની બહાદુરી બતાવવાની હરીફાઈ પર ઉતરી જાત. “ચંદુ… ચંદુ… ક્યા તુમ મેરી આવાઝ સુન શકતે હો ?” “હા, મનુ આપકી આવાઝ આ રહી હૈ.”. “તો બતાઓ વહા માહોલ કૈસા હૈ ?” “મનુ યહા હર તરફ મલબા હી મલબા દીખાય દેતા હૈ, અબ તક યહા સરકાર કી ઓર સે કોઈ રાહત ઓર બચાવ કા કાર્ય આરંભ નહી હુઆ એ.. યહા મલબે મૈ એક આદમી ફસા પડા હૈ હમ ઉનસે હી પુછ લેતે હૈ,” “ભાઈ સાબ આપકા ક્યા નામ હૈ ?” “તેરી બીપ બીપ બીપ બીપ બીપ મુજે યહા સે બહાર નિકાલ ફીર તુજકો મેરા નામ બતાતા હું” “માફ કીજીયેગા ચંદુ સે સંપર્ક ટૂટ ગયા.” . આજકાલ દરેક સમાચારની માર્કેટ વલ્યુ નક્કી થાય છે ત્યારે અર્ધ વિકસીત પછાત એવા પ્રદેશોની પુરતી વેદના લોકો સુધી ના પહોચે તેમા કોઈ નવાય નથી.

છેલ્લે છેલ્લે બે એવા પ્રસંગો બન્યા જેણે વર્તમાન સરકારની વધી-ઘટી આબરૂ પણ ખંખેરી નાખી… આયોજનપંચ નું કાર્ય આજ સુધી તો મને સમજમાં જ નથી આવ્યું. ભણતા ત્યારે પહેલી-બીજી-ત્રીજી યોજનાઓ અને તેના ટારગેટ(લક્ષ્યાંકો) અને જેતે ટારગેટની સમીક્ષા આવતી. ધુળ બરોબર કોઈ વાર એવું વાંચ્યુ હોય કે જે તે લક્ષ્યાંક પુરા થયા હોય. ૧૦૦ મીટરની દોડ ૧૦ સેકન્ડ માં પુરી કરવાનો ટારગેટ હોય અને પહેલી ટ્રાઇ માં ૧૧ સેકન્ડ લાગી હોય તો સામાન્ય માણસ પણ સમજી શકે કે આપણે થોડુ વધુ ઝડપી દોડવું પડશે. અહી આવું કોઈ જ જાતનું આયોજન નહી છતા આયોજન પંચ. તેમા તો ગરીબની વ્યાખ્યા કરી બુદ્ધીનુ પ્રદર્શન જ કર્યું. છેક ૯ માં ધોરણમાં હતા ત્યારે આકડાશાસ્ત્રના સાહેબે સમજાવેલુ, “સજીવ ગણની સરાસરી કે મધ્યક (એવરેજ) કાઢવાનો હોય અને પરીણામ અપુર્ણાંકમાં આવે તો નજીકની પુર્ણાંક સખ્યા લેવી.” ઉદા તરીકે સમજાવેલું ગામમાં પશુપાલક પાસે બકરાઓ નો મધ્યક શોધવાનો હોય અને જવાબ ૪.૭૯ આવે તો જવાબ ૫.૦૦ લખવાનો. કેમ કે .૭૯ બકરામાં તેના ક્યાં ક્યાં અંગ ગાયબ છે તે કેમ સાબીત કરવું. આવડી અમસ્તી વાત આ લોકોને કોણ સાજાવે ? લાગે છે કે આવું જ ચાલ્યું તો નજીકના ભવિષ્યમાં પેલા બન્ટાસીંગ અને છન્નાસીગ ભેગુ એક નવું નામ મોન્ટેંકસીંગ પણ જોક્સમાં પ્રચલીત થાશે.

પ્રણવ મુખર્જી મોસ્ટ સીનીયર પ્રધાન ગણાય. તેઓ કાઈક કહેતા હોય તેનુ વજન પડવું જ જોઇએ. પણ શીવરાજ પાટીલને પણ સારા કહેડાવે તેવા આપણા(UPA ચેરપર્શનના) ગૃહમંત્રીની લુંગી બચાવવા આખી સરકાર સામે પડી ગઈ. પેલા ખુર્શીદ મીયા કહે છે કે તેઓ નિર્દોષ છે યાર તે કામ તપાસ એજીન્સી અને કોર્ટને કરવા દ્યો ને. બીજુ પ્રણવદા અને ચિંદમ્બરમ બન્ને માથી એક ખોટા છે તે પણ સાબીત થઈ ગયું. આવી પરિસ્થિતીમા વડાપ્રધાનની હાલત ના પાડે તો નાક કપાય અને હા પાડે તો માથુ તેવી થઈ ગઈ. આમ તો હવે તેઓ આ બધા ના આદી થઈ ગયા છે છતા નાક કપાવી હાલ પુરતુ માથુ બચાવી લીધુ છે .

-: સીલી પોઇન્ટ :-

ઉપરોક્ત દરેક ઘટના વખતે મીડીયાએ વધતુ ઓછુ મોણ નાખી સમાચાર લોકો સુધી પહોચાડ્યા. હવે તો દર્શકો પણ સમજી ગયા છે કે મીડીયા ૧૦૦ બતાવે ત્યારે ૧૦ સાચુ હોય અને ખાલી ૧ જ કામનુ હોય. તેમ છતા આ લોકો ૧ ના ૧૦૦ કરતા જ રહે છે

નોંધ :- આ પોસ્ટ ૨૪-૯ ના સવારે લખાયેલી છે અનિવાર્ય સજોગોને લીધે પબ્લીશ નો હતો કરી શક્યો. આજે દિવસ ભર પોસ્ટ સાથે સકળાયેલી બાબતોના સ્ટેટસ-નોટ્સ મીત્રો દ્રારા મુકવામા આવ્યા છે તે માત્ર સંજોગ જ છે. છતા કોઈ ને એવુ લાગે તો મને જણાવશો આ પોસ્ટ સાથે હું જે તે વ્યક્તિને ક્રેડીટ આપીશ.

નાની નાની વાતો...

2011-09-23T09:36:00.002+05:30

૨૦૦૮ મા જ્યારથી સોશીયલ નેટવર્કીંગ શરૂ કર્યુ ત્યાર થી અમુક જાતે જ બનાવેલા નિયમો પાળવાનો આગ્રહ રાખ્યો છે. નિયમો બહુ સામાન્ય કહી શકાય તેવા છે અને અમુક નિયમો તો દાજ્યા પછી ના છે પણ જેમ જેમ નિયમો બનાવતો ગયો-બદલ તો ગયો વ્યવહાર સ્પષ્ટ અને પારદર્શક થતા ગયા. હું એમ તો ના કહી શકુ કે છેલ્લા ત્રણ વર્ષ કોઈ પણ જાતની માથાકુટ વગર પસાર થયા પણ જે કાઈ બન્યુ અને તેમાથી જે કાઈ શિખ્યો તેના આધારે જીવનમાં જે કાઈ ફેરફાર કર્યા તે ઓનલાઈન-ઓફલાઇન બન્ને દુનિયામાં કામમાં આવ્યું. કારણ બહુ સિમ્પલ છે માણસ હંમેશા માણસ જ રહેવાનો છે તમે તેને જાણતા હોય કે ના જાણતા હોવ તેના ગુણ-દોષમાં કાઈ ફરક પડવાનો નથી.

શરૂવાત ઓર્કુટીંગ થી જ કરૂ. અદાવાદ આવ્યો તેને હજી છ મહીના જ થયા હતા . ઘણુ બધુ અજાણ્યુ ના જોયેલુ હતું તેમાની એક આ આભાષી દુનિયા પણ ખરી. ક્લાસમા બધા રોજ ઓર્કુટ વિષે પોતાની “એક્સપર્ટ કોમેન્ટ” આપતા હોય ત્યારે મારી પાસે તેના મોઢા જોવા શિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ જ ના હતો. આમ તો યાહુ પર ચેટ કરેલુ પણ આ તો વળી નવી જ વસ્તુ અને તેમા તેના વિષે સાચી-ખોટી જે વાતો સાંભળેલી અને તેના જ આધારે ખોટા નામે જ (ફેક) પ્રોફાઈલ બનાવી. ધીરે ધીરે એવું લાગ્યુ કે ઓહ. આપણે જેવું ધાર્યુ હતું તેવું તો અહી કાઈ નથી ભલે દુનિયામાં ખરાબ લોકોની બોલબાલ હોય અને તેની જ ચર્ચા થતી હોય પણ સારૂ કોઈ છે જ નહી તેવું માનવાને પણ કોઈ કારણ નથી . બોધ :- આપણે જેટલુ ધારેલુ હોય તે બધુ જ સાચુ હોવું તે જરૂરી નથી ક્યારેક આપણી જે તે ધારણા આપળા જ પગની બેડીઓ બની જાતી હોય છે.

ધીરે ધીરે આ આભાસી દુનિયાનો ચસ્કો લાગવા લાગ્યો. બીજાના ફ્રેન્ડસ લીસ્ટ સામે જોય ઇર્ષા થવી સ્વાભાવિક હતી એટલે જાણ્યા અજાણ્યાને રીક્વેસ્ટ મોકલતો ગયો. પણ આ ઉતાવળમાં પાયાગત વાત ભુલી ગયો જેમ વાસ્તવિક જીવનમાં તમારે તમારી જાતને સાબીત કરવી પડે છે તેવું જ કાઈક અહી પણ હોય છે. Who R U ? હું તમારી સાથે શા માટે મીત્રતા કરૂ ? શું હું તમને જાણુ છુ ? આવા આવા અને આનાથી પણ વેધક પ્રશ્નો સામે આવ્યા. અમુક લોકો પાછા ડીપ્લોમેટીક રીતે રીક્વેસ્ટ એપ્રુવ પણ ના કરે અને રીજેક્ટ પણ ના કરે. તરત જ નિર્ણય લીધો સાવ અંગત ના હોય તે સિવાયની કોઈ વ્યક્તિને સામેથી ફ્રેન્ડ રીક્વેસ્ટ મોકલવી નહી. બોધ :- તમે તમારી જાતને ગમે તે માનતા હો જરૂરી નથી કે જે તે સ્વરૂપમાં લોકો પણ તમને સ્વિકારે .

ઓર્કુટીંગમા એક સ્ટેપ આગળ વધ્યો કોમ્યુનિટીઓ માં સક્રીય થયો. ઓનલાઇન ગુજરાતીમાં વ્યક્ત થવાનું પ્લેટફોર્મ મળ્યુ અને દબાયેલા વિચારો ઉછળી ઉછળીને બહાર આવ્યા મીત્રો મળ્યા તેમ અમુક લોકો કે જે આપણી વાત થી સહમત ના હોય તેવા પણ મળ્યા. સારૂ લખો અને જેમ તમારી વાહ વાહ થાય એટલે જરૂરી નથી કે બધા લોકો ખુશ જ હોય અમુક લોકો તમારી પ્રગતીથી ના ખુશ પણ હોય . જેમ જેમ પ્રગતી કરતા જાવ તેમ તેમ મીત્રોની સાથે સાથે આવા લોકોની પણ સખ્યા વધતી જાવાની. આવા અમુક લોકોના પુર્વગ્રહને લીધે થોડુ વેઠવું પડ્યુ. નિયમ કર્યો સ્વેચ્છાએ ક્યારેય કોઈ કોમ્યુનિટીનું મોડરેટર પદ લેવું નહી. બોધ :- ભિષ્મ પિતામહની નિષ્ઠા દુર્યોધનને ઉત્સાહીત કરનારી હોય તો તેનું પરિણામ વિનાશક જ હોય છે . અમુક દુર્યોધનો હંમેશા આપણી પાસે આવી જ નિષ્ઠાની અપેક્ષા રાખતા હોય છે.

એક-બે કોમ્યુનિટીમાં પોપ્યુલર થયા પછી પથારો ફેલાવાની ઇચ્છા રોકી ના શક્યો. સમાંતર ચાલતી બીજી કોયુનિટીમા સક્રીય થયો . બધે જ બધા જ લોકો સરખી રૂચી વાળા હોય તેવું જરૂરી નથી તેટલી પાયાગત વાતને ભુલ્યો . તે જ રીતે અમુક કોમ્યુનિટીમાં હું “સ્થાપિતહિત” હતો તેમ બીજી કોયુનિટીના અમુક લોકો માટે હું ઘુસણખોર હતો. પ્રામાણીકતા-પારદર્શકતા વ્યાપકહિત સામે કાઈ માયને નથી રાખતી તે શિખ્યો પણ અપમાન સહન કરી ને. તરત અજાણી કોમ્યુનિટી (હવે ગ્રુપ) મા એક્ટીવ નહી થાવાનું તેવો નિયમ લીધો. બોધ :- એક જગ્યાએ થોડા માન પાન મળે એટલે જરૂરી નથી કે એવા જ માન પાન બધે જ મળશે . અને આવી અપેક્ષા ખરેખર તો દુખનુ મુળ હોય છે.

કોમ્યુનિટી પર મળેલા અમુક મીત્રો સાથે ચેટ પર પણ ઘણી લાંબી વાતો થતી. તેનાથી આગળ વધી ને SMS અને મોબાઇલ પર વાતો થવા લાગી. ધીરે ધીરે એક ઓફ લાઇન કોયુનિટી-પરિવાર બનવા લાગ્યો. રૂબરૂ પહેલી વખત મળ્યા તેમ તેમ તેમાથી મોટા ભાગ ના લોકો મારા ઘરની એકદમ નજીક રહેતા હોવાનું માલુમ પડ્યુ . છ-આઠ મહીના થી જેની સાથે પરિચય હોય અને જ્યારે ખબર પડે કે તે વ્યક્તિ તો ઘર થી ફક્ત પાંચ મીનિટ ના અંતરે રહે છે ત્યારે કેવુ આશ્ચર્ય થાય ? અને આવા પાંચ-સાત મીત્રો નિકળે તો ? આશ્ચર્યનો ઓવર ડોઝ થવા લાગ્યો. બોધ :- એક જ ઘરમાં રહેતી બે વ્યક્તિ જેમ ક્યારેક મન થી એટલી દુર હોય છે તે જ રીતે લાગણીઓ થી જોડાયેલી બે વ્યક્તિ માટે ફિઝીકલ અંતર કાઇ માયને નથી રાખતું.

અમદાવાદ છુટ્યુ અને તેની સાથે સોશીયલ નેટવર્કીંગ પણ છુટતુ લાગ્યુ. ક્યારેક હાઉક કરવા પુરતો જ આવતો બાકી નિયમીત રીતે તો આજે પણ નથી અવાતું. લોકો ઓર્કુટ પરથી ફેસબુક પર માઇગ્રેટ થયા . ફેસબુક પ્રોફાઇલ તો ક્યારની બનાવેલી પડી હતી પણ મન તેને સ્વિકારવા તૈયાર ના હતું. જેમ જેમ ફેસબુક ઉપર જાણીતા ચહેરાઓ ની ભીડ વધતી ગઈ ના છુટકે અહી આવવું પડ્યું. બોધ :- પરિવર્તન સંસાર નો નિયમ છે તમે નહી બદલાવ તો લોકો તો બદલાય જ જાશે અને પછી થોડુ વધુ જોર લગાડવું પડશે તેને પકડવા માટે.

વધુ આવતા અંકે….

-: સિલી પોઇન્ટ :-

સોશીયલ નેટવર્કીગમા કેટલીય વખત ઝગડા કર્યા છે.. તેના આધારે કાઢેલું તારણ, “બુદ્ધીશાળી વ્યક્તિ જો તમારો વિરોધ કરે તો તેની સાથે જગડો કરવા કરતા તેને મીત્રો બનાવો તમારી પ્રગતીમા તે ભાંડાય (ખાલી વાહ વાહ) કરતા લોકો કરતા વધુ ઉપયોગી નિવડશે. –આ મારો જાત અનુભવ છે. મારી ફેન્ડસ લીસ્ટ માં કેટલાય એવા લોકો છે જેની સાથેની પહેલી મુલાકાત ઝગડાના રૂપમાં જ હતી.

વાર્તા- સાયન્સ સીક્વલ ભાગ-૩

2011-09-22T09:01:00.002+05:30

આમ તો આ વાર્તા જય વસાવડા ના બ્લોગ પર તેમના દ્રારા લખાયેલી વાર્તા ગુજરાત@૨૦૬૦ : ખૂશ્બુમાં ખીલેલા ફુલ? આંસુમાં ડૂબેલા જામ? ની સીકવલ છે. પહેલા ભાગને આગળ વધારતો બીજો ભાગ સંકેત વર્મા લખેલો (જેવીના બ્લોગ પર કોમેન્ટ જોવા વિનતી). તે વાર્તાને આગળ વધારી યોગ્ય અંત સુધી પહોચાડવાનું કામ મે કરેલું . તે ત્રીજો ભાગ અહી મુકુ છુ પણ આ વાર્તા વાચ્યા પહેલા પહેલા બન્ને ભાગો વાચશો તો જ કાઇક ટપ્પો પડશે. :P

પાર્ટ-3

જેવી.૩ સુનુમુન સુનમુન અવાચક નજરે બધુ જોય રહ્યો કદાચ અહી ચાલતી પ્રક્રિયાને પોતાના મેમરી સોર્સ સાથે મેચ કરવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કરતો જણાતો હતો. અને આવી જ દશા બીજા લોકોની પણ હતી. . જ્યારથી “વાઇરસ” સોફ્ટ માથી હાર્ડ માં કન્વર્ટ થયો છે ત્યારથી તેણે આટલા બધા લોકોને એક સાથે એક જ જગ્યાએ ભેગા થયેલા જોયા નથી. તેણે જ નહી અહી ઉપસ્થિત કોઈ પણ વ્યક્તિએ આવો માહોલ જોયો નથી. અચાકન જેવી૩ ના DPU (ડેટા પ્રોસેસિંગ યુનિટ) એ બીપ સાથે ઇન્ફો. આપી. “આ કોઈક કોફરન્સની તૈયારી થતી હોય તેવું જણાય છે. ૨૦મી સદીમાં તેમજ ૨૧મી સદીની શરૂમાં જ્યાં સુધી વાઇરસ હાર્ડ નહોતા થયા ત્યાં સુદી આવી કોન્ફરન્સો કોઇ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે ભરાતી. પ્રેસ નેસ્ટ ફોર મોર ઇન્ફો.”. “નો, થેન્કસ” ઉતાવળમા બોલી જેવી૩ આજુબાજુના માહોલને ચકાસવા લાગ્યો. ત્યાં જ તેની નજર પોતાને અહી સુધી “ઢસડી” લાવનાર પેલી લેડી પર પડી તરત પોતાના સુઝને પોતાને ત્યાં સુધી લઈ જવાનો ઓર્ડર આપ્યો.

“માફ કરશો શું હું જાણી શકુ મને અહી શા માટે લાવવામાં આવ્યો છે ? અને બીજુ આટલા બધા લોકો ને અહી એકઠા કર્યા છે તો વાઇરસ પ્રોટોકોલનું શુ ?”

“તમને થોડી જ વારમાં ખબર પડી જાશે કે તમને શા માટે અહી લાવવામાં આવ્યા છે બીજુ તમે બધા અમારા માટે HIP (હાઇલી ઇમ્પોર્ટન્ટ પરશન) છો એટલે ચિંતા ના કરો તમારી સુરક્ષા માટે ટાઇપ X પ્રોટોકોલ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.

જેવી૩ બીજુ કાઇ તો સમજી ના શક્યો પણ HIP અને ટાઇપ X પ્રોટોકોલ સાંભળી તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. ઇન્ટર ગેલેક્સી ટ્રાવેલીંગ વખતે પણ VIII અને બહુ બહુ તો IX ટાઇપ પ્રોટોકોલ ફોલો કરવામાં આવે છે. X ટાઇપ પ્રોટોકોલ તો વર્તમાન સમયની સૌથી સુરક્ષીત પ્રણાલી ગણાય છે.

એક બીજા સાથે વાત કેમ કરવી તે તો ત્યાં કોઈ ને આવડતુ જ ના હતુ એટલે જેવી૩ એ પોતાને સ્લીપ મોડમાં રાખી બેટરી બચાવાનો વિચાર કર્યો. ત્યાં જ પેલા સ્ટેજ પરથી એનાઉન્સ થયુ,

“પ્લીઝ બધા ને વિનંતી છે કે આપના ઇયર સ્પેસને 2.8-3.1 ફીકવન્સી પર સેટ કરશો અને આપણે આજ ફીકવન્સી પર કોમ્યુનિકેશ કરવાનું રહેશે . આભાર. “

જેવી૩ એ તરત પોતાની પ્રોસેસીંગ ચીપને ઓર્ડર ફોલો કરવા જણાવ્યું. ઉત્તેજનાઓ ચરમ સીમા પર હતી ત્યાં સીટ બેલ્ટ ઓટોમેટીક બંધ થયા અને ઉપરથી વર્ચ્યુઅલ વ્યુઅર તેના માથા ઉપર આવી બેસી ગયું. નજર સામે અંધકાર છવાયો અને આ અંધકાર ને તે દુર કરવા કાઇક કરે તે પહેલા જ તે અંધકાર માથી એક તેજ પુંજ બહાર આવતો દીસ્યો. .પ્રકાશ વધુ સ્પષ્ટ થતા સામે ઓમ: ની આકૃતી જોય તે ચકિત થઈ ગયો . પણ આ શુ તેનુ DPU કાઇ કામ જ નથી કરતુ . તરત તેને ખ્યાલ આવી ગયો X ટાઇપ પ્રોટોકલમાં બધા જ પ્રોસેસીંગ ડીવાઇઝ સ્વિચ ઓફ થઈ જાય છે. જીદગીમા પહેલી વાર તે પોતાને થોડો હળવો અનુભવતો હતો.

”ગુજરાત, આ ખાલી બ્રહ્માંડના કોઈ એક પાર્ટીકલનું નામ નથી આની સાથે વર્ષો જુની સંસ્કૃતી જોડાયેલી છે અને આજે તમે તે સંસ્કૃતીના દર્શન કરવા જઈ રહ્યા છો.” શબ્દો પુરા થતાની સાથે જ જેવી૩ પોતે કેટલાય વર્ષ પાછળ જતો હર્યો હોય તેવો અનુભવ થયો. લીલા છમ્મ ઘેઘુર વૃક્ષોથી આચ્છાદીત ભુમી પર જાણે પોતે પગ મુક્યો હોય પણ આ શુ સામેથી શ્વેત વર્ત્રોમાં કોઇ આવતુ હોય તેવુ લાગે છે.

“ચાલો મારી સાથે” મધુર છતા ગૌરવમય અવાજ તેના કાન પર પડ્યો .

“પણ પણ તમે કોણ છો અને આ હું ક્યાં આવી ગયો. “

“હું ગુજરાત છું…. અને તમે અત્યારે મારા ભવ્ય ઇતિહાસમા છો.“

“કયુ ગુજરાત ?” જેવી૩ થી અનાયાશે જ પુછાય ગયું.”

“હમણા ખબર પડી જાશે.” શાંત સ્વરે ઉત્તર મળ્યો.

“અરે આ તો ડાયનોસોર છે ને ?”

“હા,તે પણ મારી જ છાતી ઉપર ફુલ્યા-ફાલ્યા અને જ્યારે થાક્યા ત્યારે તે મારા ખોળામા જ હંમેશ માટે સુઈ ગયા.”

“અને અહી શું થાય છે ?” ચકીત આંખે જેવી૩ એ પ્રશ્ન કર્યો .

“આ તમારા સમયથી ૩૦૦૦ વર્ષ પહેલાનું લોથલ છે અને જહાજો દરીયો ખેડવા જાય છે…..”

“૩૦૦૦ વર્ષ પહેલા ???” પુરો જવાબ સાંભળતા પહેલા જ જેવી૩ બોલી ઉઠ્યો.

પછી તો જેવી૩ એ સોમનાથ થી આબુ અને કચ્છથી નવસારી સુધીનો દરેક પ્રાન્ત તેની વિસીષ્ટા સાથે જોયો . પ્રશ્નો પુછાતા ગયા તેમ તેમ આખો પહોળી થતી ગઈ અને માથુ ગર્વથી ઉચું .

“જેવી ઓ જેવી ઉઠો” કોઈ રસ્યમય સપના માથી ઉઠતો હોય તેવુ જેવી ને લાગ્યુ. “હું ક્યાં છુ?” વર્ચ્યુલ વ્યુઅર ખસેડી ઉઠતાની સાથે જ જેવીએ પ્રશ્ન કર્યો .

“તમે મારા વર્કશોપમાં છો“,

“તમે ?” જેવી જવાબ આપનાર સામે જરા મુંજાયેલા ચહેરે જુએ છે.

“હું ડો.જે, મે જ તો તમને અહી તેડાવ્યા હતા . ઓહ સોરી સોરી કદાચ MPVFV ની આડ અસરને લીધે તમે થોડા સમય માટે વાસ્તવિક પરિસ્થીતીથી અજાણ રહેશો.”

“એટલે… હું કાઈ સમજ્યો નહી ?”

“ચાલો હું જ તમને ડિટેઇલમાં સમજાવું, હું ડો.જે એક સાયન્ટીસ છું મે એક મશીન બનાવ્યું છે “MPVFV” –માઇન્ડ પાવર્ડ વર્ચ્યુલ ફ્યુચર વ્યુઇંગ . જેને તમે વર્ચ્યુલ ટાઇમ મશીન પણ કહી શકો. તેના દ્રારા તમે તમારા વિચારો દ્રારા ભવિષ્યની કલ્પના કરી શકો છો. જેમ કે તમે કોઈ વસ્તુ ગમતી હોય તો તે એકસ્ટ્રીમ લેવલે તે કેવી હશે.. જેમ કે આ તમારો મોબાઇલ આજથી ૨૦-૩૦-૪૦ વર્ષ પછીના મોબાઇલનું એકસ્ટ્રીમ મોડલ તમે મારા મશીનમાં તમારા વિચારોથી સાકાર થતું જોય શકો છો તે જ રીતે કોઈ સમસ્યાને પણ તેના અંતિમબીંદુ સુધી ખેચી શકો છો. બીજુ તમે તમારા જ વિચારોની શક્તિ વડે તેનુ સમાધાન પણ જોય શકો છો. આ મશીન બનાવાનો ઉદ્દેશ જ તે છે કે આવનાર ભવિષ્યને આજના અનુસંધાને અંતિમબિંદુ સુધી જોવુ અને તેનુ સમાધાન શોધવું. એટલે જ મી.જેવી હું તમારા જેવા થીન્કટેન્ક પર આને ટેસ્ટ કરૂ છુ જેથી તમને લોકોને ભવિષ્યને યોગ્ય દીશા દેવા માટે પુરતો સમય અને યોગ્ય રસ્તો મળે. કેવો રહ્યો તમારો અનુભવ ?”

“નાઇસ વેરી નાઇસ, બાય ધ વે આજે તારીખ કઈ છે ?”

“૧-૫-૨૦૨૦, કેમ ?”

“બસ એમ જ” સ્માઇલ આપતા આપતા જેવીએ જવાબ આપ્યો જાણે તારીખ જાણી તેને બધી જ કળીઓ મળી ના ગઈ હોય .

* ----------- * * ---------- * * ----------- * * ---------- *

ભાઈ

2011-09-20T09:43:00.005+05:30

"પુજ્ય ભાઈ"

સપ્ટેમ્બર મહિના માં અમારે ઘર માટે જથ્થાબંધ કેકનો ઓર્ડર આપવો પડે . એક રીતે જોતા છાપા-દુધની જેમ માસીક ધોરણે કેક બંધાવીયે તો પણ ચાલે. :P ત્રણેય પેઢીના ખાંટુઓ આ મહીનામાં જ અવતરીયા છે. આજે તેમાથી બે ખાંટુઓ વિષે લખવા જઈ રહ્યો છું. લખાણ કલમથી નહી લાગણી થી લખાય છે એટલે ક્યાંક હું વહી જાવ તો પ્લીઝ દરગુજર કરશો.

“ભાઈ” અમારા જોઇન્ટ ફેમીલીમાં બધા ભાઈઓ માં મોટા, આમ તો તે મારા મોટા પપ્પા થાય પણ ઘરમાં બધા જ તેમને ભાઈ તરીકે જ સંબોધે . નાના છોકરાવમાં તેની પાસે જવાની રીતસર સ્પર્ધા જ થાય. કારણ સાવ સિમ્પલ હતું . ભાઈ મોટે-ભાગે સાંજે ગાડી માં બહારગામ જાય એટલે જે પહેલા પહોચે તેને જાવા મળે અને લટકા મા ગાઠીયા-સોડા અને ઉપર મસાલાવાળુ પાન . ભાઈ અમને રાખે પણ તેવા કોઈ જીદ્દ પુરી ના થાય તેવું ભાગ્યે જ બનતું. કપડા-વોટરબેગ-પેન્સીલ કે પછી દફતર માંગો તે લેટેસ્ટ મળી જાય. ખાવા પિવાની તો ચિંતા જ નહી અને ક્યારેક તો કપડાના બહાને ગયા હોયે અને કપડા છોડી બીજુ બધુ ઘરે પહોચે. કોઈ દીવસ ના નહી અમારી માંગણી જ અમારી જરૂરીયાત અને ભાઈ લાવ્યા એટલે ઘરઆં બીજા કોઈ કાઈ કહે પણ નહી. સગ્ગા બાપ અને કાકા-અદા નો ફરક અમે કોઈ દીવસ જોયો જ નથી. ઉલ્ટાનું પપ્પા થી બચવા ભાઈ પાસે જતા રહ્યે. “લપાઇ જા બસે અહી તો તેરા પપ્પા મારે ગા” બાવા હિન્દીના આ ઉચ્ચારો હજી કાનમાં ગુંજે છે.

મોટા ભાઈ-બહેનો તો ભણવા બહાર ગામ જતા રહેલા એટલે ભાઈ પાસે નો સૌથી વધુ હક અમે નાના પાંચેય ભાડેળાઓ ભોગવતા . પહેલા મોટી બહેન અને પછી અમે બન્ને ભાઈઓ અને છેલ્લે છેલ્લે નાની બન્ને બહેનો. .કોના પ્રત્યે ભાઈને વધુ લાગણી તે કહેવું ઉશ્કેલ છે પણ ભાઈનો અમારા પાંચેય પર અપાર સ્નેહ વર્ષોયો છે. મોટો ભાઈ જ્યારથી હોસ્ટેલમાં ગયો ત્યાર પછી તો હુ એક જ બચ્યો હતો ઘરમાં. લગભગ રોજ ભાઈ પાસે થોડી વાર બેસવાનું અને અલક-મલકની વાતો કરવાની . રોજ બીડી ના પિવાનું સમજાવાનું અને પગ દબાવાના અને છેલ્લે “ફાંદામા ફુરરરરર” કરવાનું . ખાવું પિવું સુવુ જાગવુ તેમ આ બધુ રૂટીન થઈ ગયેલું. અમે ચારેય ભાઈઓમાં સૌથી વધુ હોંશ મારા લગ્નની હતી બન્ને ભાઈઓના સાથે લગ્ન થાય તેવું પપ્પાની ઇચ્છા હોવા છતા ભાઈ એ મારા લગ્ન મોટાભાઈના લગ્ન પછી છ મહીના પછી ગોઠવ્યા અને બધા ભાઈમાં મારા લગ્ન સવાયા કરાવ્યા . સિઝન સારી ના હોવાથી કુંટુંબની સ્થીતી ના હોવા છતા ખર્ચામાં કાઈ બાકી ના રાખ્યું.

ભાઈને નાનામાં નાનુ કામ હોય મને હાકલ નાખે, કપડા લેવાના હોય કે લુંગી, દવાખાને જવાનું હોય પછી નખ કાપવાનું મારા વગર ના ચાલે . કુંટુંબની આંતરીક સ્થિતી સારી ના હતી ત્યારે મારી જેમ તેણે પણ પિડા ભોગવી હશે અને તે જ પિડા ભાઈ ને ખાય ગઈ. સ્થીતી ખરાબ હતી ત્યારે ભાઈ મને જ સમજાવતા, “તું સમજદાર છે ને તો તું જ સાજી જા ને.” છેલ્લે છેલ્લે પણ મારી જ સેવા લઈ પરમધામ ગયા . ગયા વિકઆં જ તેમનો જન્મદિવસ અને શ્રાધ ગયું . કદાચ આજે સૌથી વધુ હું ભાઈને મીસ કરૂ છું કારણ કે, “હું જીદ્દ કોની પાસે કરૂ કે મારે આમ કરવું છે.” કદાચ હવે પછી આજીવન જીદ્દ કરવાનો વારો જ નહી આવે. સાંભળો છો ને ભાઈ…..

આગળ શું લખવું ???????

અમારા ચારેય ભાઈઓ માં સૌથી હોશિયાર, સમજુ અને શાત મારા થી મોટો ભાઈ . આમ તો તે મારાથી છ વર્ષ મોટો પણ ક્યારેય મે તેને મોટા ભાઈ તરીકે ટ્રીટ નથી કર્યો. હુ તોફાની અને તે શાત અને ડાહ્યો એટલે ઘણી વાર મારે લીધે તે રડ્યો છે. તેની છાપ સારી એટલે તે રડે એટલે તેના આસુઓની ઇમ્પેક્ટ વધુ પડે . તે ઇમ્પેક્ટને ઘટાડવા માટે હું હંમેશા મોટા અવાજે રડતો આંખમા એક પણ આંસુ ના હોય પણ આજુ-બાજુ ના બધા ઘરો સુધી પહોચે તેવો મારો ભેગડો હોય. ફઈ કહેતા “એક રડે તો ગામ તણાય અને બીજો રડે તો ગામ ગાજે” . મોટા ભાગે મારો ભેકડો મને માર થી બચાવી લેતો .

લગભગ બદ્ધુ જ હું ભાઈ પાસે થી શિખતો, રમત-ગમત, વાત કરતા, કપડા પહેરતા ઇવન ખાતા પણ તેની પાસે થી જ શિખ્યો. હું તેના જેટલુ જ ભણુ તેવુ તે મારા કરતા પણ વધુ ઇચ્છતો . મારી દરેક સમસ્યાઓ તેની પાસે પહોચે ત્યારે જ પુરી થઈ જાતી. અમુક ચોક્કસ કારણો થી હું તેનાથી થોડો દુર રહેતો થયો છતા અમારા વચ્ચેનો સ્નેહ ક્યારેય ઓછો નથી થયો. મારો પહેલો બેસ્ટ ફ્રેન્ડ ભાઈ છે

અમે બન્ને સગા ભાઈઓ હોવા છતા સ્વભાવ થી માંડીને રહેણી કહેણીમા જમીન આસમાનનું અંતર તે લગભગ રોજ ક્લીનસેવ હોય અને હું ૧૫-૨૦ દીવસની દાઢી વધારેલો. પેન્ટમા શર્ટ ઇન કરેલુ અને મેચીંગ બેલ્ટ-શુઝ પહેરવાનો આગ્રહ આજે પણ તે મારી પાસે રાખે છે. તે મને તેના જેવો બનાવવાનો એક પણ પ્રયાસ છોડતો નથી અને હુ તોવો થતો નથી. કેટલી વખત કેવા છતા વોલેટ-બેલ્ટ રાખતો-પહેરતો નથી. રોજ સેવ કરતો નથી લગભગ લઘરા જેવો ફરૂ છુ. ઉતાવળ-આવેગ મારા દુર્ગુણો છે તેના વિષે તે ઘણુ ટોક ટોક કરતો પણ હું સુધરતો જ નથી. પપ્પા માટે હંમેશા તે એસેટ અને હુ લાયબીલીટી રહ્યો છું . તે મુશ્કેલી દુર કરતો અને હુ ઉભી કરતો. . મારી ઉપર ખીજાતો-ગુસ્સે થતો સલાહ આપતો મારૂ બધ્ધુ જ જાણતો એવો તે એક જ વ્યક્તિ છે જેની મને ઇર્ષા થાય છે.

આજે(20-09-11) તેનો જન્મદિવસ છે. તે સિંગાપુર સ્થાઇ થયો છે એટલે તેને ભેટીને હેપ્પિ બર્થ ડે તો નહી કહી શકુ પણ….. I Realy Miss U Bro.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

હુ નાનો હતો ત્યારે ખુબ આત્મવિશ્વાષ થી ખોટુ બોલતો. કાઈ પણ ભાંગ ટુટ થઈ હોય બધા મને જ આગળ કરી દે અને એટલા કોફીડન્સથી હું વાર્તા કહી દવ કે બધા સાચુ જ માની જાય. એક વખત ઓવર કોફીડન્સમા કાઇક વધુ પડતુ જ બોલી નાખેલું ત્યારે અમને બહુ માર પડેલી . આવી પરિસ્થીતી વખતે ભાઈ( મોટા પપ્પા) અમને બચાવતા. લાવો મારા રૂમમાં બધાની સર્વીસ કરૂ તેમ કહી રૂમમા પુરી ગાદલા ઉપર લાકડી પછાડે અને અમે જોર જોર થી બુમો પાડતા.

કાળા નાણા ના કાળા-ધોળા….

2011-09-12T15:44:00.004+05:30

ડર શબ્દનો અર્થ સાપેક્ષ છે. તેની પ્રભાવક ક્ષમતા બન્ને પક્ષે વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ અલગ હોય છે. એક વ્યક્તિ બીજા વ્યક્તિ થી ડરતો હોય તો જરૂરી અથી કે ત્રીજા થી ડરે જ, તે જ રીતે બીજી વ્યક્તિ થી પહેલો ડરે છે એટલે ત્રીજી વ્યક્તિ પણ ડરશે જ તે પણ જરૂરી નથી. ક્યાંક વાંચેલુ “તલવારની તાકાત તેને ધારણ કરનાર પર નિર્ભર રાખે છે “. તે જ રીતે શબ્દોનો પ્રભાવ પણ તેને બોલનાર-લખનાર પર અવલંબે છે.

જીવનમાં નૈતિકતા ખુબ જરૂરી છે. નૈતિક રીતે પુર્ણ વ્યક્તિનું વ્યક્તિત્વ પ્રભાવશાળી હોવાનું જ પણ બધી જ વાત માં નૈતિક મુલ્યોની દુહાહી આપી રડવા ના બેસાય. માન્યુ કે દેશમાં પ્રવર્તમાન સમસ્યાઓ ના મુળ માં નૈતિક અધ:પતન મુખ્ય છે પણ નૈતિક મુલ્યો સ્થાપિત કરવા માટે પણ હંમેશા ડર નો સાથ લેવો જ પડતો હોય છે. ચાલુ ક્લાસે વાતો ના કરાય તે શાળા જીવનનું નૈતિક મુલ્ય અને પરમ કર્તવ્ય ગણાય પણ જ્યારે ગણગણાટ શરૂ થાય અને ત્યારે તરત જ શિક્ષક ટેબલ પર ફુટપટ્ટી ના પછાડે તો તે ગણગણાટ ને ઘોંઘાંટ બનતા વાર નથી લાગતી. સિંગ્નલ ઉપર એક બાઇક લાલ બત્તિ વખતે નિકળે કે તરત ટ્રાફિક પોલીસ કાઇ ના કરે તો પરિણામ ટ્રાફિક જામ જ આવવાનું. કાયદા રક્ષક ની નિષ્ફળતા કાયદા ભંગ કરનાર માટે હિંમત પુરી પાડે છે. ખોટુ બોલો કે ખરાબ કામ કરો તો નર્ક માં જવાના ડર થી જ તો સદીઓ થી જીવન મુલ્યો પાસ ઓન થતા આવ્યા છે. નૈતિકતા સ્થાપવી હશે તો ડરાના જરૂરી હૈ.

ભ્રષ્ટાચાર, ગોટાળા ટેક્ષચોરી વગેરે વગેરે વગેરે શું ખાલી નૈતિક અધ:પતનનું જ પરિણામ છે ? જો હા તો આ અધ:પતન માટે શું કાયદો અને ડરની ગેરહાજરી જવાબદાર નથી ? બધી જ બાબતોમાં જ્યારે “વહીવટ” થી કામ થઈ જતું હોય પછી ડર શા માટે લાગે. આ ડર નથી કારણ કે કાયદા માં અને વ્યવસ્થાતંત્રમાં મોટા મોટા ગાબડા છે અને આ ગાબડા દ્રારા લાખો કરોડો રૂપિયા પરભારા જતા રહે છે. કેવડા ગાબડા છે તે ઉદા સાથે સમજાવવાનો પ્રયાસ કરીશ.

ABC નામક પેઢી છે. તે એગ્રી કોમોડીટીના પ્રોસેસીંગ-ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલી છે. તેનુ કાર્યક્ષેત્ર ખેત પ્રોડક્ટ ને ખરીદી તેને નિકાસ કરતા વહેપારીને પહોચાડવા સુધી નું છે. હવે જો જો ખેડુત કાયદાના ચોપડે ક્યાંય નોધાયેલો નથી હોતો તેમજ તેને સત્તા મળેલી છે કે તે પોતાનો માલ મુક્ત બજારમાં ક્યાંય પણ રોકડેથી (બાય કેસ ચેક થી નહી) વેચી શકે છે એટલે ખરીદનાર વહેપારી તેનો માલ રોકડેથી ખરીદી શકે છે. હવે અહી થી કાળા નાણા ની યાત્રા શરૂ થાય છે. વહેપારી હવે ધારો કે પરચેઝ એન્ટ્રી ના ફાડે તો ? તે માલ પરભારો તેના ગોડાઉનમાં પડ્યો રહે છે. તે માલનું પ્રોસેસીંગ થતા ૩ થી ૫ દિવસ લાગતા હોય ત્યારે બહુ મોટુ જોખમ રહેતું નથી તો સામે પક્ષે તે માલની કોઈ જ એન્ટ્રી ના થયેલી હોય તેના પર તેને કોઈ જ ટેક્ષ ચડતો નથી . હવે પ્રોસેસ થયા પછી ધારો કે તે માલ રિટેઇલ વહેપારી પાસે ગયો એટલે કે પ્રોવિઝન-જનરલ સ્ટોરમાં તો ત્યાં તો તે આરામ થી સેલ(વેચાણ)-બીલ વગર નિકળી જવાનો. ભારત દેશનાં મોટા ભાગના મહાન નાગરીક બીલ માંગવાની તસ્દી જ નથી લેતા અથવા તો ૪ થી ૧૫ % બચતની લાલચે વગર બીલનો માલ ખરીદી લે છે. ટુંકમાં કાળુ નાણુ છેવટના ખરીદનાર થી લઈ ને ઉત્પાદક ખેડુત સુધી નો બિન્દાસ સફર ખેડે છે. અહી કોઈ પણ સ્તરે અસરકારક કાયદાનો અભાવ જોવા મળે છે.

હવે સંભાવનાઓ જરા ચેન્જ કરીએ . જો જે તે એગ્રી પ્રોડક્ટ નિકાસ થવાની હોય તો ? નિકાસ કરનાર પેઢી કે કંપની જે તે માલ વાસ્તવિક કિંમત થી ખુબ જ ઉંચા ભાવના કે પછી ખુબ જ નિંચા ભાવ માં ખરીદે છે . કારણ છેલ્લે કહીશ (નોંધ :- જે તે પેઢી જેન્યુન બીઝનેશ નથી કરતી તેનો વાસ્તવિક ધંધો બીજો છે તેની ખાસ નોંધ મગજમાં લેવી જેથી એવું ના સમજવું કે બધા જ નિકાસ કરતા આવા છે.) . હવે એગ્રી પ્રોડક્ટ પ્રોડ્યુસર-પ્રોસેસર એ ખેડુત પાસે થી લિધેલા માલનું ખરીદબીલ નથી ફાડ્યુ એટલે ખરીદનારની મરજી મુજબનું વેચાણબીલ ફાડી શકે છે અને જે તે વચેણાબીલ ની સમરૂપ ખરીદબીલ ફાડે છે. વાસ્તવિક કિંમત ધારો કે ૨૦ હોય અને જો તે ૩૦ નું ખરીદબીલ ફાડે તો તેના ૧૦ રૂપિયા સિધા કાળા માથી ધોળા થઈ ગયા અને ૧૫ નું ખરીદબીલ ફાડે તો ૫ રૂપિયા કાળા થયા .

સામે પક્ષે પેલી નિકાસ કરતી કંપની વાસ્તવમાં હવાલા ઓપરેટ જેવું જ કામ કરે છે. વાસ્તવિક ૨૦ કિંમત વાળી વસ્તુ તે ૩૦-૪૦ કે ૫૦ રૂપિયા ના ભાવે નિકાસ કરે એટલે વધારાના ૧૦ થી ૩૦ રૂપિયા વિદેશમાં જમા થયેલા કાળા નાણા સફેદ થઈ પાછા આવે છે . તે જ રીતે ૨૦ ની કિંમત વાળી વસ્તુ ૧૫ થી ૧૦ જેટલા નીચે ભાવે નિકાસ કરી કાળા નાણા દેશની બહાર મોકલે છે. આ જ પેઢી આનાથી ઉલ્ટી પ્રક્રિયા એટલે કે વધુ કે ઓછા ભાવે આયાત કરી આવી રીતે વાઇટ કોલર હવાલા ઓપરેટ કરી શકે છે. આ બધુ જ કાયદેસર રીતે થતુ હોય કોઈ જ કાઇ નથી કરી શકતું.

કાયદો કેટલો સખ્ત છે તેના પર નહી પણ કેટલો અસરકારક છે તેના ઉપર પરિણામ અવલંબતુ હોય છે. જે કાયદા નિચે આટલા મોટા ગાબડા હોય તે ખાલી નૈતિકતાની દુહાધી જ આપી શકે. દેશ ને અત્યારે સખ્ત કાયદાની નહી અસરકારક કાયદાઓની જરૂર છે જે પરિણામ ઉપર સિદ્ધી જ અસર કરતા હોય. ૧૦૦ % બધી જ આવક જાહેર કરી ૩૦ % ટેક્ષ ભરવાનો થતો હોય અને પકડાયે ત્યારે પણ ૩૦ % ટેક્ષ ભરવાનો થતો હોય ત્યારે મોટા ભાગના બીજો ઓપશન વધુ પસંદ કરે છે વધુ માં ઇન્કમટેક્ષની રેડ સ્ટેટસ સિમ્બોલ બને તે નફા માં. લાયસન્સ લઈ ૧૫ પ્રકારના રજીસ્ટરો રાખવા કરતા ના લઈ ઝંજટ મુક્ત વેપાર અનુકળ લાગવો સ્વાભાવિક છે.

જ્યારે અસ્તિત્વ અને નૈતિકતા બન્ને માથી એક પસંદ કરવાનો વખત આવે ત્યારે ધર્મરાજ યુદ્ધીષ્ઠીર પણ “નરો વા કુંજ રો વા” કહી દેતા હોય ત્યાં સામાન્ય પ્રજાની તો વાત ના પુછાય. ખરૂ કે ખોટું ?

-: સિલી પોઇન્ટ :-

વર્ષો થી સોરઠ જીલ્લામાં ઉત્પાદીત થતા સીંગદાણા “કાઠિયાવાડી કાજુ” તરીકે ઓળખાય છે . શા માટે ખબર છે ? મુક્ત અર્થતંત્ર પહેલા ના સમયે જ્યારે કાજુ આયાત કરવા માટે મોટી મોટી MNC કંપની સીંગદાણા પણ કાજુના ભાવે નિકાસ કરતી એટલે. :P

(નોંધ :- મારો પરિવાર દાયકાઓથી એગ્રી કોમોડીટી ના વેપાર સાથે સંકળાયેલો છે અને હું આવા જ વાતાવરણમાં મોટો થયેલો છું.)

બોમ્બ ધડાકાની આગળ પાછળ…..

2011-09-09T10:07:00.002+05:30

છેલ્લા ૨૫-૨૭ વર્ષથી અને તેમા પણ છેલ્લા ૫-૧૦ વર્ષથી તો ખાસ લગભગ દરેક એવી વ્યક્તિ કે જે મારી જેમ કાઈક વિચારી શકે છે અને તે વિચારોને વ્યક્ત કરી શકે છે તે દર ધડાકે એક જ પ્રકારનો વિલાપ કરતો આવ્યો છે. આંતકવાદીને જડબાતોડ જવાબ દેવો જોઈએ, આ બધી જ પ્રવૃતિ સીમા પારની છે અને તેને રોકવા માટે અમેરીકા-ઇઝરાઇલ જેવી શખ્ત નિતી અપનાવવી જોઇએ, નેતાગીરી નમાલી છે વગેરે વગેરે . સામે પક્ષે મહાન ભારતના અતિ મહાન નેતાઓ પણ એક અગાઉ થી તૈયાર સ્ક્રિપ્ટ વાંચતા હોય તે રીતે એકની એક વાત બકી જતા હોય છે. અહી આ બધી જ વાત કોઈ એક પક્ષ કે સરકારને કેન્દ્ર સ્થાને રાખી નથી લખી તે ચોખવટ પ્રાથમીક તબક્કે જ કરી દવ. બધા જ પક્ષ અને બધી જ સરકાર વખતે આ જ નાટક ભજવાતુ આવ્યુ છે.

એક ખાલી આંતકવાદ જ શા માટે દેશની દરેક સમસ્યા વખતે આવું જ નાટક ભજવાતુ આવ્યુ છે . પણ અહી ખાલી આપણે આતંકવાદને જ કેન્દ્રમા રાખી વાત કરવાની છે. આખી વાત ને જો એક જ વાક્યમા કહેવી હોય તો “જ્યારે જ્યારે રાષ્ટ્રનિતી પર જ્યારે રાજનિતી હાવી થાય છે ત્યારે ત્યારે જે તે દેશની આ જ દશા થવાની” . હું કોઈ મોટો તત્વજ્ઞાની નથી કે નથી બહુ મોટો રાજનિજ્ઞ પણ આ વિષયને સમજવા, જેટલું સમજુ છુ જેટલુ જોયુ છે તેના આધારે હું આ કહી શકુ છું.

થોડુક ડીપમાં જઈએ તો આજથી ૬૦-૭૦-૮૦ વર્ષ પહેલા સુધી દેશ પ્રથમ હતો બીજી બધી જ વાત પછી આવતી. કોન્ગ્રેસ હોય, મુસ્લીમ લીગ હોય કે પછી જમણેરીઓ-ડાબેરીઓ હોય બધા માટે દેશ પહેલા બાકી બધુ પછી . કારણ બધાનો ટારગેટ એક જ હતો દેશની આઝાદી . જેવી દેશની આઝાદીનો સમય નજીક આવતો જણાયો એટલે તરત જ દેશ ટારગેટ માથી હટી ગયો અને સત્તા ટારગેટ બન્યું પરિણામ દેશના ત્રણ કટકા થયા અને લાખો લોકો પ્રભાવિત થયા. ભલુ થયું ભારતનું કે સરદાર પટેલ જે તે સમયે તે ને મળ્યા બાકી ગણ્યા ગણાય નહી તેટલા દેશોમાં આ દેશ વહેચાય જાત. (મારે માંગરોલ થી મુંબઈ સાસરે જવું હોત તો કેટલા દેશોને ઠેકવું પડેત ? :D) . સરદાર પટેલ આ કરી શક્યા કારણ કે તેનો ટારગેટ દેશની અખંડતા અને એકતા હતી તો સામે પક્ષે ચાચા નહેરૂ ગંભિર ભુલો કરતા ગયા કારણ કે તેનો ટારગેટ દેશ નહી પોતાની શાંતિદુત તરિકેની વૈશ્વિક છબીને બચાવવાનો હતો. ચીને પુંઠે લાત મારી ઘોર નિંદ્રા માથી જગાડ્યા ના હોત તો આ ચાચા હજી કબુતર ઉડાડ્યે જ રાખેત . શાસ્ત્રીજી કમનશીબ કે તેને એક એવી ધરોહર મળી કે જેને આગળ વધાર્યે જ છુટકો હતો. પાયામાં થયેલી ભુલો પર નવી ભુલોનું ચણતર કરતા રહ્યા. ઇન્દીરા ગાંધી ઉપર સત્તાનો નશો ના ચડ્યો હોત તો ભારત ૮૦ના દાયકા માં જ સુપરપાવર બની ગયુ હોત . તે એવી વ્યક્તિ હતા કે જેના ટારગેટ તેના માઇન્ડમાં ક્લિયર હતા. આ કરવું છે પરિણામ ગમે તે આવે, એટલે જ તો પાકિસ્તાન સામે યુદ્ધ કરી તેના બે ટુકડા કર્યા, અણુ ધડાકા કર્યા ઓપરેશન બ્લુ સ્ટાર વગેરે થઈ શક્યા. અહી વચ્ચે એક મુદ્દાની વાત લખવાની ભુલાઇ ગઈ ૧૯૬૫ સુધી માં જે દેશ ધર્મના નામે વહેચાયેલો હતો તે જ દેશ હવે ભાષા અને પ્રાન્તના નામે વહેચાયો. કારણ વિકાસનું ધરી ટારગેટ સત્તા ભોગવવાનું હતું. ઘણા વિદ્વાનો અમેરીકાનો દાખલો આપી કહે છે કે ભારતમાં ઓછામાં ઓછા ૫૦ રાજ્યો હોવા જોઈએ. હું ૧૦૦ % સહમત છુ કે નાના રાજ્યો હોય તો તેનો વહીવટ સરળ રહે અને વિકાસ જલ્દી જાય ઉદા. છત્તીસગઢ, પણ ભારતમાં ચુંટણી પ્રણાલી એવી છે કે નાના રાજ્યો રાજકીય અખાડો બનીને રહી જાય તેવી પુરતી સંભાવના રહેલી છે ઉદા. ઝારખંડ-ગોવા .

ઇન્દીરા ગાંધીની હત્યા પછી આખો દશકો ભારત વિચારશુન્ય નેતાગીરીના હાથમાં ભગવાન ભરોસે રહ્યું. આ એવો તબક્કો હતો જેમા લાભ કરતા લાંબાગાળાનું નુકશાન વધુ થયું. અત્યાર સુધી જે દેશ ખાલી ધર્મ અને ભાષા-પ્રાન્તના નામે વહેચાયેલો હતો તે હવે જાતીઓમાં વહેચાયો. સવર્ણ અને દલીત તો બરોબર પણ પછાત અને અતિ પછાત થવાની જાણે રેસ લાગી. આજની મોટાભાગની સમસ્યાને તપાસવામાં આવે તો તેનું મુળ અહી જોવા મળશે .

તમને થશે જાતીવાદ અને બોમ્બધડાકા વચ્ચે શું કનેકશન છે ? સિધા જ તાર જોડાયેલા છે. બોમ્બ ધડાકા રાજકીય નિષ્ક્રિયતા અને ઇચ્છાશક્તિના અભાવને લીધે થાય છે. ત્વરીત નિર્ણયશક્તિ અને પરિણામ ભોગવવાની તૈયારીના અભાવને લીધે થાય છે. દેશની-રાજ્યોની કમાન લગાડ લુચ્ચા લલ્લુ-પંજુઓ ના હાથમાં છે તેને લીધે થાય છે. આ બધા જ (અવ)ગુણો ધરાવતો કોઈ વ્યક્તિ પોતાની જાતિ ના જોરે સહેલાયથી ચુંટાય અવી શકે છે. રાજકીય પક્ષો પણ સારા વ્યક્તિને નહી જાતિય સમીકરણમાં કોણ ફીટ બેસે છે તેને જ ટીકીટ આપે છે કારણ પહેલો ટારગેટ દેશનો વિકાસ નહી સત્તા મેળવવી-ટકાવી રાખવી તે છે.

સામે પક્ષે જે તે જાતીના નેતાઓ પોતાનો વિકાસ કેમા થાય છે તે વાતને કેન્દ્ર સ્થાને રાખી રાજકીય પવન પ્રમાણે સઢ ફેરવતા રહે છે. જે તે પક્ષમાં જે તે વિસ્તારમાં પોતાની જાતી ની વસ્તિના આધારે કદ નક્કી થતુ હોય ત્યારે રાષ્ટ્રીય તો શું સ્થાનિક સમસ્યા સામે પણ કોણ નજર નાખે છે ? ઉદા. સાથે સમજાવું, ધારો કે એક મતવિસ્તારમાં ૧.૨૫ લાખ મતદાર છે . તેનો ઉમેદવાર નક્કી કેમ થાય ? તે નક્કી કરવાનું એક સાદુ ગણીત છે. ૧.૨૫ લાખ માથી મહત્તમ ૭૦ % મતદાન થાય એટલે કે ૮૭-૮૮ હજાર મત પડે . હવે ધારો કે X જાતી ના મતદાર ૬૦ હજાર છે તો તેના ૭૦ % લેખે ૪૦-૪૫ હજાર મત થાય તો આ એક ચોક્કસ જાતીને સાચવી રાખો એટલે મોટા ભાગે જે તે સીટ પાક્કી .

અમારા જેવા ગાંડા માણસો જ્યારે પણ આવી ડાહી ડાહી વાતો કરે છે ત્યારે ઘણા ચીંટીયો ભરી ને કહે છે, “ભાઈ રાજકારનમાં જાવ ને” ત્યારે શું જવાબ આપવો ? બોમ્બ ધડાકા થતા આવ્યા છે અને ભવિષ્યમાં થતા રહેશે . તિવ્રતા અને માત્રા જે છે તેના કરતા પણ વધતી જાશે. અંતે ભારતીય પ્રજા બહુ ફ્લેક્ષીબલ છે બધી જ સમસ્યાઓ વચ્ચે સમતા સાધી સદીઓ થી જેમ જીવતી આવી છે તેમ આ સમસ્યા ને પણ અપનાવી લેશે –અરે અપનાવી લીધી છે. જે પાયા પર આ ઇમારત ઉભી છે તે પાયા માં જ દોષ હોય ત્યારે પાડોશીને ગાળો ભાંડી શો લાભ ? વિચારવા જેવી વાત છે નહી.

-:સીલી પોઇન્ટ :-

મારો એક મીત્ર છે, તેના પપ્પા, કાકા-કાકી, મોટીબહેન-બનેવી, મોટોભાઇ-ભાભી, પોતે અને પોતાની વાઇફ, નાનોભાઈ અને તેની વાઇફ, કઝીન અને તેની વાઇફ એમ તેના ઘરના કુલ ૧૩ જણા સરકારી નોકરીયાત છે . બધુ મળી માસીક ૨.૫ થી ૩ લાખ સરકારના જમે છે છતા તે સરકારી ચોપડે અતિ પછાત છે. :O ખરેખર મેરા ભારત મહાન.

સુબહ હોને કો હૈ...

2011-08-25T09:35:00.002+05:30

માણસ એક એવું પ્રાણી છે જેણે સૃષ્ટીના બધા જ પ્રાણીઓ પાસે તેમની કોઈ ને કોઈ વિશિષ્ટતા મેળવી પોતાને બહેતર વધુ બહેતર બનાવતો આવ્યો છે અને આ રીતે તેણે પોતાનું વર્ચસ્વ જમીન-પાણી-આકાશ અને છેવટે અંતરીક્ષમાં પણ સ્થાપ્યું છે. પક્ષીઓ ની ઉડવાની કલા માથી તેણે પ્લેન બનાવ્યુ તો માછલીઓની તરવાની કળા માથી સબમરીન બનાવી. મધપુડા માથી પ્રરણા લઈ ઓછા ખર્ચમાં બહોળા બાંધકા આદર્યા તો ઉધઈ પાસે થી હાઇ-રાઇઝ મકાનો મેળવ્યા. પોલર બિઅર પાસેથી(તેના જ ભોગે) ઠંડીમા રહેવાની કળા શિખી તો ઊંટ પાસે થી ગરમીમાં રહેવાની. ટુંકમાં આપણે આજે જે સ્થિતીમાં છિએ તેમાં કોઈક ના કોઈક પગલે કોઈ ને કોઈ પ્રાણીની પ્રરણા જરૂર રહી છે.

હવે અહી સુધી બરોબર હતુ પણ જેમ દીવાળી-નવરાત્રી-ચોમાસુ સેલમાં અમુક જોયતી વસ્તુ સાથે અમુક ના જોયતી વસ્તુ ફ્રી આવે છે તેમ (હમણા હમણા વઘબકરી ચા વાળા ૧ કી. ચા સાથે લંચબોક્સ ફ્રી આપે છે ઘરમાં લંચબોક્સ રાખવાની જગ્યા નથી બચી.) સારી વાતો ભેગી નબળી ટેવો પણ સાથે જ આવી . લુચ્ચાઈ, ચાપલુસી, દગો, લાગ જોય વાર કરવો, રંગ બદલવો વગેરે . આ બધી ટેવો આંનુવંશીક રીતે બેવડાતી ગઈ એટલે જ સમાજએ સંમૃદ્ધી ની સાથે સાથે ક્યારેય ના જોયા હોય તેવા યુદ્ધો જોયા. અમુક લોકોમાં સારા લક્ષણો ભરેલા હોય તો તે સમાજ ઉપયોગી કામો કરે જ્યારે અમુકમાં નબળા લક્ષણો હાવી હોય તે આજના જેવા લુચ્ચા રાજકારણીઓ બની જાય છે.

અહીં સુધી તો બધાને ખબર હતી પણ, મારે ત્યાં જે કુતરો છે તે જર્મન સેફર્ડ અને પામેરીયનનું ક્રોસ બ્રીડ છે. કદ કાઠી તેની જર્મન સેફર્ડ જેવી, દેખાવ અને સ્વભાવ પામેરીયન જેવો છે. આ તો નશીબ સારુ બાકી જો પામેરીયની ચપળતા-ચંચળતા અને જર્મન સેફર્ડની આક્રમકતા-શરીર મળ્યુ હોત તો ? બસ આવું જ કાઇક લુચ્ચા અને દંભીની પ્રજાતીનું ક્રોસ બીડ થાય અને જે વર્ણસંકર પ્રજા પેદા તેના માટે કહી શકાય. આ વર્ણ-સંકર પેદાશ આજકાલ બહુ સક્રિય છે અને જેને આપણે બૌદ્ધીકોના નામે ઓળખીયે છીએ.

કોઈ પણ પ્રશ્ન આવે તો કા તમારો જવાબ પક્ષમા હોય કા તમારો જવાબ વિપક્ષમા હોય બહુ બહુ તો ખબર નથી એવો પણ હોય શકે, પણ આ કહેવાતા બૌદ્ધીકો પક્ષ-વિપક્ષની વચ્ચેની વંડી પર બેસી “આ પણ ખરાબ છે અને પેલુ પણ ખોટુ છે” તેવો ડિપ્લોમેટીક જવાબ આપતા ફરતા હોય છે. શરૂવાતમાં તો આપણને તેમના જ્ઞાન વિષે અહોભાવ થઈ પડે પણ જ્યારે બારીકાય થી તપાસીયે ત્યારે ખબર પડે કે આ તો “ગોલ-ગોલ માહે પોલ મ પોલ” જેવું છે. પેલી વંડી પર બેસી આ લોકો રાહ જોતા હોય છે કે ક્યારે પરિણામ નજીક આવે અને ખબર પડે કે ક્યો પક્ષ જીતમાં છે એટલે તરત તેનો વંડી ઠેકી તેનો ઝંડો પકડી લવ.

અમુક બૌદ્ધીકો પાછા દરેક વાત ને વાયા એક જ રસ્તે લઈ જવા નો હઠાગ્રહ રાખતા હોય છે. તેમની ગાડીનો કોલકત્તા-દિલ્હીનો રસ્તો પણ વાયા ગાંધીનગર થઈ જતો હોય છે અને દિલ્હી થી જમ્મુ જવું હોય તો પણ તે આપણને ગાંધીનગર તો ઢસડી જ લાવે છે. જ્યારે અમુક દરેક પ્રશ્ન માટે “અત્યાર સુધી આમ ચાલતુ આવ્યું છે હવે બદલી ને શું ફાયદો” તેમ એક જ જવાબ ગોખેલો હોય છે ત્યારે કહેવાનું મન થાય છે કે, સાહેબ-મેડમ આપનો વંશ વારસો ના હોય તો અમને કોઈ વાંધો નથી અમારે તો છે અને બીજુ તમે એમ માનતા હો કે તમે જીવી લીધુ છે તો ભાઇ-બેન સાહેબ અમને તો જીવવા દો . રાજકારણીઓ ને બધા ઓળખી ગયા છે હવે સમય આવ્યો છે આ કહેવાતા બૌદ્ધીકોને ઓળખવાનો . આ એવી પ્રજાતી છે જે, “નિર્વિર્ય હોય તો લઘુશંકા કરી તેને વિર્યમાં ખપાવાનો પ્રયાસ કરશે.” (સોરી પણ આનાથી ઓછી ખરાબ કોઈ વ્યાખ્યા સુજતી નથી.) અને તેનાથી વિશેષ કાઇ કરી શકે તેમ પણ ક્યાં હોય છે ?

લોકપાલ-જોકપાલ કે પછી જન લોકપાલ વિષે મારે કાઇ જ લખવું નથી અને વાસ્તવિક રીતે હું તે વિષે લખી શકુ તેટલો મારી જાત ને સક્ષમ માનતો પણ નથી . મુદ્દો છે લોક શક્તિનો ભલુ થજો ગાંધીબાપુનું કે તેના રસ્તે ચાલી આપણને આઝાદી મળી (મારો આશય બીજા ક્રાન્તિવિરોને ઓછા આંકવાનો જરા પણ નથી.) ઇતિહાસમા જે સમયે જે શ્રેષ્ઠ હતુ તે થયુ અત્યારે તેને બદલી ના શકાય પણ આવનાર ભવિષ્ય માટે તેનો આધાર લઈ વર્તમાનમાં થોડા ફેરફારો ફાઇન-ટ્યુન તો કરી શકીયે કે નહી ? વિચારો તો ખરા જો નેતાજીની આઝાદ હિન્દ ફૌજ જીતી ગઈ હોત તો ? પાછળ થી જે લોકતંત્ર આવ્યુ તે બધુ જ બેઠ્ઠે બેઠુ થયુ હોત પણ વિરોદ્ધ સશસ્ત્ર જ થાય તેવી માનશીકતા આપણા બધ્ધામાં દ્રઢ થઈ ગઈ હોત કે નહી ? અને અત્યારે જે રામલીલા મેદાનમાં થાય છે તેની જગ્યાએ લીબીયાવાળી થતી હોત કે નહી ? વૈશ્વિક સ્તરે સમાજમાં આમુલ પરિવર્તન આવી રહ્યા હોય ત્યારે તેને આંખ મીંચીને નજર અંદાજ કરવાની ભુલ ના કરાય . પણ ભારતના રાજકર્તાઓમાં આટલી બુદ્ધી હોત તો તો શું જોયતું તું.

તે લોકો જે સંસદીય લોકતંત્રની દુહાઇ આપે છે અને તેની જ આડમાં પોતાની મનમાની કરે છે તે ભુલી રહ્યા છે કે આ એજ પ્રજા છે જેણે ૬૪ વર્ષ પહેલા નિત્યસુર્ય એવી બ્રિટીશ મહાસત્તાને હલબલાવી નાખી હતી. હવે અહી પાછા બૌદ્ધીકો એવો તર્ક આપશે કે તે તો વિશ્વયુદ્ધ માં પાયમાલ થયા એટલે ભારતને મુક્ત કર્યું . સાહેબ માગ્યા વગર માં પણ ના આપે અને આ તો ગોરાઓ હતા શું એમ નેમ સામે ચાલી ને સોનાની ખાણ આપણને સોપી દે ? પ્રજાશક્તિનો પરચો આજે આખ્ખુ વિશ્વ જોય રહ્યુ છે તેમાં ભારતનો દાખલો યુનિક છે . લાખો લોકો પોતાનો આક્રોશ શાંતિ પુર્ણ રીતે વ્યક્ત કરતા હોય તે જ યુનિક નથી તો બીજુ શું છે ?

છેલ્લે કોણ સાચુ છે કોણ ખોટુ છે કોને ક્યો સ્વાર્થ છે ક્યું લોકપાલ સાચુ છે સારુ છે તે બધ્ધી જ ચર્ચા પોત પોતાને સ્થાને છે પણ આજે સમગ્ર દેશની પ્રજામાં ઉંડે ઉંડે સવારની આશા જન્મી છે. કેટલાય સમયથી સહન કરતી આવતી પ્રજા કોઈ દુ:સ્વપ્ન માથી સફાળી જાગી ગઈ હોય તેવો માહોલ છે . જો સવાર હજી ના થઈ હોય તો એટલી પણ વાર નથી કે પાછા ઉંઘી જાયે . અત્યારે પાછા ઉંઘી જાશુ તો શક્ય છે કે પાછા સમયસય ઉઠી ના પણ શક્યે . બસ એક જ વાત….. “હારે ગા તુ હર બાઝી જબ ખેલે હમ જી જાનશે “ .

-: સિલી પોઇન્ટ :-

કહેવાતા અમુક બૌદ્ધીકોની વાતો “નિર્વિર્ય વ્યક્તિના મુત્ર વિસર્જન બરોબર હોય છે ફળશ્રુતિ કાઇ ના હોય છતા જે તે વ્યક્તિને વિસર્જનનો આનંદ પણ મળી રહે “ ઉદા. પ.પુ.ધ.ધુ ૪૨૦-૮૪૦ ડોગી મહારાજ .

બીજુ, વધુ પડતા આવેગને લીધે મન વિચલીત થવું સામાન્ય છે અને જ્યારે મન વિચલીત હોય ત્યારે વિષયની સિમારેખામાં રહેવું મુશ્કેલ છે એટલે ઉપરોક્ત પોસ્ટમાં વારે વારે વિષયાંતર થયેલુ છે . આશા રાખુ છુ મારા કહેવાનો ભાવાર્થ સમજી ગયા હશો.

અર્થકારણ

2011-08-18T10:42:00.003+05:30

ધો.૧૨ માં આવ્યો ત્યારે પહેલો નિર્ણય ઇકોનોમીક્સ (અર્થશાસ્ત્ર)ની જગ્યાએ આંકડાશાસ્ત્ર ઓપ્સનલ વિષય તરીકે પસંદ કરવાનો લીધો. કારણ ના મુળની વાત કરૂ તો ધો.૯ થી જ્યારથી અર્થશાસ્ત્ર ભણવામાં આવ્યું ત્યારે તેના વિષય શિક્ષક ડઢાણીયા સર હતા અને તેની શૈલી સાથે હું ક્યારેય ગેર મેળવી શક્યો ના હતો. હું સંશોધનમાં માનનારો જીવ “આ આમ કેમ છે અને ક્યા કારણો થી છે “ તે જાણ્યા વગર કાઇ પણ સ્વિકારૂ નહી . ત્યારે બધા કહેતા કે “બોર્ડવાળા ને કહી આ શાહ માટે નવો જ અભ્યાસક્રમ બનાવડાવ્યે.” પણ જે વાત મને ગળે ના ઉતરે તેનો અસ્વિકાર કરવાનો મને પુરતો હક હોવો જોઇએ તેવું હું ત્યારે માનતો અને આજે પણ માનુ છું. અને એટલે જ તેઓ શ્રી જે મેથડ થી ભણાવતા તે મને સ્વિકાર્ય ના હતી અને છેવટે ભોગ લેવાતો અર્થશાસ્ત્રના માર્કનો. લગભગ દરેક પરિક્ષામાં ઇતિહાસ અને અર્થશાસ્ત્ર ના પ્રશ્નો તરફ હું નજર પણ ના નાખતો. પરિસ્થિતી એવી ઉભી થાતી કે મારે સમાજશાસ્ત્રમાં હંમેશા ૫૦ માથી જ ૩૫ લાવવાના રહેતા. ધો.૧૦ માં પણ એવું જ થયેલુ અને ૫૦ માથી જ ૩૭ માર્ક આવેલા.

ધો.૧૧ માં જ્યારે ધરાર કોમર્સ લેવાનો વખત આવ્યો ત્યારે સૌથી મોટી ઉપાધી અર્થશાસ્ત્રની થઈ અત્યાર સુધી તો નાગરીક-ભુગોળના પિઠબળ થી સમાજશાસ્ત્રમાં નિકળી જતો અહી તો પુરા ૩૫ કોઈ પણ જાતના પિઠબળ વગર લાવવાના થયા. બીજુ આ વિષય મારા એકદમ નજીકના સ્વ.કાકા લેતા એટલે બે વર્ષની સખ્ત કેદની સજા પડી હોય તેટલો ત્રાસ થતો. બીજા કોઈ નો પિરિયડ હોત તો તો ક્યારનો બંક મારી દીધો હોત પણ આ ના ભરૂ તો હું ઘરે ના પહોચું તે પહેલા મારી ફરીયાદ ઘરે પહોચી ગઈ હોય . મને જેટલો ભણવાનો ત્રાસ થતો એટલો જ સ્વ.કાકાને ભણાવવાનો ઉત્સાહ. ક્યારેક કોઈ કારણ સર હું સ્કુલે ના ગયો હોય (મોટાભાગે આ કારણમાં રાતના ઉજાગરાને લીધે સવારે ઉઠાણૂ ના હોય તે જ હોય) તો તેઓ શ્રી રિસેશ મા ઘરે આવી બોલાવી જતા. તેમના આ નિશ્વાર્થ પ્રયાસો મને પડ્યા ઉપર પાટુ જેવા લાગતા અને આ જ કારણે મે ધો.૧૨ માં આવતાની સાથે જ પહેલો પ્રયત્ન અર્થશાસ્ત્રથી છુટવાનો કર્યો.

પણ વિધીને કાઇક બીજુ જ મંજુર હતું સ્વ.કાકા ને પોતાનો ચિ.ભત્રીજો અર્થશાસ્ત્રથી આમ ભાગે તે કોઈ હિસાબે મંજુર ના હતું અને એટલે જ તેમણે પપ્પાને કહી અર્થશાસ્ત્ર જ રખાવા દબાણ કરાવ્યું. આ દબાણ જ્યારે ચરમસિમાએ પહોચ્યું ત્યારે મે પપ્પાને કહ્યુ કે હું અર્થશાસ્ત્રમાં પાસ નહી થઈ શકુ ત્યારે તેમણે સમજાવ્યો, “કોઈ વિષયનો અભ્યાસ કર્યા પહેલા જ તું આમ કેમ નક્કિ કરી શક. ક્યારેક પરિસ્થિતીઓ આપણે ધાર્યે તેટલી મુશ્કેલ પણ નથી હોતી એટલે થોડાક સમય જો ના ફાવે તો પાછળ થી કાઇક કરીશું.

પછી.. પછી શું ધો.૧૨ માં સૌથી વધુ આત્મવિશ્વાષ થી મે અર્થશાસ્ત્રનું પેપર ભર્યુ હા નામા કરતા પણ મને અર્થશાસ્ત્રના પેપરમા વધુ માર્ક આવવાની આશા હતી.

આ બધુ આજે વાગોળવાની જરૂર એટલે પડી કે કાલે રાત્રે અકસ્માતે મારી મુલાકાત શ્રી સુકુમાર ત્રીવેદી સાથે થઈ ગઈ . વાદ-વિવાદનું પરિણામ અંતે હુંફાળા સંવાદમા પરિણામ્યુ અને મારા ગમતા વિષય અર્થશાસ્ત્ર પર રાત્રે ૧૨ વાગ્યે તેઓ શ્રી એ ચર્ચા કરી અને પોતાના બ્લોગની લીંક પણ આપી. http://sukumarmtrivedi.com/?p=40 (પહેલો ભાગ લેખનો) http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=318877 (બીજો ભાગ લેખનો) . આ વિષય પર હું તેઓશ્રી જેટલુ ઉંડણ પુર્વક તો લખી નથી શક્તો પણ હું જેટલુ સમજુ છુ અને જાણૂ છુ તેટલો લખવાનો પ્રયાસ કરીશ.

પોસ્ટની શરૂવાતમાં જ મે જે શબ્દ લખ્યો “અર્થકારણ” તે અર્થશાસ્ત્ર અને રાજકારણ ને જોડીને બનાવેલ છે. આજે મોટાભાગના દેશો પોતાની આર્થીક નિતી આ શબ્દને ધ્યાનમાં રાખી નક્કી કરે છે. દર ૪-૫ વર્ષે આવતી ચુટણી નિતિવિષયક નિર્ણયો પર હાવી થતી જોવા મળે છે. તેનું પરિણામ દેશની લાંબાગાળાની આર્થીક પરિસ્થિતી પર પડે છે . અમેરિકા-યુરોપમાં શું થયુ તે તેઓશ્રી એ ઉપરોક્ત બન્ને લેખમાં કહી ચુક્યા છે ભારતના સંદર્ભમા અહી લખવાનો પ્રયાસ કરીશ. ૧૯૪૭ માં આઝાદી મળી ત્યારથી લાલબહાદુર શાસ્ત્રી વડાપ્રધાન બન્યા ત્યાં સુધી કોઈ નક્કર દીશા જ નક્કી થયેલી ના હતી . ભાગલાની કળ હજી વળી ના હતી અને નેહરૂ કબુતરો ઉડાડવા માંથી ઉચા આવતા ના હતા તેમા ચીન સાથે નું યુદ્ધ. પહેલો નિતિ નિર્ધારણ કરતો નિર્ણય શાસ્ત્રીજી એ “જય જવાન જય કિશાન” નો નારો આપી કર્યો. દેશની મોટાભાગની અર્થ વ્યવસ્થા જેના ઉપર આધાર રાખે છે તે કૃષીના વિકાસ માટે નક્કર પગલા લેવાની જરૂરિયાત છે તેવું જણાયું પણ અફસોસ કે રાજ્યોના પોતાના (જુદા થવાના) રાજકારણમાં આ બધુ ફસાયને રહ્યુ અને ગ્રાસરૂટ લેવલ સુધી પહોચી ના શક્યું . તેના પછી આવનાર ઇન્દીરાજી એ જે ઓદ્યોગીક દીશા નિર્દારણ કરી તે આવી હતી “તમે દેશમાં ગરીબી ના હટાવી શકો તો કાઇ નહી અમીરોની સંખ્યા ઘટાડી દો એટલે સમતા આવી જાશે.” મોરારજી સરકાર તરફથી થોડો આશાવાદ હતો પણ તેઓ દેશની ચિંતા કરતા સરકાર બચાવવાની ચિંતામાં વધુ વ્યસ્થ રહ્યા . રાજીવ સરકારે થોડા પાયાના કામો કર્યા પણ લોકો સાચા સપના નરસિહા રાવ સરકારથી જોતા થયા. અને પછી ની બદ્ધી જ સરકારે તે નિતી આગળ વધાર્યે જ છુટકો હતો.

આ તો થઈ ભુતકાળની વાત હવે વર્તમાન પર આવ્યે. આ બધી જ નિતીઓ જે તે સમયે લેવાઈ તો છે આર્થીક સમસ્યાઓ માટે પણ તેની પાછળની રાજકીય મનશા ને લીધે ધાર્યુ પરિણામ આપી શકી નથી . ૯૦ નાદશકા માં જ્યારે પાઘડીનો વળ છેડે

રાસ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગારી ધારો જે ને નરેગા કે પછી મનરેગા એવા નામે આપણે જાણીયે છીએ. આ ધારા મુજબ અમુક માપદંડ ના વ્યક્તિઓ ને વર્ષમા અમુક દિવસોની રોજગારી અરે રોજગારી શું મફ્તમા પગાર આપવાની જોગવાય છે. અને જો કામ કરવાનું જ હોય તો મોટે ભાગે બીન-ઉત્પાદકીય કામ જે રાહતકામ વખતે કરવાના હોય તેવા કરવાના હોય છે. હવે મારા એરીયાની જ વાત કરૂ તો માંગરોળ-કેશોદ-વેરાવળ-માળીયા-માધવપુર-પોરબંદર તાલુકાઓ ખેત ઉત્પાદન અને તેને સાથે સંકળાયેલા નાના પ્રોસેસીંગ યુનિટ ઉપર નિર્ભર છે . ખેતિની જમીન એટલા નાના ટુકડામાં વહેચાયેલી છે કે મશીનરી વસાવવી પોસાય નહી અને સામે યુનિટો પણ નાના નાના હોય ઓટોમેશન નો સવાલ જ ઉભો નથી થતો. ૮૦ % કામ મજુરો આધારીત હોય છે . આ નરેગા એ એવું તો બુચ માર્યું છે કે આજ થી ૨-૩ વર્ષ પહેલા જે ખેત મજુર ૩૦ થી ૮૦ રૂપિયા પ્રતિ દીવસ સુધી માં મળતા તે અત્યારે ૨૦૦-૨૫૦ સુધી માં પણ માંડ માંડ મળે છે. તો સામે યુનિટોમાં કામ કરતા વર્કરો ૫૦ થી ૧૨૫ પ્રતિ દિવસ સુધીમાં મળતા તે આજે ૩૦૦-૩૫૦ સુધીમાં માંડ માંડ મળે છે. હવે વિચારો આ બધાની સિદ્ધી જ અસર પ્રોસેસીંગ કોસ્ટ પર પડવાની અને ભાવ-વધારો થવાનો . એક ચુટણી જીતવાના ઇરાદા થી પુર્વગ્રહ યુક્ત લિધેલુ પગલુ કેટલુ મોંઘુ પડે છે અત્યારે ?

પાઘડીનો વળ છેડે આવે તે પહેલા અર્થશાસ્ત્રને રજકારણથી જુદુ પાડવામાં આવે તો સારૂ છે બાકી જેવી પ્રભુ ઇચ્છા.

સિલી પોઇન્ટ:-

મારી જીદ્દ સામે પપ્પા ઝુકી ગયા હોત અને અર્થશાસ્ત્રની જગ્યાએ આંકડાશાસ્ત્ર લેવા દીધુ હોત તો… ? તમે આ પોસ્ટ વાંચવાથી બચી જાત . :D

…ને આંખ ઉઘડી ગઈ – લઘુ કથા

2011-08-05T08:50:00.002+05:30

મીત્રો આમ તો વાર્તા ઇ મારી લેન નહી છતા ક્યારેક મીત્રોના આગ્રહ વશ ઘસી કાઢુ છું. લગભગ સાડા ત્રણ-પોણા ચાર વાર્તાઓ લખી છે અને તેમા શરૂની એક ડોઢતો રીતસરની ઘસી જ છે. છતા તે મારૂ સર્જન છે એટલે તેને પણ તમારી સામે રજુ કરીશ જેથી તમને ખબર પડે કે હું કેટલુ ખરાબ લખી શકુ છું.

આજે જે વાર્તા અહી પોસ્ટ કરૂ છુ તે "રજનીભાઈ" ના આગ્રહ ને લીધે લખી છે. એટલે જે કાઈ પણ સજા આપવાની હોય તે તેને આપવી જેની જાહેર નોંધ લેવી.

…ને આંખ ઉઘડી ગઈ – લઘુ કથા

ઓફીસનું ત્રાસદાયક કામ માંડ માંડ પુર્ણ કરી અવિનાશ ઘર તરફ જવા જ નિકળતો હતો ત્યાં જ ટેબલ પર પડેલા ફોનની ઘંટડી રણકી ઉઠી. એક સેકન્ડ માટે તો થયુ કે ફોન ઉઠાવવો જ નથી ચુપચાપ નિકળી જાવ પણ પછી બીજી જ સેકન્ડે મગજમાં જબકારો થતા ફોન ઉઠાવી લીધો. સામે થી ચિર-પરિચીત અવાજ આવ્યો, “મી.અવિનાશ કમ ઇન ટુ માય કેબીન”. મેનેજરે પોતાને તેની કેબીનમાં બોલાવ્યો છે એટુલુ સમજતા જ તેને થયુ કે એક વધુ દીવસનો અંત મહાભારતના સાથે થશે.

“મે આઈ કમ ઇન સર ?” મેનેજરની કેબીનનો દરવાજો ખોલતા જ વિનય સાથે અવિનાશ બોલ્યો, વ્યવહારુતા વચ્ચે ’રીસ્પેક્ટ’ ની બાદબાકી તેના અવાજમાં જણાય આવતી હતી. “કમ ઇન મી.અવિનાશ, મે તમને શા માટે બોલાવ્યો છે તેનો અંદાજો તો તમને આવી જ ગયો હશે. શું વિચાર્યું છે તમે ?” ગોળ-ગોળ વાતમાં સમય બગાડ્યા વગર મેનેજરે પોતાની આદત મુજબ સિદ્ધા જ મુદ્દા પર આવી ગયા. “સર ફેમીલી સાથે ચર્ચા ચાલુ જ છે, એક બે દીવસમાં જવાબ આપી દઈશ.” અવિનાશે સંકોચાતા મને જવાબ આપ્યો. “લુક મી.અવિનાશ તમારી પાસે બીજો કોઈ ઓપશન નથી એટલે બનતી ત્વરાએ જવાબ આપી દો તો સારૂ છે કારણ કે તમારા સિવાય પણ ઘણા બધા લોકો લાઈનમાં છે પણ તમે ખુબ સિનિયર છો એટલે પહેલો ચાન્સ તમને મળે છે. તમે તો મારી પરિસ્થીતિ સમજી શકો છો.” મેનેજરે સીધુ અને સટ જણાવી જ દીધુ. “જો તમે કાલ સાંજ સુધીમાં જવાબ નહી આપો તો મારે ના છુટકે મારી રીતે જવાબ ઉપર મોકલી દેવો પડશે, યુ કેન ગો નાવ.” મેનેજરે અવિનાશને આગળ કાઈ બોલવા જ ના દિધો અને પોતાનો નિર્ણય જણાવી દીધો.

ઓફીસથી નિચે ઉતરતા સુધીમાં તો અવિનાશના મગજનો કબજો વિચારોના ગુચવાડાએ લઈ લિધો હતો.૧૫ વર્ષ થી જે કંપનીમાં કામ કરતો હતો તે કંપની એ અચાનક જ પોતાની આ બ્રાન્ચ બંધ કરી દીધી. આમ તો મોટા ભાગના કર્મચારીઓ ના રાજીનામા ગયા ડિસેમ્બરમાં જ લઈ લીધા હતા. તેમાથી ઘણા ને તો રજા પણ આપી દીધી હતી પણ વહીવટી કામ પુર્ણ ના થાય ત્યાં સુધી અમુક લોકોને હજી ચાલુ રાખ્યા હતા તેમા અવિનાશ પણ હતો. ૪૦ વર્ષની ઉમરે બીજુ કામ શોધવા જવાની ચિંતા તેને છેલ્લા છ મહીનાથી સતાવતી હતી તેમાજ કંપની તરફથી ઓફર મળી કે અવિનાશ ઇચ્છે તો તેને દિલ્હિ સ્થિત કંપની ની હેડ-ઓફીસમાં જોબ મળી જશે. અવિનાશ ની ચિંતા પળ ભર માટે તો ઓસરી જ ગઈ પણ બીજી જ પળે નવી મુશ્કેલી સામે આવી ઉભી રહી… “મમ્મી નું શું થાશે ?” પોતે ત્રણેય ભાઈઓ માં નાનો હોવા છતા મમ્મીની જવાબદારી પોતે પોતાને માથે લીધી હતી. ભાઈઓ એ તો કહ્યુ જ હતુ કે ચાર-ચાર મહીના ત્રણેય ભાઈઓ જવાબદારી(?) વહેચી લઈએ ત્યારે અવિનાશે જ કહ્યુ હતું આ જવાબદારી નહી ફરજ છે અને હુ તે ખુશીથી ઉપાડી લઈશ. આ વાત સાથે જોકે ગ્રીષ્મા તેની પત્નિ પણ સહમત હતી પણ જ્યારે જોબમાં અનિશ્ચીતતા આવી ત્યારે એકાએક તેનુ પણ મન ફરી ગયું.

દિલ્હી જેવા કેપિટલ સીટીમાં બે જણાનું તો માંડ-માંડ પુરૂ થાય ત્યારે આ બાજુ તો બબ્બે છોકરાઓ ને ભણવવાના પણ હતા. ઉપરાંત ૭૦-૭૫ વર્ષના મમ્મી પણ સાથે. ગ્રીષ્માએ ઘણી વખત અવિનાશને કહ્યુ કે તમે આટલા વર્ષ મમ્મીને સાચવ્યા તો હવે બીજા ભાઈઓને કહો કે થોડીક જવાબદારી(?) ઉપાડે ત્યારે અવિનાશ એટલુ જ કહેતો કે આ જવાબદારી નથી ફરજ છે અને તે મે મારી જાતે જ ઉપાડી છે એટલે હવે હું તેમને કાઈ પણ કહી ના શકું. આ જ બાબતે વખતો વખત તણખા જરી જતા. મમ્મી જ્યારે આ સાંભળતા ત્યારે એટલું જ કહેતા કે, “બેટા તમે સુખેથી જાવ અને તમારૂ જીવન જીવો મારે હવે કેટલા વર્ષ જીવવાનું, બાકી ના વર્ષ હું કોઈ પણ વુદ્ધાશ્રમમાં કાઢી નાખીશ.” આટલુ બોલતા જ તેની આંખો ભરાય આવતી.

વિચારો માં વિચારોમાં પોતે ક્યારે સોસાયટી ના નાકે પહોચી ગયો તેની તેને ખબર પણ ના પડી. ડોરબેલ વગાડી તો અંદર થી અવાજ આવ્યો, “આવું છુ” થોડી જ વારમાં દરવાજો ખુલતાની સાથે પ્રશ્નનો મારો થયો, “આજે પાછુ મોડુ થયું ? એટલુ તે શું કામ હોય છે ? શું કહ્યુ દીલ્હી જવા માટે ? ક્યારે જવાનું છે ?”. “મને અંદર આવવા દઈશ કે બધુ અહી જ પુછી લેવું છે ?” ગુસ્સામાં અવિનાશથી ઉચા અવાજે બોલાય ગયું. “હવે બીજાનો ગુસ્સો મારા પર ના કાઢો, મને પણ ખબર છે કે ઘરમા જ્યા સુધી આ પનોતી બેઠી છે ત્યાં સુધી કાઈ થવાનું નથી.” “ગ્રીષ્મા, તને ખબર છે તું કોના વિષે શું બોલે છે ? તે મારા મમ્મી છે અને તારા સાસું ખબરદાર હવે તેના વિષે કાઈ પણ એલફેલ બોલી છે તો.”ગુસ્સામાં અવિનાશનો અવાજ વધુ ઉંચો થઈ ગયો. “હા-હા ખબર છે તમારી મા છે, પણ તમે જ કહો કોઈ મા પોતાના દીકરાની ઉન્નતીની વચ્ચે આવે ?” ગ્રીષ્માનો વેધક પ્રશ્ન અવિનાશને ચુપ કરાવા માટે બસ હતો. અવિનાશ ચુપ-ચાપ બેડરૂમમાં જતો રહ્યો. હજી તો તે માંડ ફ્રેસ થયો હશે ત્યાં તો બેડરૂમના દરવાજે ટકોરા પડ્યા, “બેટા હું અંદર આવું ?”, “ઓહ મમ્મી આવને અંદર” આટલુ જ બોલતા અવિનાશે મમ્મીનો હાથ પકડી તેને અંદર લઈ આવ્યો. “જો બેટા ઘણી વાર કહી ગઈ છુ અને આજે ફરી વખત કહું છુ મને કોઈક આશ્રમમાં મુકી તમે બદા ખુશીથી દિલ્હી જાવ. તું મારા માટે તારુ અને તારા પરિવારનું ભવિષ્ય શા માટે બગાડે છે. અને જો ત્યાં બધુ સેટ થઈ જાય તો પાછળથી એક-બે વર્ષે હું ક્યાં નથી આવી શકતી.” “ના મમ્મી એવું નથી બધુ જ સમુસુતરૂ થઈ જાશે તું ચિંતા ના કર”.

બધુ સમુસુતરૂ થઈ જાશે આટલું અવિનાશે બોલતા તો બોલી નાખ્યુ પણ તેને પણ ખબર હતી કે તેની પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ જ ક્યાં હતો. એક તો મંદીનો સમય અને તેમા હરીફાઇ પોતે ચાલીસીમા પહોચેલ, પોતાને નવી જોબ પણ કોણ આપે ? પોતાની જ સાથે કામ કરતા કેટલાય લોકોને ભુખે મરવાના દીવસો આવ્યા છે જે તે પોતાની સગી આંખે જુવે છે. જો પોતે કંપનીની ઓફર ફગાવી દેશે તો કદાચ પોતાના પણ આવા જ દીવસો નક્કિ જ હતા. તો સામે પક્ષે મમ્મીને પણ કેમ એકલી મુકવી. પોતાના ભાઈઓ તો પહેલાથી જ આ “જવાબદારી” માથી છુટવા માગતા હતા. “હવે અહી જ બેસી રહેવું છે કે જમવા આવવું છે” ગ્રીષ્માના અવાજમાં કટુતા રતિભાર પણ ઓછી થઈ ના હતી. “આવું છુ” કહી અવિનાશ લાંબી ચર્ચા ટાળવા બહાર નિકળી ગયો.

જમ્યા પછી પથારીમાં પડ્યા પડ્યા ક્યારે ઉંઘ આવી ગઈ તે ખબર ના પડી, ઉંઘ મા જ કાઈ ખખડાટ થયો હોય તેવું લાગ્યું. જીણવટથી સાંભળ્યુ તો તે ખખડાટ નહી પણ પોતાનો અને ગ્રીષ્માનો કકળાટ હતો. ગ્રીષ્મા જોર જોર થી મમ્મીને જેમ ફાવે તેમ કહેતી હતી. મમ્મી ચુપચાપ બધુ સાંભળતી હતી. બીજુ કાઈ કરી પણ શું શકે ? અચાનક મમ્મી જમીન પર ફસડાઈ પડી, તરત જ મમ્મીનું માથુ પોતાના ખોળામાં લઈ અવિનાશે ગ્રીષ્માને એબ્યુલન્સ બોલાવા માટે બુમ પાડી. મમ્મીએ કણસતા અવાજે કહ્યું “બેટા તેની જરૂર નથી, કોઈ મા પોતના સંતાન માટે કોઈ દીવસ પનોતી હોય ના શકે. તારી મુંજવણ દુર કરવા જ મે ઝેર લઈ લીધુ છે મારા મર્યા પછી તમે સુખેથી દિલ્હી જજો, મારા આશીર્વાદ તમારી સાથે જ છે.” આટલા શબ્દો સંભળાતા જ અવિનાશ પથારી માથી સફાળો જાગી ગયો. પરસેવે રેબ-જેબ દોડતો દોડતો પોતાના રૂમ માથી બહાર નિકળી સિધો જ મમ્મીના રૂમમાં ગયો. મમ્મીને સમી-સાજી જોય પહેલા તો હાશકારો થયો અને બીજી જ પળે મનોમન નિર્ણલ લઈ લીધો.

“કેમ જાગી ગયા ?” ગ્રિષ્માએ અવિનાશને જાગેલો જોય પ્રશ્ન કર્યો. “જાગ્યો નથી મારી આંખ ઉઘડી ગઈ”. આવિનાશ આટલુ બોલી બાથરૂમ તરફ જતો રહ્યો.

બીજા દીવસે ઓફીસે જતાની સાથે જ તેણે મેનેજરને પોતાનો નિર્ણય જણાવી દીધો. “સોરી સર હું દિલ્હી નહી જઈ શકું. મને એક દીકરા તરીકેની ફરજ દીલ્હી જતા રોકે છે તમે મારી જગ્યાએ બીજા કોઇને પણ મોકલી શકો છો.” અવિનાશના શબ્દોમાં આજે એક અનેરી ખુમારી હતી અને મેનેજરના ચહેરા પર અવિનાશ તરફનું માન બમણૂ છલકાતુ હતું.

સમાપ્ત

-: સીલી પોઇન્ટ :-

મે વાર્તા લખી એનાથી વિસેષ શું સીલી પોઇન્ટ હોય. :D

"લાગણીઓ" -એક પિતાની, એક દીકરીના પિતાની.

2011-07-26T09:02:00.008+05:30

આ એવી લાગણી છે જે કદાચ હું આખી જીંદગી વ્યક્ત ના કરી શકુ.......

આજ થી લગભગ એક વર્ષ પહેલા અને

આ આજે.. આજે મારી લાડકી દીકરે એક વર્ષ પુર્ણ કરે છે.

પિતા હોવું અને એક દીકરીનો પિતા હોવુ બન્ને અલગ વાત છે દીકરો એક કુળ આગળ વધારે છે તો દીકરી બે કુળને તારે છે. હું લક્કી છુ કે આ સૌભાગ્ય મને મળ્યું.

સિલી પોઇન્ટ

વસ્તુઓ મેઇલ થતી હોત તો કેક મોકલાવેત પણ તે શક્ય નથી એટલે... પ્લીઝ જાતે જ મીઠુ મોઢુ કરી લેજો .

હું જેવો છુ તેવો છુ…..

2011-06-02T16:49:00.003+05:30

પ્રાથમીકમાં હતા ત્યારે અમે રોજ સવારે પ્રાર્થના ગાતા… “ અસત્યો માહે થી પ્રભુ પરમ સત્યે તુ લઈ જા, ઉંડા અંધારે થી પરમ તેજે તું લઈ જા “. આખ્ખી તો અત્યારે યાદ નથી પણ ત્યારે તો તે અમે ખાલી ગાવા ખાતર ગાતા કારણ કે એટલી બુદ્ધી નોહતી કે ભાવાર્થ સમજી શક્યે. આજે જ્યારે ભાવાર્થ સમજી-સમજાવી શક્યે છીએ ત્યારે ફક્ત એટલી સમજ છે કે હું એક અપુર્ણ વ્યક્તિ છુ અને મારી ગતી પુર્ણતા તરફની હોવી જોઇયે. છે કે નહી તેની ખાતરી કરવા બહુ અંગત મીત્રો હોવા જોઇએ અથવા તો કટ્ટર હરીફો જે તમને આ પુર્ણતા ના રસ્તે ચાલવા માટે સતત ઉત્સાહીત અને પ્રેરીત કરતા રહે.

કદાચ ૧૦૦ % પુર્ણતા શક્ય નથી અને એટલે જ તો વિકાસ-ઉત્ક્રાન્તી વગેરે સતત ચાલતી પ્રક્રીયા છે . આજે જ્યારે હું પાછળ વળીને જોવ છુ ત્યારે હું પોતાને ઘણો આગળ નીકળેલો જણાવ છું. હું છાતી ઠોકીને કહી ના શકુ કે મારી ગતી પુર્ણતા તરફની છે કે નહી પણ એટલુ તો જરૂર મુલ્યાંકન કરી શકુ કે જ્યાંથી ચાલવાની શરૂવાત કરી હતી ત્યાથી ઘણો દુર નિકળી ગયો છું. કદાચ થોડુક મેળવ્યુ હશે તો થોડુક ગુમાવ્યુ પણ હશે તેના સરવૈયા માંડવા નથી બેસાવું પણ આજે જ્યારે મારી લેખનયાત્રાના લગભગ ૧૫-૧૬ વર્ષ થવા જઈ રહ્યા છે અને લખાણ પુક્તતા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે બસ સ્વજનો સાથે થોડોક ભુતકાળ વાગોળવો છે.

હું લખી શકુ છુ અને તેમાય તેને સારી રીતે વ્યક્ત કરી શકુ છુ તેની મને બહુ મોડી ખબર પડી . એક ગોલ્ડન કહી શકાય તેવો સમયગાળો લગભગ વીતી ગયો જ્યારે નેશનલ લેવલ સુધી નું જ્યા સ્ટેજ મળી શકે તેમ હતું તેવી માંગરોલની વિવેકાનંદ વિનય મંદિરના ૮-૯ નું વર્ષ મે લગભગ બરબાદ જ કરી નાખ્યુ . અને જ્યારે ધો. ૧૦ મા ભાન આવ્યુ ત્યારે બહુ મોડુ થઈ ગયુ હતું. તેમ છતા તે વર્ષે લગભગ શાળા સ્તર પર હું અન-બિટન હતો કારણ કે વકૃત્વસ્પર્ધામાં મારૂ વતવ્ય હું પોતે જ લખતો એટલે વ્યક્ત કરવામાં સરળતા રહેતી અને મૌલીકતા ભારો ભાર જણાતી. કદાચ મારો વિકાસ ત્યાં જ અટકી પડ્યો હોત પણ થન્ક્સ ટુ ડઢાણિયા સાહેબ કે જેણે વખતો વખત મારુ અપમાન કરી મને સતત આગળ વધવાનો બુસ્ટ આપ્યો. કદાચ તે તેમનો પુર્વગ્રહ હતો કે પછી મારા તરફનો આંતરીક પ્રેમ તે તો હું આજ દીવસ સુધી જાણી નથી શક્યો પણ તેમના આકરા શબ્દો મને આજે પણ ચાર્જ કરવા મટે પુરતા છે.

ધો. ૧૨ મા સમગ્ર દેશ આઝાદીની સુવર્ણજયંતિ મનાવતો હતો એટલે મારૂ ચડતુ લોહી પણ ગરમ થવાનું જ હતુ તેમાય વોરાસર ના ટ્યુશનનો તે મુક્ત માહોલ . પછી તો પુછવું જ શું દર અઠવાડીયે એક તેઝાબ નિતરતી કલમે લેખ લખાવા મંડ્યો. કદાચ તે સમય ને હું મારા લેખન નો સુવર્ણકાળ કહી શકુ . મારી વયના અને સહાધ્યાયઓ જે વિચારી પણ નોતા શકતા એવા વિચારો ને હું શબ્દોમા રુપાંતરીત કરતો એટલે વાહ-વાહ તો મળવાની જ હતી. બોર્ડનું વર્ષ હોવા છતા લખવાનું એક ગાંડપણ હતું અને જેટલા ચોપડા ભણવામાં નોહતા વાપર્યા તેટલા લખવામાં વપરાયા. અફસોસ કે આ બધુ જ સુવર્ણ સર્જન હું સાચવી ના શક્યો. કેટલાક વિ.વિ.નગર હતો ત્યારે ઘરના એ પસ્તિમા આપી દીધા અને બચ્યાતા તે માળીયા ઉપર પાણી ભારાયુ તેમા પલળીને નાશ પામ્યા.

વિ.વિ,નગર એક વર્ષ ફક્ત બીજાઓ માટે જ લખ્યુ . કોઇક ડિબેટમા કે પછી નિબંધ લેખનમાં ભાગ લે તો મારી પાસે આવે હું ઉભાઉભ લખાવી આપુ. કદાચ ત્યારે મારા ડીપ્રેશન-સીઝોફેનિયાનો અંતિમ તબક્કો શરૂ થઈ ગયો હતો. તેવું જ માંગરોલ આવ્યા પછી કોલેજમાં પણ ચાલુ રહ્યું. ડિપ્રેશનની દવા ડીસેમ્બર-૧૯૯૮ થી શરૂ થઈ ગયેલી દર અઠવડીયે સીટીંગ લેવા પણ જવું પડતું પણ હજુ તેની પુર્ણ અસર તો થવાને વાર હતી . કોલેજમાં કોઇ ને પણ કોઇ પણ વિષય પર લખવાનું-બોલવાનું હોય બિન્દાસ મારી પાસે આવી જાય અને તેમાથી કેટલાય ને તો હું જાણતો પણ ના હોવ અને અમુક તો મારા હરીફ પણ હોય તેમ છતા ગમે તેને ગમે તે વિષય પર લખી દેતો. કદાચ ત્યારે વાંચન પણ આજથી ઘણૂ વધુ હતુ .

તે પછી આવ્યો મારો શુન્યાવકાશ કાળ… ૨૦૦૧-૦૨ માં ડિપ્રેશનની દવા તથા સીંટીંગની અસર વર્તાવા લાગી . લાઇફ જાણે વિચારશુન્ય અવસ્થામાં પસાર ના થતી હોય કોઈ જાતના વિચારો જ ના જન્મતા . લખાણ તો દુર વાંચન પણ શક્ય ના બન્યું. સામાન્ય નિર્ણય પણ લેવાની માનશીક શક્તિ ખોય બેઠેલો તે જ અરસામાં લગ્ન જેવા લાઇફના મોટા નિર્ણયો પરાણે લેવા પડ્યા . હું જ્યારે મારી ખુદની ચિંતા કરી શકવા અક્ષમ હતો ત્યારે જ વધારાની એક વ્યક્તિની પણ ચિંતા મારા માથે આવી . આ જ ક્સમશકમાં હું જીંદગી થી હારી ગયો અને ના કરવાનું કરી બેઠો ….

જ્યારે જ્યારે હું પડ્યો છુ બમણા જોરથી ઉભા થવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે અને તેમા સફળતા પણ મળી છે . જ્યારે બધાને એવું લાગતું હતું કે હવે આ ડિપ્રેશન માથી ઉભો જ નહી થઈ શકે અને સીટીંગ ફરી ચાલુ કરવા પડશે ત્યારે જ મે દવા બંધ કરી દીધી . દવા બંધ કરવાથી પહેલો ફાયદો તે થયો કે હું ફરી વિચારતો થયો… સપના જોતો થયો . ભલે તે સપના કદી પુરા થવાના ના હોય તો પણ એક આત્મવિશ્વાષ આવ્યો. જે રીતે દવા શરૂ કરવી તે પણ અનિવાર્ય હતી તેમ તેને બંધ કરવી પણ જરૂરી હતી. આ દરમ્યાન માનશીક રીતે મારૂ ઘડતળ થયુ… થેન્ક્સ ટુ ડો. મૃગેશ વૈષ્ણવ .

લાઇફમાં જ્યારે પણ લાગે કે તે હવે બરોબર સેટ થઈ ગઈ છે ત્યારે જ ન જાણે ક્યાથી આંતરીક એક કીડો સળવડે અને પાછો અનિશ્ચીતતાઓ તરફ ધકેલાય જાવ . માંગરોલની ઠાઠ-માઠ ભરેલી લાઇફ મુકી અમદાવાદ ધુળ ફાંકવા આવી ચડ્યો. મારા જોબની બે-ત્રણ મહીનાની સેલેરી જેટલુ રોજ કમાય લેતો તે છોડીને આવવું સામાન્ય લોકોની નજરે તો મુર્ખામી જ દેખાય . પણ અમદાવાદ આવ્યો અને રાખ નીચે દબાયેલા અંગારા ફરી સળગવા મંડ્યા. ઓર્કુટ કોમ્યુનિટી થી શરૂવાત થઈ તે પછી બ્લોગ અને ફેસબુક સુધી વિસ્તરી ઘણા મીત્રો મળ્યા, ઘણા સાથે મુક્ત ચર્ચાઓ કરી તો કેટલાય ઝગડાઓ પણ કર્યા . વાર્તાના રાજકુમાર(રી)ની જેમ દીવસે નહી વિકસ્યો હોય તેટલો (મોટાભાગે) રાતે વિકસ્યો . કટાયેલી (કલમની)તલવાર ફરી ધારદાર બની અને કેટલાય સાથે રીતસરના યુદ્ધો લડ્યા. ૧૯૯૭ ના વર્ષને જો હું સુવર્ણકાળ ગણતો હોવ તો આ મારો રૂપેરીસમય હતો. ફરક એટલો કે આ ગાળાનું લગભગ બધુ જ સર્જન સચવાયેલુ છે. આ ગાળામાં મને ઘણા લોકોએ પ્રોત્સાહીત કર્યા બધા ના નામ લેવા શક્ય નથી પણ તેમા થી બે નામ લખવા માટે કી-પેડને રોકી શકતો નથી .રજનીભાઈ તથા જે.વી. કદાચ આ બન્નેના પ્રોત્સાહને હવનમાં ઘીનું કામ કર્યું અને બીજા દરેક વ્યક્તિનો ફાળો આહુતી થી ઓછો ના જ ગણી શકુ . બે-ચાર નામો એવા છે કે કદાચ તેણે ટાટીયા ખેચવાનો પ્રયત્ન ના કર્યો હોત તો પણ હું કદાચ આટલુ લખી ના શક્યો હોત .

નવેમ્બર ૨૦૦૯ મા પેલો કીડો ફરી સળવળ્યો અને લગભગ સેટલ થઈ રહેલી લાઇફ છોડી માંગરોલ પાછો આવ્યો. માંગરોલ પરત ફરવાની સિધી અસર લખવા પર પડી અને લાગતું હતું કે ફરી પાછો શુન્યાવકાશકાળ આવશે ત્યારે જ મારા મીત્રો-સ્વજનોએ મને સાચવી લીધો . જેમ જેમ લખોતો આવ્યો તેમ તેમ આવેગો અને ઉત્તેજનાઓ ઘટતી ગઈ અને સ્થીરતા વધતી ગઈ કદાચ થોડી શુષ્કતા પણ આવી ક્યારેક હું પોતે તાજગીનો અભાવ અનુભવું છું પણ આ તો એક સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે એક માથી બીજામાં થતા રૂપાંતરણ દરમ્યાન કાઇક નવું વધુ સારૂ વધુ બહેતર મળે છે તો થોડુક જુનુ જતું પણ કરવું પડે છે.

શરૂવાતમાં લખેલી પ્રાર્થનામાં જે પ્રભુની વાત છે તેને મે ક્યારેય જોયા નથી . મારા માટે તો તે ઇશ્વર મારા મીત્રો, સ્વજનો સ્નેહીજનો હિતેચ્છુઓ શત્રુઓ જ છે જે મારા વર્તમાન અને ભવિષ્યવિષે વિચારે છે ચિંતા કરે છે . દરેક એ વ્યક્તિ કે જેણે જીવનમાં એક વખત પણ મારા વિષે સારૂ-ખરાબ વિચાર્યુ હશે તે મારે મન પેલા ઇશ્વરથી કમ નથી . તો હે મારા ઇશ્વર તું મને મારી આ અપુર્ણતા થી પુર્ણતા તરફના પ્રયાણમા જે રીતે મદદરૂપ થયો છે તે બદલ હું તારો આભાર માનું છુ અને આગળ પણ મદદ કરતો રહેજે તેવી નમ્ર વિનંતી કરૂ છુ કારણ કે હું તો જેવો છું તેવો જ છુ તેને બદલવો તે તારા હાથમાં છે.

નોંધ :- હું કોઈ અસામાન્ય વ્યક્તિ નથી એટલે પ્લીઝ …….

-:સિલી પોઇન્ટ :-

૧૯૯૭ થી ૨૦૧૧ વચ્ચેના મારા જીવનને એક વાક્યમાં વર્ણવું હોય તો કેવી રીતે વર્ણવી શકાય ? સો સિમ્પલ “બાલ ઠાકરે માથી મનમોહનસિંહ માં રુપાંતરણ “ :P

બીજુ આ બધુ લખવાનો મુખ્ય આશય શો ? બસ આટલુ જ સિદ્ધ કરવા કે “આત્મકથા હંમેશા સફળ લોકોની જ નથી હોતી અમારા જેવા લોકોની પણ હોય શકે છે. “

ભ્રષ્ટાચારનો શિષ્ટાચાર….

2011-04-09T10:04:00.002+05:30

છેલ્લા ૩-૪ દિવસથી અભુતપુર્વ લોક જુવાળ ફાટી નિકળ્યો છે. ક્રિકેટ વિશ્વ-વિજેતાનો હજી તો નશો ઉતર્યો ના હતો ત્યાં ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત ભારત માટેની લડાઈ શરૂ થઈ ગઈ. હું નિરાશાવાદી તો નથી જ પણ એક વાસ્તવવાદી તરીકે એટલી તો મને ખબર જ છે કે આનો ક્યાં અંત આવવાનો છે. કદાચ ક્રાન્તિની શરૂવાત હોય અને યોગ્ય ઇંધણ મળતુ રહે તો વાત જુદી છે બાકી તમે જ્યારે આ વાંચતા હશો અથવા તો વાંચી ને વિચારતા હશો ત્યારે જ કદાચ સરકારે એકાદ કમીટી જાહેર કરી દીધી હશે. અહિંસક ભારતની આ જ તો ખાસીયત છે બધી અહિંસક જ ચળવડ આવી જ અહિંસક રીતે કચડી નાખવામાં આવે છે. સામાન્યજનને સીધી રીતે સ્પર્ષતા પ્રશ્નો માટે જ્યારે આ રીતે સ્વેચ્છીક આંદોલનમાં પલટાવા જઈ રહ્યા હોય ત્યારે તેને ઠંડુ કરવાનો આ સૌથી સહેલો રસ્તો છે. ભુતકાળમાં આવુ ઘણી વખત થયેલુ છે પણ કદાચ આ વખતે પરિણામ કાઇક જુદુ આવશે.. કાશ…..

છેલ્લા ચાર દિવસથી T.V. નેટ SMS દરેક જગ્યાએ ભ્રષ્ટાચાર વિરોધમાં એક સ્વયંભુ પ્રચાર અને પ્રસાર ચાલી રહ્યો છે. ભ્રષ્ટાચાર ના કરવો જોઇએ અને થવા ના દેવો જોઇએ તેવા કેટલાય SMS અને FB સ્ટેટસ અપડેટ વાંચ્યા. મોટી મોટી હસ્તીઓ એ પણ આ વહેતી ગંગામાં હાથ-પગ ધોયા. પણ હજી સુદ્ધા મને કોઈ નક્કર પગલાની અપેક્ષા નથી કારણ કે અમુક મુદ્દાઓ એવા છે કે જેને ક્યાય ધ્યાનમાં લેવાયા નથી. તમે જ્યારે ભ્રષ્ટાચાર જેવા દુષણ થી મુક્તિ મેળવા ઇચ્છતા હોય તો તેની શરૂવાત કા તો પાયે થી કરવી પડે અને કા તો ટોપ લેવલ થી. અત્યારે આપણે ટોપ લેવલથી શરૂવાત કરવા જઈ રહ્યા છીએ જો કે તે સારી વાત છે પણ એક વાત ભુલવી ના જોઇએ કે દેશની પ્રજા ને મહત્તમ રીતે સાકળથી બાબતો ધ્યાન બહાર ના રહી જાય. મારો ચોકીદાર,મેતાજી કે પછી કામવાળી ૧૦૦ % ઇમાનદારી થી કામ કરે તેવું હું ઇચ્છતો હોવ તો મારી ૧૦૦ % સતર્કતા પણ જરૂરી છે. કાયદો બનાવી સજા અપાવવા કરતા ગુનો જ ના હ્તવા દેવો તે ઇચ્છનીય નથી ?

કાલે મને એક SMS આવ્યો કે આજના દીવસે પ્રણ લો કે ના તો ભ્રષ્ટાચાર કરશો ના તો થવા દેશો. સારૂ ચાલો હું ભ્રષ્ટાચાર નહી કરૂ પણ નીચે દર્શાવેલ અમુક સ્થીતીમા શું કરવું ?

ક્યાં દુર કોઈ નજીકના સગા બિમાર છે ત્યાં જવા માટે ટ્રેન એક જ સાધન અવેલેબલ છે અને ટીકીટ નથી મળતી એજેન્ટ કહે છે અમુક રૂપિયા આપો તો સ્પેશીયલ ક્વોટા માથી ટીકીટ કઢાવી આપુ, ત્યારે મારે શું કરવું ?

કોઈ અંગત વ્યક્તિ ખુબ જ બિમાર છે હોસ્પિટલમાં લઈ ગયા તો ત્યાં લાંબી લાઇન છે નર્શ-કંપાઉન્ડર ૫૦-૧૦૦ ના બદલામાં ઇમર્જન્સી કેસ કાઢી વહેલો વારો લઈ આપે તેમ છે, ત્યારે શું કરવું ?

છોકરાએ મહેનત કરવા છતા ૧-૨ માર્ક માટે ગમતી લાઇનમાં એડમીશન મળતુ નથી અમુક ડોનેશન આપવાથી તે કામ થઈ જાય છે, ત્યારે શું કરવું ?

વિઝા એપ્લીકેશનમાં બર્થ ડેટ વેરીફીકેશન માટે બર્થ સર્ટી. માગે છે લેટર છેલ્લા જ દીવસોમા આવ્યો એટલે તાત્કાલીક તેની જરૂર છે ક્લર્ક ૧૦૦ મા ઉભાઉભા કાઢી આપવા તૈયાર છે બાકી ત્રણ દીવસ પછી નું કહે છે, ત્યારે શું કરવું ?

વાત હરી-ફરી ને ત્યાં જ આવે છે, “યાર હમારી બાત શુનો…… વો પહેલા પથ્થર મારે જો પાપી ના હો.“ પસંદગી જ્યારે પાપી અને ઓછા પાપી વચ્ચે કરવાની હોય ત્યારે ? બીજુ એની શી ગેરન્ટી છે કે ઓછો પાપી સમય જતા મોટો પાપી નહી બને ? આપણા માથી કોને રૂપિયા દેવા ગમે છે અને રૂપિયા ના આપવાનો બીજો ઓપશન પણ કોની પાસે છે ?? ઘરની બહાર નિકળતા પહેલા ચેક કરવું પડે છે ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ લીધુ જાણે એક દેશ માથી બીજા દેશમા જતા હોઇએ અને પાસપોર્ટની ચિંતા કેમ ના કરતા હોય. બાઇક કે ગાડીમા બેસતા પહેલા અને તે પણ પેટ્રોલની ચિંતા કરતા પહેલા PUC ની ચિંતા રહે છે. હેલ્મેન્ટ અને સીટબેલ્ટ ખીસ્સાની સેફ્ટી માટે પહેરીયે છીએ . મ્યુનિ. ઓફીસે ટેક્ષ ભરવા જતા પહેલા ૨૫ વ્યક્તિને તેની કોઈ ઓળખાણ મટે પૃચ્છા કરીશુ લાઇન થી બચવા માટે. ટેક્ષ ભરીએ છીએ કારણ કે કાયદાનો ડર છે નહી કે જવાબદારી સમજી ને. બાઇક થી કોઈ ને ઠોકર લાગી તો તરત પોલીસવાળા સાથે “સેટલ” કરી નાખીયે છીએ કારણ કે તારીખ ના ચક્કર મોંઘા પડશે, અરે ગમતી તારીખ માટે જજ સુદ્ધા સાથે સેટીંગ કરવું પડે. IT નો દરોડો પડ્યો “બધુ જ બરોબર હોવા છતા બધુ જ બરોબર નો રિપોર્ટ માટે” નૈવેધ ધરવું પડે કારણ જેમ ઉપર જતા જઈશું તેમ તેમ ખર્ચો વધ તો જશે. જે ફોર્મ મફત મળવું જોઇએ તેના ૫ રૂપિયા આપીશુ કારણ કે નહીતર ઓફીસમા અડધો દીવસનો પગાર કપાઇ જાશે. આ બધુ જ કર્યે છીએ કારણ કે કરવું પડે છે અને કરતા રહીશું જો કાઇક પરિવર્તન ના આવે . આપણે એવા દેશમાં રહીયે છીએ જ્યાં તમારે તમે હોવાની સાબીતી માટે એક કરતા વધુ પુરાવા આપવા પડે છે અને છતા પણ કરોડો લોકો ગેર-કાયદેસર રહે છે. આપણા દેશમાં ભારતીય બનવું સૌથી સસ્તુ છે મારી સંવેદના -http://marisamvedana.blogspot.com/2009/12/blog-post.html

જ્યાં સુધી વહીવટમાં સરળીકરણ નહી આવે, જ્યાં સુધી ટ્રેન-બસમાં મુસાફરો જેટલી સીટો-બર્થો નહી હોય, જ્યાં સુધી દવાખાનામાં દર્દીઓના અનુપાતમાં ડોક્ટરો નહી હોય ત્યાં સુધી પુર્ણ ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સમાજ વ્યવસ્થા શક્ય નથી જ. જ્યારે જ્યારે વસ્તુ એક હોય અને તેનો ઉપભોગ કરના એક કરતા વધુ ત્યારે ત્યારે ભ્રષ્ટાચાર થવા નો જ.

આજથી ૧૦-૧૫ વર્ષ પહેલા દીવાળી ઉપર પેઢી એ બેસતો ત્યારે બોણી લેવા વાળામાં સૌથી વધુ બોણી પોસ્ટમેન અને ટેલીફોન લાઇનમેન રહેતા. પપ્પા કદાચ ત્યારે તેમને બોણી આપતી વખતે મને આપવા કરતા પણ વધુ ખુશી અનુભવતા. કારણ… ધંધાનો સંપુર્ણ આધાર ત્યારે તે બે ખાતા ઉપર રહેતો. ફોન બંધ તો દેશાવર(માંગરોળ થી ૨૬ કીમી દુર કેશોદ પણ દેશાવર કહેવાતુ) ના ભાવ ના મળે ટ્રંકકોલ તાત્કાલીક જોડી આપે તો આપણો તૈયાર માલ વહેલો વેચાય અને નવો માસ લેવાની ખબર પડે તે જ રીતે ટપાલી ૧૨ વાગ્યા પહેલા ટપાલ પહોચાડે તો ડ્રાફ બેન્કમાં જમા થાય અને પૈસા ઉપડે બાકી બીજા દીવસે. આજે ? સૌથી ઓછી બોણી અને કેટલાય તો બોણી લેવા પણ નથી આવતા. ટેલીફોનનું સ્થાન મોબાઇલે અને ડ્રાફ નું સ્થાન Online બેન્કીંગે લઈ લીધુ. આવુજ કાઇક બીજા ક્ષેત્રોમા થાય તો ?

તેમ છતા “દીવાદાંડીનો પ્રકાશ દેખાય છે તો ક્યાં કિનારો તો હશે જ ને”.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

“જેને જેને આજનો સિલી પોઇન્ટ જાણવો હોય તે મારા ખાતામાં ૧૦૦ રુપિયા જમા કરાવે તેમને e-maile થી મોકલી દેવા માં આવશે” – મારૂય નામ થવા દ્યો પછી દરેક પોસ્ટની નીચે આવુ લખુ જ કે નહી . :D

ધોતિયા ઉપર બેલ્ટ પહે્રાવવાની વૃતિ…

2011-04-07T09:45:00.002+05:30

વૃતિ તો જોકે સારો શબ્દ છે આવી પ્રવૃતિ કરનાર વ્યક્તિને અંતરીક એક કીડો સળવળતો હોય છે. આ કિડાને તમારા-મારા જેવા જ લોકો પ્રોત્સાહન આપતા હોય છે પણ પ્રશ્ન એ છે કે આ વૃતિનો જન્મ ક્યાંથી થયો ? અમે નાના હતા ત્યારે ગામડે રહેતા. શંકર મંદીરની બાજુમાં જ એક ઘેગુર વડલો અને તે વડલા ફરતે એક મોટો ઓટલો કરાવેલો. ઓટલો એટલો મોટો હતો કે ૨૫-૫૦ માણસો આરામથી બેસી શકે. ઇ ઓટલા પર ઠેક ઠેકાણે નવ કુકરી રમવા માટે ની જગ્યાઓ. ડીઝાઇન દ્રાબો થતો હતો ત્યારે જ કોઈ પુર્વાનુમાની એ દોરેલી એટલે વારંવાર દોરવી ના પડે. ઇસ્ટો માટેની પણ ડિઝાઇન કોક જગ્યાએ દોરેલી. બપોર વચ્ચારે જમ્યા પછી ત્યાં લોકોની ભીડ જામે. કોક લંબાવી જાય અને અમુક નવ કુકરી તો અમુક ઇસ્ટો રમે. ત્યાં એક કાકા રોજ આવે. ધોતીયું અને બંડી તેનો પોષાક પણ એક વિચીત્રતા તે ધોતીયા ઉપર કમર ફરતે નાળી બાંધતા. સમયાંતરે પેટના વ્યાસના વધ-ઘટની સાથે નાળી પણ ટાઇટ-ઢીલી કરતા એટલે અમને ખબર. આ વિચીત્રતા મારાથી સહન ના થઈ એટલે એક દીવસ મારાથી આ વિષે પુછાય જ ગયું. પ્રતિઉત્તર આપતા તેમણે કહ્યુ, “શેઠ, આ છોકરાવ હરનીના ધોતિયુ કેડે રેવાજ નથી દેતા વાહેથી પાટલી ખેચી ને હડી કઢી જાય છે તી… ચેતતા નર સદા સુખી ”.

આ તો થઈ ૨૦-૨૨-૨૫ વર્ષ પહેલાની વાત… વર્ષોથી આવુ ચાલતુ જ આવ્યુ છે. કોઈક ને કેમ ઉતારી પાડવા અને કોઇકનું કાઇક ખોટુ કેમ થાય તેવું ઇચ્છતો એક મોટો વર્ગ છે. આવુ બધુ કરવામાં તેમને એક વિકૃત આનંદ આવતો હોય છે. કોઇક આપણાથી આગળ કેમ નિકળી જાય ?? ધોતિયુ ખેચો એટલે તે ધોતિયુ સરખુ કરવામાં રહેશે એટલી વારમાં આપણે આગળ નિકળી જઈશું અને આગળ ના નિકળાય તો પણ કાઇ નહી તેને ધોતિયું સરખુ કરતા નિહાળવાનો આનંદ તો મળશે. કોઈક આપણા થી સારૂ કેમ દેખાય ??? કોઈક ના વખાણ મારા કરતા કેમ વધુ થાય ??? મારી ફ્રેન્ડસ લીસ્ટમાં ૨૦૦ અને તેના માં ૪૦૦૦ કેમ ? ઉસ કી સફેદી મેરી સફેદી સે જ્યાદા ક્યુ ?

હવનમાં હાડકા નાખવાની આસુરી વૃતીનો ઠેકો કાઇ રાક્ષષો નો જ ના હતો પણ અમુક અંશે તેના વિકૃત રંગસુત્રો માનવોમાં પણ આવ્યા છે. આના માટે મોટા ભાગે બે કારણો જવાબદાર છે.. સફળતાની ખોટી વ્યાખ્યા અને બીજુ અપરિપક્વતા. આપણે મોટે ભાગે પુર્ણતા ને બધુ સમજતા હોઈયે છીએ અને એટલે જ તો અમાસ કરતા પુનમનું મહત્વ વધુ છે. અમાસ અને પુનમના આ ચક્કરમા ભુલી જાયે છે કે અંતે તો તે ચંન્દ્ર જ છે ને. હું એમ નથી કહેતો કે પુનમનું મહત્વ ના હોવું જોઇએ પણ ખરૂ મહત્વ અમાસ થી પુનમ સુધીની આખી યાત્રાનું હોવું જોઇએ. જો પુનમ સફળતા છે તો તેનું ખરૂ શ્રેય બીજને જાય છે. બીજ થી ચૌદસ સુધી ની મહેનતનું પરિણામ પુનમ છે. તે જ રીતે જો અમાસ નિષ્ફળતાનું પ્રતિક છે તો તેનું કારણ પણ બીજ(વદ) જ છે. મહાનતા પુર્ણતામાં નથી મહાનતા અપુર્ણતા સ્વિકારવામાં છે. અપુણતા તો આવશ્યક છે અને અનિવાર્ય પણ. તેવી જ રીતે સામેની વ્યક્તિને તેની અપુર્ણતા-મર્યાદા સાથે સ્વિકારવામાં જ આપણી મહાનતા છે. પણ ખાટલે મોટી ખોટ એ છે કે આપણને દરીયાની વિશાળતા-અફાટતા, અમર્યાદીત શક્તિ, વિપુલતા અને સમૃદ્ધી નહી પણ તેની ખારાશ જ દેખાય છે. કારણ કે આપણે એટલા મહાન, શક્તિશાળી અને સમૃદ્ધ નથી . ધોતિયુ પહેરતા નથી આવડતું ? વાંધો નહી બીજાનું ખેચી ને ઉતારી નાખો . સફળતા બીજા ને નિષ્ફળ કરવામાં નથી જ આટલી નાનકડી વાત આપણે ક્યારે સમજીશું ?

નેટ ઉપર આવ્યો ત્યારથી કેટલાય ને પ્રમાણમાં મોટા માથા કહી ચકાય તેવા લોકો ને સાવ વાહીયાત બાબતો ઉપર એક બીજા ઉપર કીચડ ઉછાળતા જોયા છે. આમાથી કોઈ મારો દુશ્માન નથી અને કોઈ સ્વજન નથી. નિરપેક્ષ ભાવે આજે છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી આ બધુ જોતો આવ્યો છું. મોરો સગો મોટો ભાઈ આજે સફળતા ઉચ્ચ શિખર પર છે અને મારા હજી ઠેકાણા નથી ત્યારે માનવ સહજ ઇર્ષા થાય તે સ્વાભાવિક છે. પણ શું આ ઇર્ષામાં આંધળો થઈ મારે તેને નિષ્ફળ બનાવવાના પ્રયત્નો કરવાના ? અને આવા પ્રયત્નોમાં મારે અપેક્ષા રાખવાની કે લોકો મને મદદ કરે ? બીજુ હું લખતો થયો ત્યારથી મારા લખાણ ઉપર, જોડની ઉપર અને કન્ટ્યુનિટીના અભાવ ઉપર આંગળીઓ ઉઠતી આવી છે . મારી ભુલ કોઈ મને બતાવે ત્યારે મારે તેનો આભાર માનવાનો કે પછો તેના ઘર સામે મોર્ચો ખોલવાનો ? પેલા એ મારી એક ભુલ પકડી પાડી એટલે તેના દરેક સર્જનને મારે ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ વડે ચેક કરવાનું અને નાનામાં નાની ટેકનિકલ ભુલની પણ છાપરે ચડી જાહેરાત કરવાની ? વ્યક્તિ જેમ જેમ ઉપર ચડતી જાય તેમ તેમ આવી સમજ આપો આપ વિકતી જાય છે.

પુનમના ચંદ્રનું તેજ કાઇ રાતો રાત નથી આવ્યુ… બીજ થી અમાસની નિષ્ફળતા અને બીજ થી ચૌદસ સુધીની સતત પ્રગતીને ફળ સ્વરૂપ આવ્યુ છે. સફળતા જો પરિપક્વતા સાથે આવે તો જ પરિપુર્ણતા આવે બાકી તો અધુરો ઘડો છલકાય ઘણો. નસીબ હોય તો જ સફળતા સાથે વિનમ્રતા પણ આવે બાકી ઉદ્ધતાય, દ્વેષ , ઇર્ષા વગેરે એવી અણજોયતા છે જે આ સફળતા જોડે સ્કિમમાં ફ્રી આવે છે. પરિપક્વતા પોતાની શક્તિની સાથે સાથે સામેનાની શક્તિનું પણ સંમાન કરવામાં છે પણ અત્યારે આવુ સમજે છે કોણ ??? મારા થી આગળ થવા જઈ રહ્યો છે ચાલો તેનું ધોતિયુ ખેચી લ્યો . આવા લોકો જ ધોતિયા ઉપર પણ બેલ્ટ પહેરવા મજબુર કરે છે. કાઇક નવું સારુ લખો એટલે ધોતિયુ ખેચવા આવી જાય .

વિચારજો મારી વાત ઉપર..

-: સિલી પોઇન્ટ :-

ધોતિયા ઉપર નાડી-બેલ્ટ તો પહેરવો જ પણ અંદર પણ પ્રમાણમાં મોટી ચડ્ડી પહેરવી કારણ કે આજ કાલ તો આ લોકો કાતર લઈ ને પણ ફરે છે . :D નજર હટી, દુર્ઘટના ઘટી.

પ્રભુ મોરે અવગુન ચીત ના ધરો..

2011-03-21T22:55:00.004+05:30

પ્રભુ મોરે અવગુન ચીત ના ધરો..

૧૦૦ % પરફેક્ટ વ્યક્તિ શોધવા જઈયે તો મળે ખરો ? જ્યારે આપણે ડગલે ને પગલે ફરફેક્શનની આશા જીદ્દની હદે રાખ્યે છીએ ત્યારે આ પ્રશ્ન કેમ નથી સુજતો ? “મને તો બધુ પરફેક્ટ જ જોઈએ” એવું કહેનાર વ્યક્તિ મોટે ભાગે પોતાની જાત ને જ છેતરતી હોય છે. એક્જેશમેન્ટ અને પરફેક્શન બન્ને જરૂરી છે પણ જીદ્દની હદ સુધી નહી. આપણે જે છીએ તેનાથી વધુ બહેતર થવા ના પ્રયાસો કરવા તેમા કાઇ ખોટુ નથી પણ આપણે જે નથી બની શક્યા કે પછી નથી બની શકવાના તેનો અફસોસ કરવો તે આપણી વર્તમાન ક્ષમતાનું અપમાન કરવા બરોબર છે. વર્ષોથી કહેવાતુ આવ્યુ છે અને આપણે સાંભળતા આવ્યા છીએ કે “નો વન પરફેક્ટ” અને “એવરીવન યુનિક” કોઈ પરીપુર્ણ નથી અને દરેક અનન્ય છે. તેમ છતા આપણે આપણા ભળતા જ અર્થો કાઢતા હોઇએ છીએ. કોક ને સલાહ દેતી વખતે “નો વન પરફેક્ટ-એવરીવન યુનિક” અને જ્યારે જાતની વાત આવે ત્યારે “વાય આઇ એમ નોટ પરફેક્ટ, આઈ મસ્ટ…” . I is alwas capital મા “is” મા જ i સ્મોલ આવે છે. આ બધુ તો જાતને છેતરવા માટે ના નુસખા છે. વિશ્વમા સૌથી મુર્ખ આપણે પોતે જ છીએ આપણે આપણી જાતને જેવા ઇચ્છીયે તેવી રીતે મુર્ખ બનાવી શકીયે છીએ.

દંભ,ગુસ્સો.ઇર્ષા,દ્વેષ, વગેરે શાસ્ત્રોમાં છપાયેલા અને ખુબ જ પરીચીત દુર્ગુણો છે. આ બધાના ઉદાહરણો હાલતા ને ચાલતા જરરે જોવા મળશે. FB ની જ વાત કરો તો કોઈની પ્રોફાઇલ ઇન્ફો વાંચતી વખતે તમને કેટલી વખત થયુ છે કે “આ વ્યક્તિએ તો સાવ હાંકી જ લીધુ છે ?” “હું લેખક-કવિ છુ અને મારા ત્રણ થી વધુ કાવ્ય સંગ્રહ, લઘુકથા સંગ્રહ, ગઝલ સંગ્રહ બહાર પડી ગયા છે.” :O ભાઈ સિધે સિધુ ક્યો ને કે આ બધુ એક-એક તમારૂ બહાર પડ્યુ છે. “મે કેટલીય ફીલ્મો લખી છે જેવી કે….” આવૂ લખી નીચે બે-ચાર જાણી અજાણી ફીલ્મોના નામ હોય અમુક ફિલ્મોના નામ વાંચી મગજ કશવું પડે કે આ ફિલ્મમાં હીરો કોણ હતો અને તે ક્યારે બહાર પડી હતી. આવી વ્યક્તિથી હું મોટા ભાગે દુર જ રહુ છુ કારણ કે ઉપરોક્ત બધા જ અવગુણો વિસ્ફોટક પ્રમાણમાં આવા લોકોમાં ભર્યા હોય છે.

આજે માર્કેટીંગનો જમાનો છે, તમે ૧૦૦ દેખાવ ત્યારે લોકો તમને ૫૦ માને અને ૧૦ ની કદર મળે પણ ૧૦ હોયે અને ૧૦૦૦ કે ૧૦૦૦૦૦ દેખાવો તે ક્યાનો ન્યાય ? ઉપરોક્ત બધા જ અવગુણો મારા માં પણ છે અને તેનો જાહેરમાં સ્વિકાર કરવાનો મને કોઈ સંકોચ નથી. મારા બેસ્ટ ફ્રેન્ડના બ્લોગ ઉપર મારા બ્લોગ કરતા વધુ કોમેન્ટ આવે ત્યારે મને પણ ઇર્ષા થાય છે. લોકો મારા સ્ટેટસ કે સ્ક્રેપ કે નોટ ને “લાઇક” કરે અથવા તો કોમેન્ટ પોસ્ટ કરે તેવી આંતરીક ઇચ્છા હોય છે. મારી ફ્રેન્ડલીસ્ટ લાંબૂ કરવાના બનતા પ્રયત્ન કરૂ જ છું. આ બધુ સ્વાભાવીક છે પરંતુ તેમ ના તવાનું ૧૦૦ % કારણ પણ હું જ હોઇશ તે પણ જાણુ છું. કોઈ સાચી સલાહ આપે ત્યારે સહસ્નેહ સ્વિકારૂ છુ અને તેનો અમલ કરવાનો બનતો પ્રયાસ પણ કરૂ છું. આપણે આપણા અવગુણોની મર્યાદા સ્વિકારી આગલ વધુવું પડશે અને તે જ તો વાસ્તવિકતા છે. અહી “પ્રભુ” એટલે તમારી પોતાની જાત. તેને સમજાવવી પડશે કે “ભઈલા તું જેવો છે તેવો પણ સાવ નકામો તો નથી જ એટલા તારામાં જે અનન્યપણૂ છે તેને બહાર કાઢ અને આગળ વધ.”

“૨૦મી સદી શારિરીક બીમારીની સદી હતી ૨૧મી સદી માનશીક બિમારી હશે” તેવું મારૂ માનવું છે. નાની નાની બાબતો પર હતાશ થઈ જાવું, ગુસ્સો આવવો, ધીરજનો અભાવ, તાંણ વગેરે આ બધા તેના પ્રાથમીક લક્ષણો છે. ટ્રક-બસનું સાયકલ કે બાઇક સાથે અકસ્માત થાય અને લોકોનું ટોળો તે ટ્રક-બસ સળગાવી દે તે હવે સામાન્ય થઈ ગયું છે. મોટા ભાગે પેલા ટોળા અને અકસ્માતમાં ભોગ બનનાર વચ્ચે કોઈ સંબધ નથી હોતો પણ પેલુ ટોળૂ એ હતાશ અને હારેલ-થાકેલ માનશીકતાનું પ્રતિબીંબ જરૂર પાડે છે. ઘરે પત્નિ કેટલાય વખત થી “મંગળસુત્ર” નું કહે છે પણ સોનાનો ભાવ સાંભળી સોનીની દુકાનના પાટીયા સામે પણ જોવાતું નથી” તેનો ગુસ્સો પેલા ટ્રક-બસ પર ઉતરે, “છોકરો કેમેરાવાળા મોબાઇલ માટે જીદ્દ કરે છે” તો તમે પેલા ટોળાનો હિસ્સો બનવા એલીજીબલ છો જ. ટુંકમાં પોતાની દરેક સમસ્યાનું સમાધાન તો નથી પણ જાણે તે સમસ્યા માટે બીજા કેમ જવાબદાર હોય તેમ તેનો બધો જ ગુસ્સો બીજા પર નિકળે. ૨૧મી સદીનો આ સૌથી મોટો અવગુણ છે.

હું હિમાલય ઉપર ચડી નથી શકવાનો તે વાસ્તવિકતા છે પણ તેનો મતલબ એ નથી કે હું ગિરનાર-ચોટીલા કે પછી પાવાગઢ ઉપર પણ નહી જ ચડી શકું. વાસ્તવિકતાનો સ્વિકાર કરવો સારો છે પણ તેનો અર્થ તે નથી કે તમે તમારી જાતને અંડર એસ્ટીમેટ કરો. અમે પ્રાથમીકમાં હતા ત્યારે ટેસ્ટ-પેપર લખ્યા પછી જાતે જ ચેક કરવાના રહેતા. અમારા ચેક કરેલા પેપર સર ફરીથી ચેક કરતા ત્યારે બહુ ઓછા લોકોના માર્ક સરે આપેલા માર્ક સાથે મેચ થતા. કારણ ? બસ એક જ અમુક લોકો પોતાની જાતનું અતિ-મુલ્યાંકન કરતા જ્યારે અમુક લઘુ-મુલ્યાંકન કરતા. તમને થશે લઘુ-મુલ્યાંકન(અંડર-એસ્ટીમેટ) માં શું વાંધો ? વાંધો તો કાઇ નહી ચાદર જેવડી સોડ તાંણવી તેવી કહેવત છે પણ પોતાની જાતને અંડર-એસ્ટીમેટ કરવાથી જ ક્યારેક ચાદર લાંબી હોવા છતા આપણે ટુટીયુંવાળી ને સુતા હોઈએ છીએ.

૨૧મી સદીમાં સૌથી વધુ બ્રેકેબલ ચીઝ કઈ ? “ઈગો” હાલતાને ચાલતા ઠેસ પહોચતી હોય અને ભાંગીને ભુક્કો થતો હોય. અહંમ આજે આપણા બધા ને જીવથી પણ વધુ વહાલો છે અને હોવો પણ જોઇએ પણ આ અહંમ ના ચુરે ચુરા બોલવાનું કારણ શું ? અતિ-અપેક્ષા, ટીકીટની લાંબી લાઇન છે અને લાઈનમાં ઉભ્યા વગર ટીકીટ મળી જ જાશે તેવી વધુ પડતી અને અવાસ્તવિક અપેક્ષા રાખી આપણે સિધા જ ટીકીટબારી પાસે પહોચી જાયે ત્યારે પાછળ થી “એય લાઈનમાં આવ” એવું સંભળાય ત્યારે આ “ઈગો” ભાંગીને ભુક્કો થાય છે. આજે હાલતા અને ચાલતા આપણી મહેનતના પ્રમાણમાં વધુ ફળની અપેક્ષા રાખીયે છીએ. ભંગાર લેખ કે કવિતા માટે કોઈ વાસ્તવિક કોમેન્ટ કરે ત્યારે ? આપણને ઇગો સગા દીકરા કરતા પણ વ્હાલો છે પણ ઇચ્છીયે છીએ કે તે સિધો જ કમાતો જ અવતરે, ભીના બાળોતીયા બદલવાની મહેનત જ નથી કરવી.

આ તો થયા મારા તમારા અવગુણો પણ આ અવગુણો એવા છે કે જે સુધરી શકે તેમ છે. બીજા લોકોની તો મને ખબર નથી પણ મે મારી જાતમાં ઘણો ફેરફાર જોયો છે. ગુસ્સો તો મારા નાક ઉપર રહેતો અને અહંમ ડગલેને પગલે ઘવાતો. કાઇક ચેલેન્જ વાળુ કામ હોય ત્યારે “આ તો આપણાથી કેમ થાય ?” કામ હાથમા લેતા પહેલા જ હિંમત હારી જવાતી. એક સમય એવો આવ્યો કે જ્યારે સર્વાઇવલ માટે બદલવું આવશ્યક થઈ પડ્યું. ત્યારે “કા જગ બદલો કા જાત” તેવી પરિસ્થીતીમાં જગ કરતા જાતને બદલવી વધુ સરળ લાગી. પણ તે ખબર કેમ પડે કે જગ બદલવું કે જાત ને ? એક મહીના માટે ડેઇલી ચાર્ટ બનાવ્યો. ગુસ્સો આવે કે અહંમ ઘવાય એક કાળગ પર ટપકાવી લેવાનું કારણ સહીત રાત્રે સુતા પહેલા ૧૦૦ % ઇમાનદારી થી ઠંડા મગજે તે ચાર્ટનું પૃથ્થકરણ કરવાનું ૧૦ માથી ૭ કે ૮ વખતે વાંક આપડો જ હોય. બીજુ એક જ પ્રકારની પરિસ્થીતીમાં વખતો વખત ગુસ્સે થવુ તેના કરતા તે પરિસ્થીતીને અનુકુળ થવું વધુ સારૂ નથી ? પ્રયાસ કરવા જેવો નથી ?

-: સિલી પોઇન્ટ :-

“ગિનિઝ વર્લ્ડ રેકોર્ડ” ઇન્ડીયામાં, અમુક અનઓફીસીયલ રેકોર્ડ

૧. વડાપ્રધાન તરીકે ના કાર્યકાળ દરમ્યાન સૌથી વધુ કોંભાંડનો રેકોર્ડ – ડો. મનમોહનસિંહ(?) જો કે જુનો રેકોર્ડ પી.વી.નરસિંમ્હા રાવ વખતે તેઓ શ્રી નાણાપ્રધાન હતા એટલે તેનો પણ સરવાળો કરવામાં આવે તો…. :P L

૨. સૌથી વધુ વખત દેશની માફી માંગવાનો રેકોર્ડ – વન્સ અગેઇન ડો.મનમોહનસિંહ(?)

૩. સૌથી ઝડપી ખર્વોપતી (આજકાલ લાખ-કરોડની તો વાત જ ક્યાં થાય છે) બનવાનો રેકોર્ડ –હસનાલી

૪. સૌથી વધુ ગાજર લડકાવવાનો રેકોર્ડ – UPA સરકાર અને તે ગાજરનો ભ્રષ્ટાચાર કરી જાતે જ ખાય જવાના.

Aplle- “હા હું મેકની ટ્રેનિંગ આપી સકીશ…”

2011-03-10T10:08:00.000+05:30

વિતેલી વાત , ભાગે ૧ http://marisamvedana.blogspot.com/2011/01/blog-post.html ભાગ ૨ http://marisamvedana.blogspot.com/2011/02/blog-post.html ભાગ ૩ http://marisamvedana.blogspot.com/2011/02/blog-post_02.html મારી સંવેદના પર

જીવનમાં ક્યારેક એવો સમય આવતો હોય છે કે તમારૂ મગજ ના પાડે જ્યારે હ્યદય કહે હા આ શક્ય જ છે અને ક્યારેક અશક્ય લાગતું કામ પણ શક્ય બની જાતું હોય છે. કોઈ અલૌકીક શક્તિનો તેમા હાથ હશે ? ખબર નહી પણ જ્યારે આપણે ભુતકાળના ઘટના ક્રમને શાંતચિતે વાગોળીયે તો ખબર પડશે કે અમુક સમયે ઘટેલી અમુક ઘટના જો ના બની હોત તો ? જ્યારે ત્યારે આપણે જે તે ઘટના માટે અંતિમ શક્તિને દોષ આપતા ભલે હોઈએ પણ છેવટે તો જ્યારે સાંકળ બને ત્યારે જ ખ્યાલ આવે કે તે કળીનું કેટલુ મહત્વ હતું. હવે આગળ વાત ચલાવું….

ઉપરાઉપરી બે દીવસ સુધી અપમાનના ઘુટડા ભરી હું ધરાઈ ગયો હતો. બપોરના જમતી વખતે જ નક્કી કરી નાખ્યુ હતું કે ભલે પાછુ માંગરોલ જવું પડે આવી જોબ તો કોઈ કાલે નથી કરવી. બીજુ જે માણસ પોતાના સગ્ગા કાકા ને નાનકડી ભુલ માટે ખોટુ બોલે તે કદાચ ક્યારેક મોટા જમેલામાં ફસાયો ત્યારે આપણૂ શું થાય ? સાંજના ૪ વાગ્યા સુધીમાં તો માનસીક રીતે થાકી ગયો હોય, “મને જોબ નથી ફાવતી હું જાવ છુ” તેમ કહી હું ત્યાંથી નિકળી ગયો. આખ્ખા રસ્તે એક જ વિચાર આવતો હતો “હવે શું ?” તેમ છતા જેમ તેમ ઘરે પહોચ્યો. કાલની જેમ જ વહેલા આવેલો જોય વાઇફને થોડોક તો અંદાજો આવી જ ગયો હતો પણ ત્યારે જ સવાલો ના પુછી તેણે બહુ સમજદારી નું કામ કર્યું હતું. આવી ને સિધો જ નેટ પર બેસી “ઓર્કુટીંગ” કરવા બેસી ગયો. સાંજના ૮ ક્યારે વાગ્યા તેની ખબર જ ના પડી.

જમી લીધા પછી ક્યારનો અપેક્ષીત હતો તે પ્રશ્ન પુછાણો, “આજે પણ કેમ વહેલા આવી ગયા ? કામ ના હતું કે પછી તબીયત સારી નથી ?” “મે તે જોબ છોડી દીધી” ખુબ જ ટુકો જવાબ આપ્યો અને કદાચ વાઇફ એ તે જ જવાબની અપેક્ષા રાખી હશે તેમ ખુબ જ શાંતિથી બીજો પ્રશ્ન કર્યો, “કેમ ?” “કેમ શું… ના ફાવ્યુ એટલે છોડી દીધી.” હું ગુસ્સે થવાનો જ હતો પણ યથાર્થ ત્યાં જ હતો એટલે…. “પણ હવે શું કરીશું ?” “અને પપ્પાને શું જવાબ આપીશુ ?” “પપ્પાને કાઇ કહેવાની જરૂર નથી એક બે દીવસમાં કદાચ બીજી જોબ મળી જાશે” બોલતા તો બોલાય ગયુ પણ અમને બન્ને ને ખબર હતી કે પરિસ્થીતી શું છે. સાંજે પપ્પાને જોબ છોડી તે વિષે કાઇ કહ્યા વગર આડી અવળી વાતો કરી જીવનમાં પહેલી વાર છેતર્યાનો વસવસો થયો. લગભગ ૧૨ વાગ્યા સુધી અમે બન્ને પરિસ્થિતીની વાસ્તવિકતા સમજી ધ્રૂસ્કે ધ્રુસ્કે રડ્યા. અંધકાર ભવિષ્યમાં કોઈ આશાનું કિરણ દેખાતું ના હતું. ચિંતાનો એક માત્ર ઇલાજ એવો “ઓર્કુટીંગ” પર હું બેસી ગયો અને વાઇફ રડતા રડતા ક્યારે ઉંઘી ગઈ તેની ખબર પણ ના પડી.

દરેક સવાર એક નવી જ આશાઓ નું સિંચન કરતું હોય તેમ છેલ્લા બે-ચાર દીવસનો ઘટના ક્રમ બનતો હતો એટલે આજે પણ કાઇક મિરેકલ થશે તેવું હ્યદય કહેતું હતું જ્યારે ચમત્કારો તો ફક્ત વાર્તાઓમાં જ થાય વાસ્યવિક જીવનમાં નહી તેવું મગજ કહેતું. લગભ ૧૧ વાગ્યા આજુબાજુ મોબાઇલ પર ફોન આવ્યો, “જાગ્રત, રિધમ માથી બોલુ છું. તારે જોબ પર આવવું હોય તો અત્યારે ઓફીસે આવી જા ૨૫૦૦ રૂ. પગાર આપીશ પછી કામ જોય ને વધારીશ.” “પણ ૨૫૦૦ તો બહુ ઓછા કહેવાય..” મે સામે જવાબ આપ્યો. “આમ તો તારા ૧૫૦૦ જ ગણાય પણ પેટ્રોલના ૧૦૦૦ વધારા ના .. જો કે તારે સામે અમને આપવા પડે અમારે તને બધુ કામ શિખવાડવા પણ ખરા ને” “ઓ.કે. હું ત્યાં આવું છુ રૂબરૂ વાત કરીયે” ક્યાંક પગારમાં ખેચવા જાયશ તો જોબ જાશે તે ગણતરી એ વાત ટુંકાવી નાખી. વાઈફ સાંભળતી હતી ખાલી હસી એટલે હું બધુ જ સમજી ગયો. તરત જ ઇન્કમટેક્ષ આવેલી ઓફીસે હું પહોચી ગયો.. પ્રાથમીક વાત ચિત કરી બે દીવસ પછી સવારે ૯ વાગે આવી જવાનું સ્વિકારી હું નિકળી ગયો. પહેલા મહીને કોઇ પણ જાતનું કામ કરવાનું નહી ફક્ત બધુ શિખવાનું પછી આગળ વાત તેવી એક માત્ર શરત પર મને જોબ મળી હતી. સ્વભાવ ખુબ સારો લાગ્યો આગળ ભગવાન જાણે. સાંજે પપ્પાને પણ કોઈ જાતની ચોખવટ કરી નહી એટલે તેમને એમ કે હું જોબમાં સેટ થઈ ગયો છું.

બે દીવસ પછી થી રેગ્યુલર જોબ પર જવા લાગ્યો વાતાવરણ સારૂ હતું અને મારે કાઇ ખાસ કામ પણ કરવાનું ના હોવાથી બીજો કોઈ પ્રશ્ન ના હતો. મેળે મેળે બધુ શિખતો જતો હતો. એક દીવસ અચાનક હિતેષભાઈ (મારા સિનિયર) તથા રિધમભાઈ (મારા બોસ) બન્ને ના હતા અને એક ટ્રેનિંગ આવી. Apple મેક આમ વિન્ડોઝ થી થોડુ અલગ એટલે જે કોઈ પણ મેક લે તેને OS તથા બીજા સોફ્ટવેરની ટ્રેનિંગ આપવી પડે. જોબ પર હજી મને ૧૦-૧૨ દિવસ જ થયા હશે અને મને પણ ઘણૂ આવડતુ ના હતું તેવામાં એક વ્યક્તિને મારે ટ્રેનીંગ આપવાની થઈ

ત્રણ દિવસનો તે ટ્રેનીંગ પિરીયડ મારૂ જીવન બદલી નાખ્યું. મને શિખવાડતો જોવા S.B.(મારા બોસના પપ્પા) નિચે આવતા. ત્રણ દિવસ પછી મને હિતેષભાઇની જગ્યાએ નીચે બેસાડ્યો જ્યારે કે મારૂ કામ તો ઉપર એડીંટીંગ કરવાનું હતું. જેમ જેમ સમય તેમ તેમ મેક OS, FCP, કંપ્રેસર, DVD સ્ટુડીયો પ્રો વગેરે સોફ્ટવેર જાતે જ ત્યાં જ બેઠા બેઠા શિખ્યા. ઘરે એક iMac પણ લીધુ અને ટ્રેનીંગ સેન્ટર પણ ખોલ્યું. ૧ મહીના માએ નોર્થ ઇન્ડીયા ટ્રેનીંગ પોગ્રામ કર્યો જેમા જુદા-જુદા રાજ્યોના મેઇન ડીલર ને ટ્રેનીંગ આપી હવે પગાર મહીનામાં નહી કલાકમાં ગણાતો થયો અને તે જ પગાર અને બચત માથી ઘરમાં ખુટતી વસ્તુઓ વસાવી. “ફોટો ફેર” અને “રોડ શો” માં માર્કેટીંગ કરી કેટલાય Mac પણ વેચ્યા જેના બોનસ રૂપે એક મહીનાની સેલેરી મળી. હવે પછી નો ટારગેટ “Apple સર્ટીફાઇડ ટ્રેનર” બનવા હતો પણ નસીબ ને કાઇક બીજુ જ મંજુર હતું.

વધુ આવતા અંકે,

સિલી પોઇન્ટ

“હલો સાહેબ મારૂ Mac ચાલુ નથી થાતુ”

“શું થયુ તું ?”

“લાઇટ ગઈ પછી થી ચાલુ જ નથી થતું.”

“પાછળ થી બરોબર બટન દબાવો છો ?”

“હા સાહેબ બધુ બરોબર જ કર્યે છીએ પણ ચાલુ જ નથી થતું”

“કદાજ લાઇટના જટકાથી અંદર કાઇક થયુ હશે અહી ઓફીસે લાવવું પડશે”

“વાંધો નહી સાહેબ અમે કાલે સવારે ત્યાં આવી જઈશું, ઉભા રહો સાહેબ આ પસ્યો મેઇન સ્વિચ જ બંધ કરી ને બેઠો છે. લ્યો સાહેબ ચાલુ થઈ ગયુ સોરી હો સાહેબ તમને હેરાન કર્યા.”

“કાઇ વાંધો નહી”

“હંમેશા સમસ્યાઓ આપણે ધારીયે તેટલી ગંભીર પણ નથી હોતી” મારા મોબાઇલ પર રાત્રે ૧૨ વાગે કસ્ટમરને સર્વીસ માટેના આવેલ કોલ પરનો વાર્તાલાપ.

વિશ્વ માતૃભાષા દિવસ...

2011-02-19T19:43:00.004+05:30

આવતી ૨૧મી તારીખે વિશ્વ માતૃભાષા દિવસ છે. આ નિમીતે મે લખેલ એક નિબંધ શબ્દસ અહી રજુ કરૂ છું. ફરી ટાઇપ કરવાના સમયના અભાવે કદાચ અમુક જોડણી ભુલ હશે તો દર ગુજર કરશો

નિબંધ :-

જ્યારે પણ આવા કોઈ પણ વિષય પર નિબંધ લખવાનો હોય ત્યારે મોટા ભાગે જે તે વિષય ના ભવ્ય ભુતકાળ થી શરૂ કરી ભયંકર વર્તમાન અને અંધકારમય ભવિષ્ય પર આવી પુર્ણાહુતિ થતી હોય છે. કદાચ ગુજરાતી ભાષાનો પણ ભુતકાળ- જોકે અહીં ઇતિહાસ શબ્દ પ્રયોજવો વધુ ઉચીત લાગે છે, તો ઇતિહાસ ભવ્યાતિભવ્ય હશે, હશે શું છે જ પણ તે ભવ્ય હોવાના પોતાના કારણો હશે. પણ આપણે દરેક બાબતે જે થતું આવ્યું છે તેમ તે કારણો ને ભુલી વર્તમાનમાં યોગ્ય પગલા લેવાની જગ્યાએ ભવિષ્યની પારાવાર ચિંતા માં ડુબી જઈશું. ભાષા મરી રહી છે કે તેની અસ્મિતા હણાય રહી છે તેવી દલીલો કરી છાપાઓના પાના ભરીશું પણ રચનાત્મક કાર્ય કરવાનું કોઈ ને નહી સુજે. પણ આ ગુજરાતી ભાષા દિવસ ઉજવાનું પગલું અને તેમાં પણ સામાન્યજન પાસે થી આ નિબંધ રૂપે તેમના તંતવ્યો મંગાવવાનું પગલુ રચનાત્મકતા તરફ પહેલું પગલું છે તેવું સહર્ષ કહેવું પડશે.

કોઈ પણ દિવસ એટલે કે જન્મદિવસ હોય કે પુણ્યતિથી, મેરેજ અનિવર્સરી હોય કે વેલેન્ડાઇન ડે કે પછી હોય મધર, ફાધર કે ફ્રેન્ડશીપ ડે તેને આપણે શા માટે ઉજવ્યે છીએ ? શું મધર્સ ડે કે ફાધર્સ ડે સિવાય આપણે આપણા માતા-પિતાને પ્રેમ થી યાદ નથી કરતા ? શું લગ્નની તિથી કે પછી વેલેન્ડાઇન ડે સિવાય પ્રિયજનને પ્રેમ નથી કરતા ? કરતા જ હોઇએ છીએ પણ તેને જતાવવા માટે કોઈ એક દિવસ નક્કી હોય ત્યારે આખા વર્ષનો વ્હાલ તે દિવસે વર્ષાવી દઈયે છીએ. તે જ રીતે આપણી ભાષા ગુજરાતી ભાષાનો દિવસ ઉજવી આપણે તેને જતાવવું પડે છે કે "હે માતૃભાષા, અમે તમને ભુલ્યા નથી. ભલે અમે અમારા સંતાનોને બીજા માધ્યમમા ભણવા બેસાડ્યે, રોજીંદા વપરાસમાં તમારો ઉપયોગ દિન-પ્રતિદીન ઓછો કરીય઼ે, જોડણી અને વ્યાકરણની શુદ્ધી ઘટતી જાય તેમ છતા અમારા હ્યદયમાં તમારૂ સ્થાન જે કાલે હતું તે જ આજે છે અને આવતીકાલે પણ રહેશે."

"વિશ્વ ગુજરાતી દિવસ"ની ઉજવણી શા માટે :-

આજ-કાલ બહુ બુમો પડે છે, ગુજરાતી બચાવો આંદોલન જોર-શોરમાં ચાલ્યુ છે. એક એવરેજ માતા-પિતા કાયમ ચિંતામા હોય છે કે પોતાન બાળકને અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણાવવો કે ગુજરાતી માધ્યમમાં. ઘણા લોકો વર્તમાન પરિસ્થિતી ઉપર થી તારણ પણ કાઢી નાખે છે કે આવનાર કેટલાક વર્ષોમાં ગુજરાતી ભષાનું અસ્તિત્વ ખત્મ થઈ જાશે. પહેલી વાત કે જ્યાં સુધી એક પણ ગુજરાતી ભાષા બોલતી વ્યક્તિ જીવિત રહેશે ત્યાં સુધી ભાષા જીવતી રહેશે. ઘણા લોકો સંસ્કૃતનું ઉદાહરણ આપે છે. પણ શું સંસ્કૃત ભાષા મરી રહી છે ? મારા ખ્યાલે તેનું ઉપાંતરણ થતું આવ્યુ છે અને તેમાથી મોટાભાગની નવી ભષાઓ જન્મી છે. કદાચ મુળ તો આપણે સંસ્કૃત જ બોલતા હોઈશું પણ જેમ હિન્દુ ધર્મના અનેક ફાટાઓ પડ્યા તેમ સંસ્કૃતના પણ અનેક ફાટાઓ પડ્યા અને ભવિષ્યમાં ગુજરાતીના પણ પડે, આ કુદરતી ક્રમ છે અને તેને રોકી શકાશે નહી. જો રોકવા પ્રયત્ન કરીશું તો કદાચ......

બીજુ પાલનપુર થી પોરબંદર, અમદાવાદ થી અમરેલી, દાહોદ થી ડાંગ, શામળાજી થી સુરત, ભુજ થી ભરૂચ દરેક જગ્યાએ અલગ અલગ ગુજરાતી બોલાય છે. દરેક ગુજરાતી બોલી ની પોતાની એક આગવી ઓળખ છે અને તેથી જ તેની અલગ એક લીજ્જત છે. જે તે પ્રદેશના લોકગીત અને લોકસાહિત્યનું આગવું પ્રદાન છે. તે બધુ જ ગુજરાતી જ છે. આટલી વૈવિધ્ય સભર ભાષા હોય ત્યારે તેની ચિંતા કરવી અને તેને બચાવવા ભાગદોડ કરવી પડે તે થોડુ વધુ પડતું લાગે છે. હા સાહિત્યના સર્જનની દ્રષ્ટીએ સ્થિતિ કરૂણ અને દારૂણ છે. તેવી જ રીતે મોટા સેન્ટરમા રોજ-બરોજના વપરાસમાં ગુજરાતીનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે. પણ તેનું કારણ શું ? આપણે ટુર ઉપર અમેરીકા માં હોઇએ ત્યાંરે ત્યાં પણ ઉંધીયું માંગીયે છીએ, આફ્રીકામા ખમણ, મલેશિયામાં પાત્રા અને ઓસ્ટ્રેલીયામાં ખાંડવી પિરસાય તેવી ઇચ્છા જતાવ્યે છીએ અને મોટાભાગે તે પુરી (હા, પુરી સાથે જ) પણ થાય છે. પણ અમદાવાદમાં રિક્ષાવાળા, ગલ્લાવાળા કે પછી શાકવાળા સાથે હિન્દીમાં વાત કરવી તે સ્ટેટસ માં આવે છે. મારા મોટાબાપા દિલ્હિમાં પણ ગુજરાતીથી કામ ચલાવતા. તે કહેતા દુકાનવાળા ને જરૂર હશે તો આફેડો સમજશે બાકી બીજો....

ભગવદ્ગોમંડલ ગુજરતીમાં થયેલો સિમાચિન્હ રૂપ પ્રયાસ છે. અને તે સિમા-ચિન્હ કાયમી સિમા જ રહી. તે પછી શું થયું ? લગભગ મારા જેવા સામાન્ય વ્યક્તિને તેની ખબર નથી હોતી આમ તો ભગવદ્ગોમંડલ વિષે પણ ક્યાં બધા ને ખબર છે. આપણે પ્રયાસો કર્યે છીએ પણ તેની માહીતી સામાન્ય જન સુધી પહોચતી નથી. સાહિત્ય સંસ્થાઓની પોતાની જ એટલી દયનીય હાલત છે કે તે પોતે અસ્તિત્વ ટકાવે કે ગુજરાતી ભાષા અને તેની અસ્મિતાનું ? આજે રોજબરોજ ગુજરાતી ભાષામાં જ વપરાતા કેટલાય નવા શબ્દો કે જેની વ્યુત્પતી કદાચ ઇતર ભાષા માથી થઈ હશે, તેમજ તેનો અર્થસભર ગુજરાતી શબ્દ મળવો પણ મુશ્કેલ હશે તેમ છતા વર્ષે-બે વર્ષે તેનો ’ઓફીશીયલી’ ગુજરાતી ભાષામાં વિધીવત સમાવેસ થવો જોઇએ તે થતો નથી. અને થાય છે તો સામાન્ય લોકોને તેનો ખ્યાલ રહેતો નથી. વર્ષે-બે વર્ષે કે પાંચ વર્ષે ગુજરાતી શબ્દ કોશ બહાર પડવો જોઈએ કે જેમા નવા-નવા શબ્દોનો સમાવેસ થયો હોય, બાકી મોબાઇલ કે કોમ્પ્યુટરનો શુદ્ધ ગુજરાતી શબ્દ મને તો નથી જ ખબર. ભગવદ્ગોમંડલની ઇ-આવૃતિ નેટ ઉપર મુકાય છે. ખુબ જ સારો પ્રયાસ છે પણ તેમા પણ કેટલાય શબ્દો શોધવા જતા જવાબ મળે છે "આ શબ્દ મળ્યો નથી" શા માટે ? શબ્દકોશ નું જ્યાં સુધી નવિનિકરણ (અપડેટ) ના થાય ત્યાં સુધી તેનો પુર્ણ મતલબ રહેતો નથી.

ગુજરાતી સાહિત્ય સર્જન(અને સર્જક બન્નેની)ની સ્થિતી થોડી ખરાબ છે. જેટલુ સારૂ સાહિત્ય સર્જન થવું જોઇએ તેટલું થતું નથી, તો સામે સર્જકો બુમો પાડે છે કે કોઈ વાંચતું નથી. આજે સારૂ ગુજરાતી સાહિત્ય વાંચન "બાય ચાન્સ" મળે છે નહી કે "બાય ચોઇસ". પુસ્તકોનું સ્થાન આજે પણ પહેલા હતું તે જ છે પણ સારૂ ગુજરાતી સાહિત્ય ના મળતું હોય લોકો કા જુના સર્જનને ફરજીયાત ફરી ફરી માણે છે કા પછી અંગ્રેજી જેવી બીજી ભાષા તરફ વળે છે. અમુક નાના સમુહ ધરાવતી વિદેશી ભાષા માંથી જે પ્રમાણમાં સાહિત્યનું બીજી ભાષામાં ભાષાંતર થાય છે તેટલા પ્રમાણમાં ગુજરાતી ભાષા માંથી થાય છે ? આજ થી ૧૫, ૨૫ કે ૫૦ વર્ષ પહેલા સાહિત્ય સર્જનની અને આજે શું પરિસ્થિતી છે ? આ બન્ને પ્રશ્નો વિષે વિચારીય઼ે તો પણ વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા ઉજવવાનું એક મોટુ કારણ મળી શકશે.

"વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા દિવસ"ની ઉજવણી કેવી રીતે :-

જો "શા માટે" નું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે તો તે માથી જ કેટલીક બાબતો સામે આવી શકે છે. જેમ કે...
માતૃભાષાનો પ્રસાર વધારવો જોઇએ,નવા શબ્દકોશ નિયમીત રીતે બહાર પાડવો જોઇએ અને તેને માટે વિશ્વ ગુજરાતી દિવસથી વધુ યોગ્ય ક્યો દિવસ હોય શકે. આજની પેઢી કેટલાય ગુજરાતી શબ્દોથી પરિચીત નથી તો સામે કેટલાય નવા શબ્દો કે જેનો કોઈ ગુજરાતી અર્થ સભર શબ્દ પ્રાપ્ય નથી આ બન્નેની વચ્ચે સેતુંનું નિર્માણ નિયમીત અંતરે પ્રકાશીત થતા શબ્દકોશ થી જ થઈ શકે તેમ છે.
પુસ્તકાલયની સંખ્યા વધારવી અને વાંચન સ્પર્ધા રાખવી વગેરે તો ખરૂં જ પણ કાઇક નક્કર કાર્ય કરવાની પણ જરૂરિયાત છે. જો સારો વાચક જોઈતો હોય તો તે માટે પહેલા સારા લેખક નું સર્જન કરવું પડશે. તેના માટે આ ઉજવણી ના ભાગ રૂપે જ લેખન સ્પર્ધાની સાથે સાથે એક માર્ગદર્શન શિબીરનું પણ આયોજન કરવું જોઇએ. જેથી ઉગતા લેખકો-કવિઓ ને યોગ્ય તકની સાથે યોગ્ય માર્ગદર્શન પણ મળી રહે. આજે સ્કુલો માં વ્યાકરણ અને જોડણી વિષે પુરતું આમ તો અલ્પ માત્રા માં પણ માર્ગદર્શન નથી મળતું તો આવું માર્ગદર્શન મળી રહે તેની વ્યવસ્થા કરવી જોઇએ. આજે સમયાંતરે અમુક શિબીરો થતી જ હોય છે પણ તેનો ખ્યાલ બહુ ઓછા લોકો ને હોય છે તેથી જ તેનો લાભ પણ બહુ અલ્પ માત્રામાં લોકો લઈ શકતા હોય છે. આવી શિબીરો વ્યાપક જન-સમુદાય સુધી પહોચે તે પણ જરૂરી છે.

ગુજરાતી સાહિત્ય સર્જન ખોટનો સોદો છે તેવી માન્યતાને ખોટી પાડવા અને ગુજરાતી ભાષામાં વિપુલ પ્રમાણમાં સર્જન થાય તે માટે યોગ્ય વાતાવરણ ઉભુ કરવા સર્જકને પોતાના સર્જનનું યોગ્ય વળતર મળી રહે તેમજ પ્રોત્સાહન પણ મળી રહે તેવી વ્યવસ્થા થવી જોઇએ તથા વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા દિવસ ના દિવસે વર્ષ દરમ્યાન થયેલ સારા સર્જનનું યોગ્ય બહુમાન પણ થવું જોઇએ.
ઇન્ટરનેટ અભિવ્યક્તિનું એક સક્ષમ માધ્યમ તરીકે ઉભર્યું છે. ગુજરાતી ભાષા થી સેકડો-હજારો માઇલ દુર એવા લાખો ગુજરાતી બંધુઓને આ માધ્યમથી તેમની માતૃભાષા સાથે જોડી શકાય છે. આ દિવસે એકાદ "ઈ-બુક" બહાર પાડી ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી તેમના સુધી ગુજરાતી ભાષાના વિકાસની માહીતી પહોચાડી શકાય તેમ છે. તેમજ આવી સ્પર્ધામાં કે જે "વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા" ના નામ તળે યોજાય છે ત્યારે ખરેખર વિશ્વનો દરેક ગુજરાતી તેમા ભાગ લઈ શકે તે માટે નિબંધો "ઇ-મેઇલ" થી મંગાવી તેમના પણ અમુલ્ય મંતવ્યો મંગાવી શકાય તેવું આયોજન થવું જોઇએ..
અમુક સારા સારા પુસ્તકોની ઈ-આવૂતિ બનાવી આ દિવસે પ્રકાશીત કરવી જોઇએ. જેથી આ કૃતિઓનો લાભ વિશ્વના છેવાડાના ગુજરાતી વાચક સુધી પહોચે તથા તે પણ પોતાની આવનાર પેઢીને ગુજરાતી ભાષાના સાનિધ્યમાં ઉછેરી શકે. અંતે તો આ "વિશ્વ ગુજરાતી ભાષા દિવસ " છે.

કારણોનું યોગ્ય અધ્યન કરવામાં આવે તો કેટલીય રીતો મળી શકશે... જરૂર છે ફક્ત યોગ્ય દિશા તરફ ડગ માંડવાની. પહેલુ ડગ મંડાયુ એટલે યાત્રા શરૂ અને યોગ્ય જગ્યાએ પહોચ્યા જ સમજો. પણ આ પ્રથમ ડગ માંડિયે ત્યારે ને ? બસ આટલુ કરીયે તો પણ ઘણુ છે.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

"બેટા જલ્દીથી વેક્ક-અપ થઈ જા, બ્રેક-ફાસ્ટ કરી લર્ન કરવા મંડ યસ્ટર ડે થી તારી એક્ઝામ સ્ટાર્ટ થાય છે, જો તુ લર્ન નહી કર તો બેક રહી જાયશ અને તારા ફ્રેન્ડસ ફોર્વડ થઈ જાશે તો ફાસ્ટ-ફાસ્ટ બાથ લઈ ફ્રેસ થઈ જા જો મે તારા માટે હોટ-હોટ થેપલા બનાવી રાખ્યા છે અને ચા પણ કોલ્ડ થાય છે તારી". અહી એક મમ્મી તેના અંગ્રેજી મીડીયમમાં ભણતા છોકરા સાથે વાત કરે છે તે ભાષાને શું કહીશુ ? વાઇબ્રન્ટ ગુજરાતી... :P

આવું તે કેવું નશીબ…

2011-02-02T23:01:00.002+05:30

વિતેલી વાત ભાગ ૧ – http://marisamvedana.blogspot.com/2011/01/blog-post.html ભાગ ૨ http://marisamvedana.blogspot.com/2011/02/blog-post.html મારી સંવેદના પર.

આપણે ત્યાં લોકશાહી છે, મુળભુત અધીકારોની વાતો જોર-જોર થી કરવામાં આવે છે. અને તેનો આપણા સૌને ગર્વ છે. હું કદાચ આ લખી શકુ છુ તેનો શ્રેય મારા “વિચાર સ્વાતંત્ર”ને જાય છે. તમને ગમે તો અથવા તમને ના ગમે તો પણ તમે તમારો મત રજુ કરો તે પણ એક લોકશાહી નો ભાગ છે. બ્લોગ શરૂ કર્યો ત્યારે હું આ લાઇનનો સાવ નિરક્ષર માણસ હતો. જેમ જેમ જોતો ગયો જાણતો ગયો તેમ તેમ એક વાત ખુંચી., “લોકો પોતાને ગમે છે તે જ લખે છે અને પછી અપેક્ષા રાખે છે (અહી દુરાગ્રહ વાંચવું) કે બધા ને ગમવું જ જોય.” કોઈ ને ના ગમે અને/અથવા કાઈક માહીતી દોષ હોય અને કોઈ તેના વિષે કોમેન્ટ કરે એટલે કે જાણે સેન્સેટીવ જગ્યાએ કીડી-મકોડો કર્ડ્યો હોય તેમ બુમા-બુમ કરી મુકે છે. જો વિરોધ કરના વ્યક્તિ બૌધીક ચર્ચા પર ઉતરી આવે અને પોલ છતી થવા મંડે ત્યારે લોકશાહીને નેવે મુકી “ફોલોવર”ની ટોળાશાહી કામે લાગે છે. આવું તો ઘણી વખત જોયું છે અને તે પરથી લોકશાહીની એક વાત નક્કી થાય છે કે, “લોકશાહીમાં સત્યનો નહી બહુમતીનો વિજય થાય છે.” કદાચ અત્યારે કૌરવ-પાંડવ વચ્ચે લોકશાહીની રીતે ચુંટણી જંગ થાય તો કૌરવ જીતી જાય . આજે જો તમારે સત્ય કહેવું હશે અથવા તો સત્યએ જીતવું જ હશે તો પહેલા જે તે સત્ય બહુમતી લોકો સુધી પહોચાડવું પડશે. કારણ કે સત્યની શોધ કરવા કે તેના પ્રયોગો કરવા આજે કોઈ પાસે સમય જ નથી.

અમારા સયુંક્ત કુંટુંબમાં પણ લોકશાહી જ ચાલે છે(હજી ચાલે જ છે.) મે જે કાઈ સ્ટ્રગલ કરી અને કરૂ છુ તેમા સૌથી વધુ મારો જ વાંક હું જોવ છું. હું હંમેશા જોતો આવ્યો છું કે સફળ વ્યક્તિ મોટા ભાગે પોતાની સફળતાનો શ્રેય પોતાની મહેનત અને ઇશ્વર કૃપાને દેતો હોય છે જ્યારે નિષ્ફળ વ્યક્તિ પોતાની નિષ્ફળતાનો દોષ બીજાને માથે ઢોળવાનો પ્રયાસ કરે છે. “સફળ વ્યક્તિની આત્મકથામાં પોતાની મહેનતની વાહ વાહ હોય છે જ્યારે નિષ્ફળ વ્યક્તિની આત્મકથામાં લોકોને ગાળો”.

બીજા દીવસે સવારે યથાર્થ સ્કુલે ગયો પછી હું અને મારી પત્નિ બન્ને મુંજાણા, ૧૦ વાગ્યે જોબ પર પહોચવાનું હતું પહેલા દીવસે જ જો મોડો પડીશ તો ? અને પાછુ ગઈકાલે પેલા ઓફીસમાં કામ કરતા ભાઈ સાથે વાત થયા મુજબ મોડા પડવાની સજા અડધો દીવસનો પગાર હતો અને તે મને કોઈ કાળે પોસાય તેમ ના હતું. ૧૦ વાગ્યે પહોચવા માટે મારે સવા ૯ પહેલા નિકળવું જ પડે અને અત્યારે પોણા ૯ તો થવા જઈ રહ્યા હતા. મોટામાં મોટી તકલીફ મારા ટીફીનની હતી રસોય તો તૈયાર હતી પણ ઘરમાં ટીફીન બોક્સ ના હતું. અવું લેવા નો સમય પણ ના હતો અને ખીસ્સુ પણ. “ચાલ હું નિકળુ ત્યા ક્યાંક નાસ્તો કરી લઈશ” એમ કહી હું સમસર પહેલી જોબ પર પહોચવા નિકળી પડ્યો. ઉત્સાહ કરતા ઉદ્વેગ વધુ હતો. કદાચ તે આત્મવિશ્વાષ ઓછો હોવાની મને પ્રતિતિ કરવતો હોય. જેમ તેમ કરી હું ઓફીસે પહોચ્યો. કાલની જેમ જ હજી ઓફીસ બંધ હતી અને કાલની જેમ જ પેલો ભાઈ ત્યાં ઉભો હતો. થોડો સમય ત્યાં ઉભા રહ્યા પછી થાકી-કંટાળી તેણે મને સામેની કિટલીએ ચા પીવા આવવા કહ્યું. મે “હું નથી પિતો તમે જાવ” તેમ કહી ના પાડી. જો કે કારણ કાઇક બીજુ જ હતું હું તે સમયે પણ મારો ભુતકાળ, મારૂ “શેઠપણુ” મુકી નહોતો શક્યો. હું તેની સાથે ચા પિવા જાવ તો પૈસા મારે જ દેવા જોઈએ અને તે મને પોસાય તેમ ના હતુ તેવુ હું ત્યારે માનતો. બન્ને પોતપોતાના પૈસા આપે તેવું અમદાવાદનું “વહેવારપણું” હજુ હું શિખ્યો ના હતો.

૧૦ વાગ્યા થી લઈ ને લગભગ બપોર ના ૧-૧.૩૦ વાગ્યા સુધી અમે બન્ને ત્યાં જ તે જ સ્થીતીમાં ઉભા-બેઠા રહ્યા. તેણે ઘણી બધી વાતો કરી પણ મોટા ભાગની વાતો હું “કદાચ મને જોબ મળી તે આને ખટકે છે અને એટલે જ આ આપણને ડરાવે છે” તેવું સમજી હું તેને મન પાર ના લેતો.

ઓફીસ ખુલી કે તરત મને નીચે એક કોમ્યુટરમાં પ્રીમીયરની એક કેપ્ચર પ્રોજેક્ટ આપી એડીટીંગ કરવા બેસાડ્યો. લગ્નની કેસેટ તૈયાર કરવાની હતી. મારા માટે સાવ નવું જ કામ હતું. મને થોડી ઘણી સુચના આપી તે તો જતા રહ્યા અને હું મારી રીતે કામ કરતો હતો. આની પહેલા જે એડીટીંગનું કામ કરેલુ તે ડોક્યુમેન્ટરી અને એડ. ફીલ્મ નું હતું અને તેમા ચોક્કસતા જરૂરી હતી એટલે તે જ ચોક્કસતાથી હું કામ કરતો હતો. લગભગ ૧-૧.૩૦ કલાક કામ કર્યા પછી મારૂ શરીર ભુખને લીધે જવાબ દેવા લાગ્યુ હતું. લગભ ૩-૩.૩૦ થવા જઈ રહ્યા હતા અને નીચે હું એકલો જ હતો એટલે નાસ્તો કરવા પણ કોને પુછી ને જાવ ? એટલી વારમાં જ એક કાકા નીચે આવ્યા. કદાચ તે મારા બોસ ના પપ્પા કે કાકા જેવા લાગ્યા. મે તેમને પુછ્યુ, “આજે ટીફીન નથી લાવ્યો નાસ્તો કરી આવું ?” હા જા પણ ૧૦ મીનિટમાં આવી જજે નહીતર અડધા દીવસનો પગાર કપાઈ જશે”. હું તો સ્તભ્ધ થઈ ગયો. મને સવાર વાળો ભાઈ યાદ આવી ગયો.

ઓફીસની બહાર નીકળી મે આમ તેમ ઘણા ફા-ફા માર્યા પણ એટલામાં “મારા ખીસ્સાને પરવડે” તેવો નાસ્તો ક્યાંય નજરે ના ચડ્યો. વધુ દુર જાવ તો અડધા દીવસ ના પગારનું જોખમ. સામે એક જનર સ્ટોર નજરે ચડ્યો ત્યાથી પારલે-જી લઈ સામેની કીટલીએ થી એક ચા લીધી. પરલે આટલા મીઠા ક્યારેય નહોતા લાગ્યા. ૧૦ મીનિટની ડેડલાઇનમાં નાસ્તો કરી પાછો કામે લાગ્યો. થોડીક વારમાં મારા પેલા બોસ આવ્યા અને નાનકડી એવી પોતાની કેબીનમાં તે પણ કામે લાગ્યા. હું કામ કરતો હતો તેની આજુ-બાજુ “પેલા કાકા” કેટલીય વખત આટો મારી ગયા. તેની ધીરજ ખુટી હોય તેમ તે પેલી બાજુની નાનકડી કેબીનમાં ગયા અને પેલા મારા બોસ ને ખખડાવતા હોય તે અવાજે કહ્યું, “આ નમુનો ક્યાંથી પકડી લાવ્યો ક્યારનો એક જ DV પર મંડ્યો છે ?”, “૩૫૦૦ માં કાકા આવા નમુના જ મળે અને તે પણ ટકતા નથી તમારે લીધે.” હું તેનો વાર્તાલાપ સાંભળી ના જાવ તેની તકેદારી લેતા પેલા મારા બોસએ કેબીનનો દરવાજો બંધ કર્યો. “નમુનો” શબ્દ સાંભળી મારૂ મગજ તો બહેર જ મારી ગયું. બંધ કેબીનમાં તેમનો વાર્તાલાપ ચાલતો રહ્યો અને મારૂ બંધ-મગજ ત્યાં જ અટકેલું રહ્યું. લગભગ ૫-૫.૩૦ વાગ્યે ફરી “પેટે” વિગ્રહ કર્યો. ભુખ સહન ના થતા પેલા બોસની “આજે ટીફીન નથી લાવ્યો એટલે વહેલો જાવ ?’ તેમ કહી રજા લઈ ઘરે આવવા નિકળી ગયો. પેલા ને એમ કે કાકા ને લીધે વધુ એક “નમુનો” છટકી ગયો.

ઘરે આવી જોબ વિષે કોઈ ઉત્સાહ જનક વાતો તો કરવાની ના હતી એટલે ઓર્કુટ પર મને જોબ મળી ગઈ ના મીત્રોના વધામણા વાંચી મનને થોડી રાહત થઈ. પછીનો દીવસ રુટીન કામ માં વિત્યો અને બિજો દીવસ ક્યારે ઉગ્યો તેની પણ ખબર ના પડી. બીજા દીવસે હું નિચે ઉતર્યો ત્યારે જ પાછુ ટીફીન યાદ આવ્યુ પણ નીચે જોયુ તો યથાર્થનો જુનો લંચ બોક્સમાં મારૂ ટીફીન તૈયાર હતું. તે લઈ હું સમયસર ઓફીસે પહોચી ગયો. ગઈકાલ કરતા ઉલ્ટું આજે હજી હું પહોચ્યો કે તરત જ પેલા મારા બોસ આવી પહોચ્યા. આજે કામમાં કાલ કરતા થોડી ઝડપ થતી હતી પણ પેલા કાકા જ્યારે પણ બાજુ માથી નિકળે ઉંદરડો(માઉસ) ધ્રૂજી જતો હતો. “એક મીનિટ ઉભો થા તો આ DV કેપ્ચર કરવા ત્યાં લગાડી દવ” મારા બોસનો પાછળથી અવાજ સંભાયો. તેણે હું જે કોમ્યુટરમા કામ કરતો હતો તે કોમ્યુટરમાં કેપ્ચર ચાલુ કર્યુ એટલે હું નવરો પડ્યો. મને નવરો જોય પેલા કાકા મારી પાસે આવી પુછ્યું કેમ બેઠો છે ? “મે કહ્યુ ___ભાઈ અહી કેપ્ચર મુકી ગયા છે” “તો નવરો શું બેઠો છે જમી લે પાછો તેમા સમય બગાડીશ” તેવો લગભગ આદેશ જ કર્યો અને મે ઘડીયાલમાં જોયુ ૧૧.૩૦-૧૨ થવા જઈ રહ્યા હતા. હું જમવા બેઠો તેને હજી ૪-૫ મીનીટ પણ નહી થઈ હોય ત્યાંતો આવી “કેટલી વાર લાગે છે, કાલથી ૪ DV પુરી કર્યા સિવાય ઘરે નહી જવા મળે અને ઓવર ટાઇમ પણ નહી મળે” આટલુ સાંભળતા જ જોબ છોડવાનું નક્કી કરી નાખ્યું. તરત જ બીજો પ્રશ્ન સામે ઉભો રહ્યો “બીજી જોબનું શું ?” માર્ચ મહીના ડેડલાઇન નું શું. ?

વધુ આવતા અંકે…

સિલી પોઇન્ટ

પહેલા જ પેરેગ્રાફમાં કહ્યુ તેમ “લોકશાહીમાં સત્યનો નહી બહુમત્તીનો વિજય થાય છે” તેમા બહુમત્તી મોટાભાગે પૈસા અને શક્તિની હોય છે. :P બીજુ આ લેખના ટાઇટલમાં નસીબની જોડણી ખોટી છે. ખરી જોડણી રવિન(કે પછી રવીન :D) એ મલેશિયા બેઠા બેઠા શિખવાડી છે. અધીરભાઈ જોડણીની બાબતે વખતો વખત ટોકે છે એટલે કદાચ મારી જોડણી થોડી સુધરી છે. બ્લોગર બીરાદરો કોઈક તમને સુધારવા પ્રયત્ન કરે તો તે તમારા ફાયદામાં છે ડીયર એટલુ તો સમજો. બાકી જેવી પ્રભુની ઇચ્છા.

નોંધ :- આ લેખમાળા ૨૦૦૮-૦૯ વચ્ચેના ગાળામાં બનેલ સત્ય ઘટનાઓ ઉપર આધારીત છે. મોટાભાગે અમુક નામો લખવાનું ટાળ્યું છે કારણ કે તે નામ જાહેર કરવાથી કોઈ ફરક પડતો નથી. બીજુ આ લેખમાળા ખાલી મારો બળાપો ના રહી જાય એટલે દરેક લેખના પહેલા પેરાગ્રાફમાં મે સમજી છે-જાણી છે તેની નાની નાની ઉપયોગી વાતો લખવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. હું પ્રોફેશન રાઇટર નથી પણ પ્રોફેશન એપ્રોચ રાખવાનો પ્રયાસ જરૂર કર્યો છે. બીજુ આ લેખમાળાના આધારે ઘણા લોકોએ મદદની ઓફર કરી છે હું તે બધાનો ખુબ ખુબ આભારી છું.

પપ્પા મને જોબ મળી ગઈ…

2011-02-01T09:10:00.003+05:30

વિતેલી વાત...http://marisamvedana.blogspot.com/2011/01/blog-post.html

જીવન જીવવાના મુખ્ય બે જ રસ્તા હોય છે. એક સમાજના નિતી-નિયમો એટલે કે પેરામીટર પર જીવવું અને બીજુ તમારા ખુબના નિતી-નિયમો એટલે કે પેરામીટર બનાવી તેને અનુસરવું. પહેલો રસ્તો સિધો છે અને તેમા મર્યાદાઓ-પ્લસ પોઇન્ટ-માઇનસ પોઇન્ટ બધાની ખબર હોય છે. શું કરવાથી શું થશે તેના રેડી રેફ્રન્સ અને ઉદાહરણો ઢગલાબંધ મળી રહેશે. બીજુ આવા પ્રકારનું જીવન સમાજમાં રૂટીન હોય તરત સ્વિકાર્ય બની જાય છે. બીજા પ્રકારના જીવનમાં ઘણી તકલીફ પડતી હોય છે, રસ્તો નવો જ બનાવવાનો હોય છે. સમાજની પ્રતિક્રીયાનું કાઇ નક્કી નથી હોતુ તે સ્વિકારે પણ ખરા અને કદાચ ના પણ સ્વિકારે. મોટાભાગે તો શરૂવાતમાં સ્વિકારતું જ નથી પણ પાછળથી તે જ સમાજ વ્યક્તિએ બનાવેલ પેરામીટર્સને અનુસરે છે. આપણે ૫’૭-૮-૯ કે ૧૦” ના સીંગલ-ડબલ કે મધ્યમ બાંધાના, વાન ગોરો-કાળો કે ઘઉંવર્ણા વાળી રુટીન લાઈફ જીવતી લાખો કરોડો વ્યક્તિ મા ની એક વ્યક્તિ બનવું છે કે આપણું પોતાના નામે ઓળખાવું છે, તે વિષે વિચારવા જેવું ખરૂ નહી ?

ચાલો હવે મુદ્દા પર આવું, જોબ માટે ફાફા મારતો હતો ત્યારે જ સ્ટેડીયમ સર્કલ પાસે પ્રીમીયર માટેની એક જોબ માટે કોલ આવ્યો. બીજા દીવસે ૧૦-૩૦ વાગ્યે બોલાવેલ, હજી બપોર પડી ના હતી ત્યાં તો ઇન્કમટેક્ષ આગળ બીજી એક જગ્યાએ થી પણ કોલ આવ્યો. આ પહેલી વખત હતું જ્યારે મને સામેથી ઇન્ટરવ્યુ માટે બોલાવવામાં આવ્યો હોય. બાકી તો અત્યાર સુધી હું જ ઘુસ મારી સામેથી જ ઇન્ટરવ્યુ આપી આવતો. થોડીક આશા બંધાતી જતી હતી અને હજી તો જમીને બેઠો જ હતો ત્યાં મોબાઇલ વાગ્યો, “જાગ્રતભાઈ, શિવરંજની કે પાસ એક કોલસેન્ટર મે જોબ મીલ શકતી કે સેલરી ૪૫૦૦-૬૦૦૦ તક હૈ આપ આજ સામ કો ઇન્ટરવ્યું કે લીયે જાના ચાહોગે ?” પ્લેસમેન્ટ એજન્સીવાળી મેડમ ને તો ખબર જ હતી કે આ ના નહી પાડે. એટલે મારા હા પાડ્યા પછી હું હજી વધુ કાઈ પુછુ તે તરત આગળ વધ્યા,” ઓ.કે. તો મે ડીટેઇલ આપકો મેઇલ કર રહી હું લાસ્ટ પેઇજ કી પ્રીન્ટ નિકાલ કે સામ ૫-૫.૩૦ બજે વહા ટચ હો જાના. ઓ.કે. બેસ્ટ ઓફ લક.” લગભગ દરેક વખતે આ છેલ્લુ વાક્યે બહુ ખુચતું અને તેનું કારણ પણ હતું સાલ્લુ તે એક તો આપણી પાસે બેસ્ટ ના હતું બાકી બે વર્ષ પહેલા મારી નીચે ૧૦૦-૧૨૫ માણસો કામ કરતા અને આજે મારે જ જોબ માટે…..

નિરાસાની પરાકાષ્ઠાએ જો વ્યક્તિ થોડોક સમય મનને શાંત રાખી નિર્ણય લે તો તેમાથી રસ્તો તરત મળી જાય છે કારણકે હવે થોડોક જ પ્રયત્ન બાકી રહેલો હોય છે, ઓલ મોસ્ટ પ્રયાસો તેના અંતિમ તબક્કામાં હોય છે અને સત્યતા એ છે કે મોટાભાગના લોકો અહી સુધી આવીને જ ભાંગી પડે છે. જણાવેલ સમયે હું જે-તે જગ્યાએ પહોચી ગયો. સિક્યોરીટી જોય ને તો એવું લાગ્યુ જાણે હું વિધાનસભામાં કેમ ના જતો હોય. સીડી ઉપર સેન્સર- કેટલા ઉપર ગયા-કેટલા નીચે ઉતર્યા તેની ગણતરી માટે, કેટલાય કેમેરા અને કેટલીય જગ્યાએ ગાર્ડ. એક પણ દરવાજો ફિંગરપ્રીન્ટ સ્કેન કર્યા વગર ના ખુલે. ચક્રવ્યુંના સાતેય કોઠા પાર તો કર્યા પણ છેલ્લે જે દ્રશ્ય જોયુ તે જોય ને તો અભિમન્યુ કરતા પણ મારી હાલત કફોડી થઈ. એક મોટા અરે જબર જસ્ત મોટા હૌલમાં કેટલાય લોકો બેસીને ગણ-ગણ કરતા હતા. તેની વચ્ચે અમુક ઉભા-ઉભા જોર-જોરથી બરાડા નાખી જે રીતનું બોલતા હતા તે જોય ને હું નક્કી ના કરી શક્યો કે તે તેને સમજાવતા હતા કે પછી તેની રીમાન્ડ લેતા હતા. આ પ્રક્રીયા ચાલુ હતી ત્યારે જ એક વ્યક્તિ કે જે લગભગ ટોર્ચર કરતો હતો તેની બાજુમાં એક મેડમ આવી ને ઉભા રહ્યા અને જાણે અચાનક કાઇક થયુ હોય તેમ પેલો સ્વિચ ઓવર થઈ એટક માથી ડીફેન્સ પર આવી ગયો. સહજ ભાવે હું તો બધુ જોતો હતો ત્યાં તો તે જ મેડમ મારી પાસે આવ્યા. નાનકડો એવો ઇન્ટરવ્યું લીધો તેમા ૧૦ માથી ૮ પ્રશ્ન, “આપ યહ જોબ કર શકોગે ?? તે એક જ હતો. અંતમા તેણે મને એક ફોર્મ પર સહી કરાવી બે કાગળ હાથમાં પકડાવ્યા તેમા એકમાં નિતી-નિયમોની યાદી હતી અને બીજામાં મારે જે જે મેડીકલ ટેસ્ટ કરાવવાના હતા તેની યાદી હતી. સાલ્લુ એક જગ્યાએ H.I.V. લખેલું જોય હું તો ચોક્કી જ ઉઠ્યો.

ઘરે આવીને મે નિરાંતે યાદી જોય તો તેમા તો દીવસમાં કેટલી વખત બાથરૂમ જવાનું અને તે પણ કેટલી મીનિટ માટે, કેટલી વખત પાણી પિવાનું, લન્ચ બ્રેક કેટલી મીનિટનો બધુ જ લખ્યુ હતુ. ઉપરાંત જો તેમા વધુ સમય લાગે તો પ્રતિ સેકન્ડ કેટલા નો દંડ તે ની પણ વિગત હતી. એજ ક્ષણે મારો માર્કેટીંગ કોલ કરતી વ્યક્તિ સામે જોવાનો નજરીયો બદલાય ગયો. કેવી લાચારી આ તો… બીજી યાદી જોય તો ખબર પડી કે આ બધા ટેસ્ટ કરાવા જાવ તો ૧૦-૧૫ દિવસનો પગાર તો પહેલા જ વપરાય જાય. અને પહેલો પ્રશ્ન તો એ કે ૨૧મી તારીખે આટલા રૂપિયા લાવવા ક્યાંથી ?? કાલે પેલા બીજા બે કોલ પતાવી નિર્ણય કરવો તેવું નક્કી કર્યું.

બીજા દીવસે આપેલ સમયે હું પહેલા સ્ટેડીયમ સર્કલ પાસેના સ્ટુડીયોએ પહોચી ગયો. સ્ટુડીયો બંધ હતો એટલે થોડીક વાર રાહ જોય. સાથે ઉભેલો વ્યક્તિ ત્યાં જ કામ કરતો હતો એટલે તેણે કહ્યુ કાઈ નક્કી નહી ક્યારે આવે પણ આપણે ૧૦ વાગે હાજર થઈ જવાનું મોડા પડ્યે તો અડધો દીવસનો પગાર કપાય જાય. પહેલા જ જાટકે મન ખાટુ થઈ ગયું. પણ બીજો તો કોઈ ઉપાય ના હતો. તરત વિચાર આવ્યો અહી સમય બગાડવો તેના કરતા ઇન્કમટેક્ષ ઇન્ટરવ્યું આપી આવું. કદાચ આ નિર્ણય મારી લાઈફ ચેન્જ કરનારો હોય શકે . તે આગળ નક્કી કરીશું, હું ત્યાથી સીધો જ ઇન્કમટેક્ષ પહોચી ગયો. સ્ટુડીયો ઉપર નીચે હતો એટલે ઉપર સીધો જ એક નાનકડી કેબીનમાં ગયો. થોડાક સવાલ જવાબ પુછ્યા પછી મને નિચે મોકલ્યો. મારૂ વર્ક જોયું અને પછી મને ફોન કરશે તેમ જણાવી વિદાય કર્યો. દરેક વખતે આવું જ થતું એટલે બહું નવાઇ ના લાગી. કદાચ અહી જોબ મળી જાત તો સારૂ હતું કારણ કે અહી “એપલ” પર વર્ક કરવાનું હતું. જેવું મારૂ નસીબ….

અહી પાછો સીધો જ સ્ટેડીયમ પહોચી ગયો. બપોરના ૧૧.૩૦-૧૨.૦૦ થવા જઈ રહ્યા હતા હજી પેલી ઓફીસ ખુલ્લી ના હતી અને હજી પેલો ભાઈ પણ ત્યાં જ બેઠો હતો. બીજી ૧૦-૧૫ મીનિટ વિતી ત્યાં તો એક ગાડી માથી કોઇક ઉતર્યું એટલે પેલો ભાઈ સામે દોડ્યો હું સમજી ગયો કદાચ તે જ સ્ટુડીયોનો માલોક હશે. મને બહાર ઉભવાનું કહી તેઓ એ અંદર થોડુક સરખુ કર્યું. ઇન્કમટેક્ષની જેમ અહી પણ ઉપર-નીચે સ્ટુડીયો હતો પણ ફરક એટલો કે અહી અંડરગ્રાઉન્ડ એટલે કે નીચે જવાનું હતું અને ત્યાં ઉપર ચડવાનું હતું. અને વાસ્તવમાં પણ હું નીચે જ ઉતરતો હતો. બે-ચાર સામાન્ય પ્રશ્ન પુછી કાલથી આવી જવાનું કહ્યું. મને તો હજી વિશ્વાષ જ ના બેઠો. પગાર ૩૫૦૦ + ઓવર ટાઇમ, ફરજીયાત ઓવર ટાઇમ અને ૬ મહીનાનો બોન્ડ આટલી શરતે મને મારી લાઇફની પહેલી મારી ખુદની ઓળખાણ પર જોબ મળી. ઘરે આવી પપ્પાને ફોન કરી એટલું જ બોલી શક્યો, “પપ્પા મને જોબ મળી ગઈ”.

વધુ આવતા અંકે…

-: સિલી પોઇન્ટ :-

જો તમને બહુ શરમ-સંકોચ આવતી હોય અને તમે બહુ જ સેન્સેટીવ હોવ તો કોલ-સેન્ટરમાં જોબ કરી જુઓ. બધુ જ નિકળી જશે.

શિખવવું=શિખવું + આત્મસાત કરવું + અભિવ્યક્ત કરવું

2011-01-29T09:32:00.006+05:30

શિક્ષકનો સામાન્ય અર્થ સ્કુલ માં ભણાવતી એવી વ્યક્તિ કે જેણે કેટલી બધી “ડીગ્રી” સુધીનું ભણતર કર્યું હોય તેવો કર્યે છીએ. મહદ અંશે આ ધારણા સાચી પણ હોય છે પણ વધુ ભણવું કે શીખવું તેનો અર્થે એ નથી કે બધુ જ આવડવું અને બધુ જ આવડવું તેનો પણ અર્થે તે નથી જ કે બધુ જ શીખવી શકવું.

ક્યારેક કોક સામાન્ય વ્યક્તિ બહુ જ ગુઢ વાત સાવ સહજ રીતે શિખવાડી જતી હોય છે તો ક્યારેક સાવ નાની લાગતી વાત શિખવાડવામાં કોઇ મહાપંડીત ને પણ પરસેવો છુટતો હોય છે. ટાઇટલમાં લખ્યું તેમ શિખવવા માટે એકલું શિખવું જ જરૂરી નથી તેને આત્મસાત કરવું પડે છે. આત્મસાત કર્યા પછી પણ તેને યોગ્ય રીતે અભિવ્યક્ત કરવું રહ્યું.

આજે હું કેવી રીતે શીખ્યો અને કેવી રીતે શીખવાડી શક્યો તેના વીષે મારો જાત અનુભવ કહીશ. ઘટનાઓ જેટલી સત્ય છે તેટલી જ મારા હ્યદયની નજીક પણ છે એટલે વિસ્તૃતીકરણ સ્વાભાવીક છે. શક્ય હશે તેટલા ઓછા બ્રેકમાં અને બની શકશે તેટલા ટુકાણમાં લખવાનો પ્રયત્ન કરીશ.

સમસ્યાનું ઘોડાપુર આવતું નજર સામે દેખાતું હતું. સમસ્યા અસ્તિત્વ ટકાવવાની હોય ત્યારે તરખણા પર પણ સ્ટીમર કરતા વધુ આશા માંડી હોય. સમસ્યા હતી માર્ચ મહીનાની ડેડલાઇનની. જો માર્ચ મહીના સુધીમાં કોઈક જોબ ના મળે તો મારે અમદાવાદ છોડી દેવું તેવો સ્પષ્ટ આદેશ હતો. કદાચ એકાદ મહીનાની લાઇફ-લાઇન મળે પણ તેનાથી વધુ સમય મળે તેવી તો સપનામાં પણ કલ્પના કરી શકુ તેમ ના હતો. ૧૪ મહીનાનો અનીમેશનનો કોર્ષ જોઇન કર્યો હતો પણ ગોર મહરાજ પાસે મુર્હત જોવાનું ભુલાય કેમ ગયુ હોય એક પછી એક સમસ્યા જથ્થાબંધના ધોરણે આવતી હતી. જવું તો હતું દિલ્હી પણ કોઈ રીતે ત્યાં પહોચાય તેમ ના હતું એટલે ઉત્તરપ્રદેશના કોઇ અંતરીળાય જગ્યાએ પ્રેટ્રોલ ખુટે તેના કરતા વચ્ચેની સેફ જગ્યા એટલે કે ઉદયપુર શું ખોટુ છે તેમ માની એનીમેશન પડતું મુકી વિડીયો એડીટીંગનો કોર્ષ પુરો કર્યો.

પનોતી પીછો જ ના છોડતી હોય તેમ તે સમય મંદીની પરાકાષ્ઠા નો હતો. જ્યાં જોબ નક્કી જ હતી તે ઝી ટી.વી. ગુજરાતી બંધ થયુ અને અધુરામાં પુરૂ બીજા મોટા પ્રોડક્શન હાઉસમાં કોસ્ટ કટીંગની કાતર ફરી એટલે બે-બે પાંચ-પાંચ બર્ષના અનુભવી એડીટરો મફતના ભાવે કામ કરવા તૈયાર હોય ત્યારે અમારા જેવા અણઘટ શિખાવ લોકો ને કોણ રાખે ? તેમ છતા કોઈ પણ સંજોગોમાં જોબ શોધ્યે જ છુટકો. તકલીફ એ હતી કે અમુક જોબ માટે મારી પાસે વધુ પડતી લાયકાત હતી અને અમુક મારો પનો ટુકો પડતો હતો. કોલ સેન્ટર કે પછી ફોટો રી-ટચની કોઈ જોબમાં જગ્યા ખાલી હોય તો પણ પ્રેમથી કહી દેતા કે ભાઈ તમને વધુ સારી અને તમારા લાયક જોબ મળશે તો તમે જતા રહેવાના. આ પરથી એક વાત શિખવા મળી રિજેક્શન માટે ખાલી ઓછી આવડત જ નહી વધુ પડતી આવડત પણ ક્યારેક કારણ હોય શકે છે.

જ્યારે સમય ખરાબ હોય ત્યારે નિર્ણયશક્તિ પણ ઘટતી જતી હોય છે. માટે જ લોકો મુશ્કેલ સમયમાં સ્વજનોનો સંગાથ ઇચ્છતા હોય છે. મને ખોટા નિર્ણય લેતા આટકાવ્યો "અરેના-સેટેલાઇટ"ના મીત્રો સ્વજનોએ. "જાગ્રતભાઈ યે જોબ મત લો યે આપકે લેવલ કી નહી હૈ, થોડા ઇન્તજાર કરો ઇસસે ભી અચ્છી જોબ આપકા વેઈટ કર રહી હોગી" આવા આવા આશ્વાશનો ઉપર લાઇફટકી હતી. વાડજ થી પાલડી અને થલતેજ થી સરખેજ છેક ગાંધીનગર સુધી ટ્રાઇ કરી જોય. યલો પેઇજમાં ફોટો સ્ટુડીયો-એડીટીંગ સ્ટુડીયો જેટલા હતા તે બધામાં ટ્રાઈ કરી જોય પણ પરિણામ શુન્ય.

રોજની જેમ બપોરે અરેના પહોચ્યો કે તરત સંગીતામેમ એ કહ્યું, "જાગ્રતભાઈ આપકે લીયે ઇન્ટર્યું કોલ હૈ, ઉસ કો પ્રીમીયર કા બંદા ચાહીયે સ્ટેડીયમ સર્કલ કે પાસે કલ ૧૦.૩૦ બજે પહોચ જાના". બહુ તો આશા હતી અને બહુ ઉત્સાહ પણ ના હતો. એટલા બધા રિજેક્શન મળ્યા પછીની મનોવ્યથા જ કાઈક અલગ હતી. ઉત્સાહ ના હોવાનું કારણ હું Apple FCP શિખેલો એટલે એડોબ પ્રીમીયર મારા માટે એક સ્ટેપ પાછળ જવા જેવું હતું. પણ ચાલો ને ચાન્સ મારવામાં શું જાય છે ?

વધુ આવતા અંકે...

-: સિલી પોઇન્ટ :-

જો તમે તમારી પત્નિ અને બાળકોને તમારી વાત એક સાથે સમજાવી શકો તો પછી શિક્ષકની કોઈ ડિગ્રીની જરૂર નથી.

૨૦મી થી ૨૧મી સદી -યંત્રો થી યંત્રો સુધીની.

2010-11-09T23:33:00.004+05:30

૨૦મી સદીને બે ભાગમાં વહેચી શકાય.. પહેલો ભાગ હાર્ડ વર્કનો અને બીજો ભાગ સ્માર્ટ વર્કનો. ૨૦મી સદીની શરૂવાત ઓદ્યોગીક ક્રાન્તીના ચરમ ચક્રની શરૂવાત હતી. બધે જ યાંત્રીકરણ પુરજોશમાં થઈ રહ્યું હતું. બની શકે તેટલુ ઉત્પાદન મેળવવા માનવબળનો મહત્તમ ઉપયોગ આ ગાળા દરમ્યાન થયો. ભલે પછી તે ઉત્પાદન માનવભક્ષક યંત્રો બનાવવા જ કેમ ના થયો હોય. પણ આ ગાળા દરમ્યાન માનવે ખરેખર ચરમબિંદુ સુધીનો પરિશ્રમ કર્યો. જ્યારે માનવીય શક્તિની સિમા આવી ત્યારથી શરૂ થયુ સ્માર્ટ વર્કનું આયોજન. પહેલા આવી એસમ્બલી લાઈન અને ૨૦મી સદીનો અંત આવતા સુધીમાં તો કોમ્યુટર અને રોબોટીક હાથ સુધી વિસ્તરણ થયું. ૨૦મી સદીના છેલ્લા દાયકા સ્માર્ટવર્કના નામે ગુંજ્યા.

પણ ૨૧મી સદી આવી કે તરત આ સ્માર્ટવર્કમાં પણ પુર્ણ પણે હરીફાય થવા મંડી. ૨૦-૨૫ વર્ષ પહેલા સેકંડ્રી કે હાયર-સેકંડ્રી જે વેલ્યુ હતી કે પછી૧૦ વર્ષ પહેલા ગ્રેજ્યુએટની જે વેલ્યુ હતી તે આજે માસ્ટર ડીગ્રીની થવા મંડી છે. અરે તેમાં પણ સ્પેશ્યેલાઝેશનનો જમાનો આવ્યો. સ્માર્ટ વર્કનું સ્થાન સ્માર્ટ હાર્ડ વર્કે લીધુ. જમાના સાથે જંખનાઓ પણ બદલાણી અને જરૂરિયાતો પણ. પહેલા જ્યાં બેઝીક જરૂરીયાતોમાં રોટી કપડા ઓર મકાન આવતું ત્યાં હવે તેમાં પણ સ્પેશીફીકેશન આવ્યું. રોટી ખરી પણ તે પાછી તંદુરી હોવી જોઇએ અને "ઓનેસ્ટ"ની હોય તો વાત જુદી છે બાકી છેલ્લે "કબીર"ની તો હોવી જ જોઇએ. કપડામાં "લી-વાઇન્સ" કે પછી "ફ્લાઇંગ મશીન"ના જીન્સ ઉપર "લીવરપુલ: કે "પીટર ઇંગ્લેન્ડ"નું ફોર્મલ શર્ટ જ જોયશે. મકાન તો સેટેલાઇટમાં 3BHK ફ્લેટ કા પછી બોપલમાં 4BHK પર્શનલ પાર્કીંગવાળો બંગ્લોઝ. આ ઉપરાંત ડ્યુલ સીમ QWERTY કી-પેડ વાળો 5MP કેમેરા સાથેનો સોશીયલ નેટવર્કીંગ ઇનેબલ સ્માર્ટફોન તથા છોકરા માટે 180cc સેલ્ફ સ્ટાર્ટ બાઇક, વાઇફ માટે બ્લેક કલરની Honda એક્ટીવા અને છેલ્લે પોતાના માટે ઓછામાં ઓછી 1.4L સેડાન કાર તો ખરી જ. વ્યક્તિ જરૂયાતનું બહાનું કરી અપેક્ષાની લીટી લાંબી કરતો જ જાય છે પછી તે જરૂરી નથી રહેતું કે તે લીટી તેની પહોચમાં હોય . ચાદર કરતા જ્યારે પગ લંબાવ્યે ત્યારે કા માથુ ખુલ્લુ રહે કા પગ. અને છેલ્લે આ પરિસ્થીતી માટે બધો જ દોષનો ટોપલો ભાગ્ય,નશીબ કે પછી ગોચરના અમુક તમુક બદનામ ગ્રહો ઉપર ઢોળવામાં આવે છે. જાણે જે તે ગ્રહ ગયા ભવનો બદલો કેમ લેતો હોય.

હવે શરૂ થશે કષ્ટો નિવારણને નેજા તળે યંત્રોની માયાજાળ. ટુંકી ચાદર પણ પગ સંકોચવાની શરમવાળી આવી વ્યક્તિના લાભાર્થે પેલી ચાદરમાં થીગળા મારવાની હાટળીઓ આજે સેટેલાઇટનું ૨૪ કલાકનું ભાડુ વસુલકરવાના બહાના તળે લગભગ બધી જ TV ચેનલો ઉપર મંડાયેલા દેખાશે. પ્રભાવશાળી નામ જેવા કે,

૧. બાધા મુક્તિ યંત્ર

૨. કુબેર યંત્ર

૩. નજર સુરક્ષા કવચ

૪. લક્ષ્મી મહાધન યંત્ર

૫. પિરામીડ યંત્ર

૬. શ્રી યંત્ર

૭. વાસ્તુ દોષ યંત્ર

૮. રાહુ યંત્ર

૯. કેતુ યંત્ર

૧૦. શનિ શુભ યંત્ર

૧૧. સૌભાગ્ય લક્ષ્મી યંત્ર.

આ બધુ જ હંબગ છે તેમ તો હું જરાય નથી કહેતો, હશે દૈવિય શક્તિ તેમા પણ શું ખાલી તેને ધારણ કરવાથી જ બધુ સમુસુતરુ થઈ જાવાનું ? રસોયમાં મીઠુનું પ્રમાણ હંમેશા સ્વાદ અનુશાર હોય છે તેનું કોઈ ચોક્કસ પ્રમાણ નથી હોતું તેવું જ જીવનમાં લક-નસીબ-ભાગ્યનું હોય છે તેવું મારૂ દ્રઢ પણે માનવું છે. મીઠા વગરની રસોય જેવી ફીક્કી તેવી જ રીતે નસીબ-ભાગ્ય-લક વગની જીંદગી. પણ તેનો મતલબ તે નથી કે જીવનમાં તે જ સર્વસ્વ છે. કા ચાદર લાંબી કરવી પડે કા પગ ટુંકા આ સિવાયનો ત્રીજો કોઈ ઓપશન જ નથી. હા, માંગેલ ચાદર વધુ સમય નથી રહેતી એક દીવસ તો પાછી આપવી જ પડે છે અને ચોરેલી ચાદરનો ઓપશન માન્ય નથી. કા અપેક્ષાઓ ઓછી રાખો અથવા તો અપેક્ષા મુજબ સ્માર્ટ હાર્ડ વર્ક કરવું બે માથી એક તો કર્યે જ છુટકો. જો બન્ને ના કરવું હોય તો ઉપરોક્ત યંત્રો તમારી રાહ જોય રહ્યા છે. નિરાસાનું વાવેતર આપડેજ યોગ્ય મહેનત ના કરી ને કર્યે છીએ અને છેવટે તેના પર અવિશ્વાષના ફળો બેસે છે. અવિશ્વાષ પોતાની જાત પર, મહેનત પર, ઇશ્વર પર. જીવનની રેસમાં ઓછી મહેનત કરી પાછળ રહી ગયેલા આવા યંત્રોના શોર્ટ કર્ટ શોધતા હોય છે. આવું જ રહ્યુ તો ચાલુ સદી તે આવા યંત્રોની સદી બની રહેશે. ખરૂ કે નહી ?

-: સિલી પોઇન્ટ :-

રસોય તેજ કહી હોય ત્યારે મરચુ વધુ અને લાઈટ કહી હોય ત્યારે મરચુ ઓછુ નાખે તે રસોયાની સમજ કહેવાય પણ સાથે સાથે બીજા મસાલાની પણ વધ-ઘટ કરે તે રસોયાની આવડત કહેવાય. તેવી જ રીતે અનુકુળ સમયમાં ઓછી મહેનત કરી ને અને પ્રતિકુળ સમયમાં વધુ મહેનત કરી ધાર્યા લક્ષ્ય પાર કરવા એટલે સ્માર્ટ હાર્ડ વર્ક.

ચાલો તપાસીયે "વ્યક્તિત્વના સરવૈયા" આ દિવાળીએ.

2010-11-07T15:42:00.004+05:30

નવું વર્ષ, નવો જ ઉમંગ અને આશ, કાઈક નવીનનો વિશ્વાષ. ઘર માટે થયેલી શ્રેષ્ઠ ખરીદી નવા વર્ષને દીવસે બહાર કઢાતી હોય છે. દરેક વ્યક્તિ પોતાની શક્તિ મુજબ આ દિવસ માટે "સોપિંગ" કરતી હોય છે. પણ અમુક વસ્તુ તો બધા માટે આવશ્યક જ હોય છે, જેમ કે નવું તારીખ્યું. ડીજીટલ કેલેન્ડર ના આ જમાનામાં પણ કેલેન્ડર કે પછી પુઠ્ઠુ અને ડટ્ટો લગભગ દરેક ઘરમાં જોવા મળશે અને દર વર્ષે તે ને બદલવો જ પડશે. તે જ રીતે નવા વર્ષના ચોપડા પણ આવશ્યક છે. જો કે આધુનીક જમાનામાં ઘણી જગ્યાએ તે નદારદ છે તો પણ આ જે પણ ઘણા નાના તથા મધ્યમ વેપારીઓ દિવાળીને દીવસે ચોપડા પુજન તથા નવા વર્ષથી નવા ચોપડા અપનાવે છે.

આ જ પ્રક્રીયાના ભાગ રૂપે વર્ષોથી બે કામ થતા આવ્યા છે. ૧.સરવૈયા કાઢવા તથા ૨.બાકી આગળ ખેચવી. સરવૈયા એટલે કે ગયેલ વર્ષમાં કરેલ વેપારમાં શું મેળવ્યું અને શું ગુમાવ્યું. મુડી ક્યાં રોકાયેલી છે અને કોને આપવાનાં છે. ટુંકમાં પેઢીની કુલ હાલત કેવી છે તેનો ચિતાર આપતું દસ્તાવેજ. જ્યારે બાકી આગળ ખેચવી એટલે કે વર્ષ દરમ્યાન જે તે વ્યક્તિ સાથે કરેલ વહેવાર દરમાન્ય છેલ્લે સરવાળા બાદબાકી કર્યા પછી નિકળતી કે દેવાની થતી રકમ. ટુંકમાં આપણે આપ્યું હોય તેના કરતા ઓછી ચુંકવણી થાય તો બાકી ખાતે તેની પાસેથી લેણા નોંધાશે જ્યારે આપણે લીધા કરતા ઓછી ચુકવણી કર્યે તો બાકી ખાતે આપણા દેણા નોંધાશે. થોડા બોર થઈ ગયા ને. ધો.૧૧ કોમર્સના ક્લાસમાં હું પણ બોર થઈ ગયેલો. પણ વેપારનું આ સામાન્ય બેઝીક છે એટલે સમજ્યે જ છુટકો. પણ તમને થશે આને અને વ્યક્તિત્વને શું લેવા દેવા.

ચાલો તો હવે મુદ્દા પર આવું.

હવે વેપાર શબ્દની જગ્યાએ વ્યવહાર શબ્દ મુકીને અને મુડી શબ્દની જગ્યાએ લાગણી શબ્દ મુકીને જોવ જોઇએ. બધુ જ સમજાય જશે. ટુંકમાં પેઢીની સદ્ધરતા તેના મુડી રોકાણમાં છે, જેમ કે મુડી રોકાણી અને ફસાણી બન્ને શબ્દનો અર્થ અલગ થાય તે જ રીતે સ્નેહ,લાગણી, પ્રેમ, મીત્રતા તે વ્યક્તિત્વની મુડી છે યોગ્ય પાત્રમાં રોક્યે તો રોકાણ કર્યું કહેવાય સમય આવ્યે અને જરૂરીયાતના સમયે પાછા મળવાની આશ ખરી બાકી... જેમ વેપારમાં ધર્માદાની એક લીમીટ હોય છે તેમ વ્યવહારમાં પણ. એટલે વ્યક્તિત્વના સરવૈયા તપાસતી વખેતે જોય જવું કે પેઢી ફળચામાં તો જતી નથી ને ?

મોટા પપ્પા કહેતા કે ઘણા લાંબા સમયથી ચડત બાકી હોય અને તે આવવાની કોઈ જ આશા ના હોય તેને દીવાળી સમયે માંડી વાળવી આગળ ના ખેચવી. તે જ રીતે વહેવારમાં લાંબા સમયના મતભેદની બાકી ભુલી જઈ નવા વર્ષે નવી શુભ શરૂવાત કરવી પણ મોટા પપ્પાના પાછળના શબ્દો યાદ રાખી ને.. ભવિષ્યમાં તેની સાથે વેપાર (અહી વ્યવહાર) કરતા પહેલા સાત વખત વિચારવું.

તો ચાલો તપાસીયે વ્યક્તિત્વના સરવૈયા કેટલા નવા સંબંધો બાંધ્યા અને તે કેવા છે. જુના કેટલા સંબંધો ગુમાવ્યા અને તેના કારણો શું હતા ? સ્નેહનું મુડી રોકારણ યોગ્યતો છે ને ? આપણે સ્વાર્થી નથી બનવું પણ એટલું મુર્ખ પણ નથી બનવું કે લોકો આપણને ચેરીટેબલ આયટમ સમજી મનફાવે ત્યારે યુઝ કરી જાય. બી પોઝીટીવ, બી પ્રેક્ટીકલ. નવા વર્ષની તે જ શુભકામના સહ.

-: સીલી પોઇન્ટ :-

નવું તારીખ્યું હાથમાં આવે ત્યારે સૌથી પહેલા શું કરો છો ? મોટા ભાગના મારી જેમ આવતે વર્ષે દીવાળી કઈ તારીખે છે તે ચેક કરશે... :P

સાચો નિર્ણય, ખોટો નિર્ણય, યોગ્ય સમયનો યોગ્ય નિર્ણય.

2010-10-31T14:08:00.002+05:30

શું કોઈ વ્યક્તિ હાથે કરી ને ખોટો નિર્ણય લેશે ? લગભગ નહી જ લે. મારા મતે કોઈ નિર્ણય ખોટો હોતો જ નથી ખાલી તેનું પરિણામ અપેક્ષાથી વિપરીત હોય છે. દરેક પરિસ્થિતી અનુરૂપ પ્રાપ્ય સાધન-સંપતિ માથી શ્રેષ્ઠ પરિણામ લાવવાની ઇચ્છા કોને ના હોય. પરંતુ નિર્ણયને યોગ્ય ગતિ તથા દિશા આપવામાં જોયતો શ્રેષ્ઠ પ્રયત્ન ક્યારેક ધાર્યા કરતા ઓછો નિવડે ત્યારે જોયતું પરિણામ કદાચ ના પણ મળે. ક્યારેક પરિણામથી થોડા દુર પણ રહી જવાય પણ આ બધી જ બાબતમાં નિર્ણય તરફ આંગળી ના ચીંધી શકાય. બીજુ ક્યારેક સમયને અનુરૂપ અમુક કઠોર નિર્ણય લેવા પડતા હોય છે જેની અસર ટુંકા ગાળા માટે ભલે વિપરીત હોય પણ લાંબા ગાળે તે સારૂ પરિણામ આવતા હોય છે. અમુક વખતે પરિસ્થી એવી આવીને ઉભી રહે છે કે બન્ને બાજુ એ નુકશાન જ હોય ત્યારે ઓછા નુકશાનવાળો નિર્ણય પસંદ કરવો જ રહ્યો. તો ક્યારેક મતલબી પણૂ ત્યજી પોતાનું થોડુક નુકશાન કરી એક કરતા વધુ લોકોનો ફાયદો ઇચ્છી અમુક નિર્ણય લેવા પડતા હોય છે. આ બધા જ નિર્ણય સાચા કે ખોટા નહી યોગ્ય સમયના યોગ્ય નિર્ણય કહેવાય.

આજથી બરોબર એક વર્ષ પહેલા હું કાઇક આવી જ કટોકટીમાં ફસાયેલો હતો. સ્વાર્થ અને અહં થી ઘેરાયેલા એક સમુહમાં જ્યારે લાગણીશીલ ખંભો પણ મળવો મુશ્કેલ હતો ત્યારે મારે નિર્ણય લેવાનો હતો કે સામે પડેલી એક નવી જ, ભલે કઠીન પણ ઉજ્જવળ જીંદગી, બાળકનું એટીકેટ અને કલ્ચરવાળૂ જીવન તથા વાઈફની પ્રમાણમાં પ્રાઇવેટ કહી શકાય તેવી લાઇફના ભોગે અમદાવાદ છોડવું કે નહી. એ તબક્કે બુમાવવાનું કાઇજ ના હતું, ના પૈસા ના સંબધો. સંબધો ફક્ત નામના જ હતા કોઈ પણ જાતના સ્નેહ કે હુંફ વગરના. અને બન્ને છોડ્યુ હોત તો કોઈ આંગળી પણ ના ચીંધેત કે તે શા માટે આમ કર્યું. કદાચ કોઈ પણ વ્યક્તિ પાસે સલાહ લેવા જાવ તો તે મને આંખ બંધ કરી ને આમ કરવાનું કહે. કારણ કે જે પરિસ્થિતીમાં સંયુક્ત પરિવાર હતો તે પરિસ્થિતીમાં તેને ટુટવું જ રહ્યું. બીજો કોઈ રસ્તો જ ક્યાં હતો. ખરેખર તે ખુબ જ કપરા દીવસો હતા. પરિવાર ટુટવા કરતા પણ જે પરિસ્થિતીમા ટુટવા જઈ રહ્યો હતો તે બહું કરૂણ હતું.

બીજો રસ્તો હતો મેળવેલુ બધુ જ મુકી આ કપરા સમયમાં પરિવાર અને ખાસ કરી ને પપ્પાની સાથે રહું. બબ્બે બહેનોના મેરેજ સામે હતા ત્યારે પરિવાર ટુટવો તે કદાચ વધુ પડતું હતું. અને તેમાં પણ ભાભીના અવસાનને હજી ૧૫ દિવસ પણ થયા ના હતા. આ બધી જ બબાલમાં સૌથી વધુ અમે મે અને પપ્પાએ સહન કર્યું હતું. તેમ છતા વિતેલું બધુ જ ભુલાવી એવા પ્રોબલેમનો હલ કરવા હું નિકળવા જઈ રહ્યો હતો કે જેને સુલજવાનો ચાન્સ પુરા ૧ % પણ ના હતો. તેમ છતા અહં અને સ્વાર્થ ને બાજુ એ મુકી મે તે નિર્ણય લીધો. મીત્રો-સ્નેહીઓ અરે સગ્ગા ભાઈએ જેનો વિરોધ કર્યો તે નિર્ણય લીધો. એ નિર્ણય કે જેમાં સૌથી વધુ નુકશાન મને જ હતું, શારીરીક, માનસીક, આર્થીક અને સામાજીક બધી જ રીતે. બધા જ બુમાબુમ કરતા રહ્યા અને મે હતાશા સાથે પણ મનમાં એકાદ ખુણે થોડી આશા સાથે ભીની આંખે અમદાવાદ છોડ્યું.

એ અમદાવાદ કે જ્યાં હું એક નવી ઓળખ પામ્યો, અમારી ૧૭ પેઢીમાં કોઈ એ જે કામ નહી કર્યું હોય તે કામ શીખ્યો અને તે કામમાં બીજા કરતા કાઇક વધુ સારી આવડત મેળવી. એ અમદાવાદ કે જ્યાં પરિવારથી પણ વિશેષ પહેલા વર્ચ્યુલ અને પછી રીયલ એક પરિવાર મળ્યો. જીવનના ગોલ્ડન દીવસોમા ના દિવસો હું જ્યાં જીવ્યો અને હ્યદયના ખુણામાં કાઇક અલગ અને વિશેષ સ્થાન પામનાર તે નામ મારા માટે એક શહેર નહી જીવન નું માઇલસ્ટોન છે. છોડતી વખતે આગળનો કોઈ રસ્તો મારા ધ્યાનમાં ના હતો બસ એક જ વાત મગજમાં હતી આ પરિસ્થીતીમા આનીથી વધુ સારો અને યોગ્ય નિર્ણય બીજો એક પણ ના હતો.

આજે એક વર્ષ પછી ? જો હું મારા નિર્ણયને મુલવવા બેસુ તો એમ કહી શકુ કે મે યોગ્ય સમયે યોગ્ય નિર્ણય લીધો હતો. આજે પરિવાર લગભગ નોર્મલ સ્થીતીમાં છે. ભલે પહેલા જેવી મીઠાશ ના પણ કોઈ કમસેકમ પહેલા જેવી કડવાશ તો નથી. કદાચ આવનાર ભવિષ્યમાં તે મીઠાશ પણ આવી જાશે અને ના આવે અને કદાચ પરિવાર પોત પોતાના અલગ રસ્તાઓ પસંદ કરે તો પણ એક આનંદ હમેશા રહેશે કે આ પરિવાર એક વર્ષ પહેલા જેવી સ્થીતિમાં તો ક્યારેય નહી આવે. ભલે પરિવાર મને મારા નિર્ણય માટે ના યાદ રાખે પણ કમશેકમ હું મારી જાતને પરિવારના વિર્સજન માટે નિમીત ના બનવા બદલ આજીવન ધન્યવાદ આપીશ. આજે હું મારી ખુધની નજરમાં એક હીરો બની ગયો બીજા નોંધ લે કે ના લે તેનાથી શું ફરક પડે છે. કદાચ આ અભિમાન પણ હોય અને મને આ અભિમાન નો હક પણ છે. મે મારી જાતને આપેલો હક.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

તમને થશે આ સિલી પોઇન્ટ એટલે શું ?

મારા મતે એવા બોધ કે જે મુર્ખાઇઓ માથી પ્રગટ થયા હોય અને જેના પર આપડે પોતે પણ હસી શકીયે.

"સંબધો" -અહી ત્રાજવા લઈ તોળવા ના બેસો.

2010-10-26T09:10:00.002+05:30

ઘણા સમયથી સમય,લાઈફ અને શબ્દો વેડફતો આવ્યો છું. ગયા અઠવાડીયે જ થયુ લાવને કાઇક ક્રિયેટીવ લખુ પણ એજ સમસ્યાઓના સમાધાનમાં સમય ક્યાં જતો રહે છે તે ખબર જ નથી પડતી. આજે મે અનુભવલી વાસ્તવિકતા વર્ણવું છું. કદાચ ઘણા લોકો મારી સાથે સહમત નહી હોય પણ હું પુર્ણ પણે મારી આ થીયરી પર ભરોસો રાખુ છુ અને તેમા સફળ પણ થયો છું.

મારી વાતની શરૂવાત એક સંવાદથી કરૂ :-

"સાંભળ્યું છે કે મીનાના લગ્ન થઈ ગયા ?"

"હા, તેની જ કાસ્ટમાં થયા છે, એરેન્જ મેરેજ. છોકરો કોમ્યુ. એન્જીન્યર છે અમેરીકામાં અને તેના સસરાને અહી ખુબ જ મોટો બિઝનેસ છે."

"પણ આમ અચાનક ? હજી તો તેને આગળ ભણવું પણ હતું ને ?"

"આવું સરસ ઘર છોડવાનું કોઈ ને કેમ મન થાય. તેમા પણ અમેરીકા. આપણા નશીબ એવા ક્યાં"

"કેમ, તારા નસીબમાં શું ખરાબી છે ?"

"શું સારૂ છે ? ક્યાં તેનું સાસરૂ અને ક્યાં... !"

"સાવ એવું પણ નથી હો.."

"હા..હા.. ખબર છે."

ઉપરોક્ત સંવાદ ક્યા બે વ્યક્તિ વચ્ચે થયો છે તે જરૂરી નથી, જરૂરી છે આપણી માનશીકતા. આપણે દરેક વાતમાં "ઉસકી શર્ટ મેરી શર્ટ સે જ્યાદા સફેદ ક્યું?" વાળો એપ્રોચ ધરાવતા હોયે છીએ. દરેક વખતે ત્રાજવું લઈ તોળવા બેસીએ છીએ. આ આપણી સ્વાભાવિક વૃતિ તથા પ્રવૂતિ છે. મીનાના લગ્નની ખુસી તેના સારા અને સુખી સંસારની જલનમાં ક્યાં ગુમ થઈ જાય છે તે ખબર જ નથી પડતી. અને વાત ગાડી,બંગલો કે અમેરીકા થી જ નથી અટકતી તેના પતિની કમ્પેરીઝન પોતાના પતિ કે પત્નિ સાથે તેવી જ રીતે સાસુ, સસરા, સગા વગેરેની પણ તુલનાઓ થવા મંડે. જાણે પરમપિતા બ્રમ્હ્માની તે લાડકી દીકરી હોય અને સંસારના બધા જ સુખ તેને જ મળી કેમ ગયા હોય. આ સ્વાભાવિક ક્રિયા છે અને આમાં કાઈ ખોટુ નથી. પણ...

હા, પણ.. જ્યારે આ તુલના ઘરના જ કોઈ અંગત બે વ્યક્તિની થાય તો ? થોભો, ચેતો, વિચારો અને આગળ વધો. આ સંસારમાં જ્યારે કોઈ બે વ્યક્તિ સરખા નથી હોતા અરે બે જોડીયા (ટ્વિન્સ) પણ નહી ત્યારે બે અંગત વ્યક્તિની તુલના કરવી વ્યાજબી છે. માતા અને પત્નિ વચ્ચે, પિતા કે પતિ વચ્ચે, ભાઇ-ભાઇ વચ્ચે, બહેન-બહેન વચ્ચે કે મીત્રો વચ્ચે તુલના શક્ય છે. આ તો કેરી અને સિતાફળ કે પછી ચોળી અને કોબીજ વચ્ચે તુલના કરી કહેવાય. કેરીનો પોતાનો સ્વાદ છે, ગુણ છે-અવગુણ છે, જ્યારે સિતાફળનો પોતાનો સ્વાદ, ગુણ-અવગુણ છે. અને તે યુનિક છે. તેના જેવો બીજો સ્વાદ બીજા કોઈ ફળ કે શાકભાજીમાં ના જ હોય. હા, કેરી હજી કાચી હોય અને થોડી ખાટી હોય તો સ્નેહની હુંફ આપી તેને પરિપક્વ કરો પણ તેનો સ્વાદ સિતાફળ જેવો નથી તેમ કહી તેની સાથે અન્યાય તો ના જ કરાય. કદાચ આ ઉદાહરણ મારી વાત સમજાવવા માટે પુરતું છે.

કોઈ પણ સંબધો "પારદર્શકતા" ઉપર ટકતા હોય છે. તે પછી મા-બાપ-દિકરાના સંબધો હોય કે પછી પતિ-પત્નીના કે પછી મીત્રોના. જેટલુ દ્રષ્ય ચોખ્ખુ તેટલા સંબધો મજબુત. થોડુક છુપાવવાની કોશીસ કરી તો સામેની વ્યક્તિ કાચ તોડી અંદર જોવાની ટ્રાય કરશે અને પછી તે વિશ્વાષ રૂપી કાચ ફરી ક્યારેય જોડાશે નહી. આ મારો ખુદનો ૮ વર્ષના લગ્નજીવનનો અનુભવ છે. અરે મીત્રતામાં પણ આવું જ કરવું પડે છે. બે મીત્રો ક્યારેય સરખા નથી હોતા, આપણે મીત્રને તેના પ્લસ-માઇનસ પોઇન્ટ સાથે જ સ્વિકારવો પડે છે. બાકી તે મીત્રતા નહી મતલબ થયો કહેવાય. બીજુ ક્યારેય કેરી અને સીતાફળ વચ્ચે તુલના કરતો નથી એટલે જ તો આજે અમુક મીત્રો સાથે ૨૬-૨૭ વર્ષ જુની મીત્રતા છે અને તેમા પણ અમુક તો એવા છે કે જે બન્ને છેલ્લા કેટલાય સમયથી એક-બીજાનું મોઢુ પણ જોવા નથી ઇચ્છતા અને બન્ને મારા મીત્રો છે.

મારી એટલી જ નમ્ર અપીલ છે કે સાલ્લુ આ જગતમાં ૭-૮ અબજ માણસો છે તેમાથી ભારતના ભાગે ૧૧૦-૧૧૫ કરોડ લોકો આવ્યા તેમા આપણને ઓળખતા હોય કે આપણી નજીક આવ્યા હોય તેવા લોકો કેટલા ? રેસીયો તો માંડી જુઓ. પછી ક્યો મને કે સંબધો ને ત્રાજવે તોળી તેને ગુમાવવું પોસાય તેમ છે આપણ ને ?

-: સિલી પોઇન્ટ :-

તમને થશે આ ઉદાહરણમાં કેરી-સિતાફળ અને ચોળી-કોબીજ જ કેમ લીધા. અંદરની વાત છે, કેરી અને

ચોળી મને ખુબ ભાવે છે જ્યારે સિતાફળ અને કોબીજ.... યાર સમજી જાવને :D

"ખીસ્સા કાતરૂથી સાવધાન"

2010-09-21T14:57:00.003+05:30

કેટલાક દીવસ પહેલા છાપામાં સમાચાર આવ્યા હતા. કુતિયાણા SBI બ્રાન્ચ મા કેશિયર અમુક કરોડ નું કરી ગયો. પછી થી આ બાબતે CBI તપાસ શરૂ છે પણ છાપે કાઇ ચડતું નથી. કદાચ આ કોંભાંડ મસ મોટુ પણ હોય અને હોહા ના થાય તે આસયથી બંધ બારણે બધી પ્રક્રીયા ચાલતી હોય, બની શકે છે. અહી હું કાય તે કોંભાંડની વાત માંડીને બેસવાનો નથી. અમુક ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત કે જે ધ્યાન બહાર રહી જતી હોય છે તે ને અહી મુકવા જઈ રહ્યો છું.

મોટા ભાગે વિશ્વાષ અને થોડીક સમજણનો અભાવ આવા કિસ્સા માટે જવાબદાર હોય છે. નિચેના અમુક મુદ્દા ધ્યાનમાં રાખો તો આવી છેતરપિંડીથી બચી શકાય તેમ છે. તો પહેલા જોઇએ સેવિંગસ અને કરંટ ખાતામાં ધ્યાન રાખવા જેવી બાબત.

૧. મોટા ભાગે આજે પણ સેવિંગસ ખાતામાં મોટા ભાગે "વિડ્રોલ ફોર્મ" થી પૈસા ઉપાડતા હોય છે. એક તો ખાતામાં મીનિમમ બેલેન્સમાં છુટ મળે છે બીજુ ચેકબુકના પૈસા નથી કપાતા. પણ વિડ્રોલ ફોર્મનો ઉપયોગ ત્યારે જ કરો કે જ્યારે ખાતામાં બેલેન્સ રહેતી ના હોય. બીજુ જો ફોર્મ ભરતા ના આવડતુ હોય તો બેટર છે કે શિખી જાવ અથવા તો બેન્કમા કોઈ પરિચીત વ્યક્તિ પાસે ફોર્મ ભવાવો. કેશિયરને ક્યારેય પણ કોરૂ ફોર્મ સહી કરેલુ ના આપો.

૨. જો ચેક હોય અને તમારી જ સહી હોય તો બીજી વિગત ભલે ભરી લ્યો પણ સહી તો કાઉન્ટર ઉપર જ કરો. જેથી કદાચ ચેક રસ્તામાં પડી જાય તો ચિંતા નહી. બીજુ ચેક આપી તરત ટોકન મેળવવાનો આગ્રહ રાખો જો ટોકનના હોય તો ચેક પાછળ બે સહી કરવાને બદલે એક જ સહી કરો. ચેકમા રકમ લખવામાં જગ્યા ના છોડો. મોટા ભાગે આંકડામાં લખતી વખતે -૫૦૦૦/= અને શબ્દોમાં લખતી વખતે અંકે રૂપિયા પાંચ હજાર પુરા અથવા -પાંચ હજાર પુરા------------- લખી ખાલી જગ્યામાં લીટી ખેચી લ્યો.

૩. નાંણા ઉપાડતા કે જમા કરાવ્યા પછી પાસબુકમાં અન્ટ્રી પડાવી લ્યો. ચાલુ ખાતા કે બચતખાતામાં શક્ય હોય તો "મોબાઈલ એલર્ટ" કરાવો. જેથી ખાતામાં થતા જમા-ઉધાર તથા બેલેન્સની જાણકારી રહે. શક્ય હોય તો ATM કાર્ડ પણ વસાવો જેથી ક્યારેક લાંબા સમય સુધી પાસબુક પ્રિન્ટા ના થઈ હોય તો મીની સ્ટેટમેન્ટ નીકળી શકે. પાસબુક પ્રિન્ટ કરાવ્યા બાદ હંમેસા બેલેન્સ ટેલી કરો તથા પાસબુક પ્રિન્ટ કરનારની સહી કરાવો. બેલેન્સમા જો કાઈ ગડબડ લાગે તો તરત ફરીયાદ કરો.

૪. જમા કરાવતી વખતે સહી તથા સિક્કો કરાવી કાઉન્ટમાં જમા રકમનો ફિગર લખાવવાનો આગ્રહ રાખો.

લોન, OD, C.C. અથવા તો FD ખાતામાં ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો :-

૧. લોનખાતામાં તેગ્યુલર હપ્તા ભરતા હો તો દર છ અથવા તો વર્ષે સ્ટેટમેન્ટ તથા વ્યાજનું સર્ટી. માંગો.

૨. વ્યાજનો દર નિયમીત અંતરે ચેક કરો.

૩. જેની સામે લોન લિધા હોય અને જે કાગળો બેન્કમાં આપ્યા હોય તેની વિગત દર્શાવતો "સિક્યુરીટી ડીલીવરી લેટર" તથા દરેક કાગળની ફોટોકોપી કરાવી તેના પર બેન્કનો સિક્કો તથા ઓથોરાઇઝ પર્શનની સહી તથા તારીખ અચુક નખાવો. જો આ ના કર્યુ હોય તો લોન લીધા પછી ગમે ત્યારે કરી શકો છો.

૪. મોર્ગેજ લોનના કિસ્સામાં સમયાંતરે પ્રોપર્ટી કે પછી જો ગોલ્ડ હોય તો તેનું વેલ્યુએશન કરાવો. જેથી કદાચ લોન ચુકવવામાં નિષ્ફલ જાવ તો છેલ્લા વેલ્યુએશન મુજબ તેની કિંમત નક્કી થાય. અને વધુ લોનની જરૂરીયાત હોય તો મેળવી પણ શકો.

૫. OD ખાતામાં જો FD સામે લીધી હોય તો દર વખતે તેને રિન્યુ કરાવતી વખતે FD ની વેલ્યુએશન કરાવો. સાથે સાથે ખાસ ધ્યાન રાખો કે FD ફોટોકોપી તમારી પાસે છે કે નહી.

૬. CC ખાતાંમાં માસીક સ્ટેટમેન્ટ નિયમીત આપો તથા અવાસ્તવિક સ્ટોક દર્શાવાનું ટાળો.

૭. FD ની સશીદ મોટાભાગે કોમ્યુટર પ્રિન્ટ આવે છે. ઉતાવળમાં મેન્યુલ લેવાનું ટાળો. રશીદ પર લખેલા ખાતા નંબરની વિગત તથા નામ વગેરે તપાસી લ્યો.

૮. શક્ય હોય તો FD માં એક કરતા વધુ નામ રાખો. તથા બધા જ બેન્ક ખાતામાં નોમીની દાખલ કરો.

સાવધાની રાખવી આપણી ફરજ છે અને ઉપરોક્ત બધી જ બાબત આપણા હકો છે. પણ ખાટલે મોટી ખોટ એ છે કે આજે આપણે આપણા હકોની જ ખબર નથી હોતી.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

બેન્કમા નાણા ડુબ્યા પછી બાપ-દીકરાનોં સંવાદ :- "પપ્પા મે કહ્યું હતું કે બેન્કમાં રૂપિયા રાખવા કરતા મને

ગાડી લઈ આપો હવે પેલો કેશિયર આપણા રૂપિયાની ગાડી ફેરવશે", "બેટા રૂપિયા પાછા આવશે ને તો તને

જરૂર ગાડી લઈ દઈશ". "રહેવા દ્યોને પપ્પા ભલે ને ઈ ફેરવતો હોય ગાડી લઈ દીધે થોડો છુટકો છે પાછુ પેટ્રોલ

માટે પણ તમને લબડવું તો ખરા ના.

જાહેરાતની દુનિયા, દુનિયામાં જાહેરાત.

2010-09-16T09:01:00.002+05:30

નવરાત્રી નજીક આવે છે તે સાથે જ "સેલ" ની પણ સિઝન શરૂ થશે. ના અહી હું કાઈ સેલ પુરાણ માંડવા બેઠો નથી. આજે તો બે ત્રણ જુની-પુરાણી વાર્તા નવા જ સંદર્ભમા કહેવી છે ...

વાર્તા નં. ૧ :- એક ગાઢ જંગલ હતું. તેમા એક અભિમાની સસલો રહેતો હતો. તેને પોતાની ઝડપ અને ચપળતા ઉપર ખુબ જ ઘમંડ હતું. એક દીવસ તેણે એક કાચબા સાથે દોડવાની સરત લગાડી. રેસ શરૂ થતાની સાથે જ સસલો તો ખુબ આગળ નીકળી ગયો. કાચબો તો ધીરે-ધીરે ચાલવા લાગ્યો. એક ઝાડ નીચે આવી સસલાને થયું લાવ ને થોડી વાર લંબાલી લવ. સુતાની સાથે જ સસલો ગાઢ ઉંઘમા સરી પડ્યો. આંખ ખુલી તો બહુ સમય નિકળી ગયો હતો. તે તો ઝડપથી દોડવા લાગ્યો પણ ત્યાં સુધીમા તો કાચબો રેસ જીતી ગયો હતો.

મોરલ ઓફ ધ સ્ટોરી :- रात को सोवो गे नही तो ऐसा ही होगा -स्लिपवेल मेट्रीक्स चेइन की निंद दीलाए.

વાર્તા નં. ૨ :- ફરી થી તે જ જંગલ હતું પણ આ વખતે રેસ સસલાના અને કાચબાના બચ્ચા વચ્ચે હતી. રેસ શરૂ થયાની થોડીક જ વારમાં સસલાનું બચ્ચુ એટલે સસલું જુ. આગલ નિકળી ગયો. કાચબો જુ. પાછળ પાછળ ધીમી પણ મક્કમ ડગલે આવતો થયો. સસલું જુ. થોડુ આગળ નિકળ્યુ ત્યાં તો તેની બેટરી ડાઉન થઈ ગઈ. તે તો ઉંઘી ગયો અને કાચબો જુ. રેસ જીતી ગયો. મોરલ ઓફ ધ સ્ટોરી :- बोर्नविटा ++ नेचर ओर सायन्स के गुनो के साथ जो रखे आपके बच्चे की बेटरी पुरा दीन चार्ज.

વાર્તા નં. ૩ :- ફરી એક વખત તે જ જંગલમા રેસ થઈ આ વખતે સસલા-કાચબાની પત્નીઓ વચ્ચે હતી. રેસ શરૂ થતાની સાથે જ મીસીસ સલસા આગળ નિકળી ગઈ. મીસીસ કાચબા તેની પાછળ જ મક્કમતાથી દોડતી(?) હતી. થોડે દુર જતાની સાથે જ મીસીસ સસલાને કમરમાં દુખાવો ઉપડ્યો અને તેણે રેસ અધુરી મુકવી પડી. મીસીસ કાચબા રેસ જીતી ગઈ. મોરલ ઓફ ધ સ્ટોરી :- मुव लगाओ कमर दर्द को भगाओ.

હજી લખવી હોય તો કેટલીય વાર્તા લખી શકાય પણ પછી વાચવા વાળા નો કાઈ વાંક ખરો. મારા કહેવાનો મતલબ એટલો જ છે કે આજે આપણે કોઈ ચીજ જરૂરીયાત ના આધારે નહી જાહેરાતના આધારે ખરીદીયે છીએ. પછી તેની જરૂરીયાત હોય કે નહી. બીજુ બધી જ જાહેરાતમાં એક વાત કોમન છે ડર રેસમાં હારી જવાનો ડર. તે પછી ટુથપેસ્ટ હોય કે હાથ ધોવાનો સાબુ, સેન્પુ હોય કે ચુનો( મોઢે ચોપડવાનો) બધે એક જ વાત હોય છે. પેલી "એઇજ મીરેકલ" ક્રીમ નો ભાવ સાંભળી મારા જેવાના તો વાળ ખરી જાય. બીજુ આ બધી જ વસ્તુમા બીજુ એક કોમન છે. આતંરીક આભિવ્યક્ત ના થઈ શક્તિ ઇચ્છાઓ ને ઉપસાવવી. અરે યાર સ્પ્રે લગાડવાથી ચોખડા ગોઠવાય જતા હોત તો ગામમાં આટલા વાંઢા થોડા રખડેત અને ક્રિમ સાબુ અને હવે તો પાવડર થી ચહેરા ઉપર સફેદી આવતી હોત શું જોયતું તો. હવે તો પાછી "मर्दोवाली फेरनेश क्रीम" પણ નીકળી છે.

ટુંકમા જાહેરાતો સસલા કે કાચબા નહી પણ ઉલ્લુ જરૂર બનાવે છે. આજે મેનેજમેન્ટ ના 5M ની સાથે 6th M એટલે કે માર્કેટીંગ જોડાયો છે. ટુકમાં "दीखावे पर मत जाओ अपनी अक्ल लगावो".

-: સિલી પોઇન્ટ :-

વાર્તા નં. ૪ :- એક વખત જંગલમાં એક વાંદરાએ શિયાળ સાથે સરત લગાવી કે હું આ જંગલનો રાજા સિંહને થપ્પડ મારી બતાવું. શિયાળ કે પેલો તારી ચટ્ટણી બનાવી નાખશે. વાંદરો કહે કાઈ ના થાય. શિયાળ કહે જોઇએ. વાંદરાએ તો સિધો જ જઈ ને સિંહને જોર થી એક ચોડી દીધી. પછી તો વાંદરો આગળ ને સિંહ પાછળ થોડી વાર થઈ ત્યાં તો વાંદરો એક જગ્યાએ TV સામે ઉભો રહી ગયો. તેમા ન્યુઝ આવતા હતા. अनहोनी को होनी कर दीया एक बंदरने हा..हा.. एक बंदरने जीसने एक शेर हो थप्पड मार दी. देखना ना भुलीयेगा ब्रेक के बाद सिर्फ आज-तक पर -सब से तेज.

2010-09-16T08:46:00.002+05:30

"પા" સુપરસ્ટાર AB સિનિયરની એક્ટીંગ માટે ગમેલી. વાર્તા જોકે થોડી અધુરી લાગી પણ તે જોતી વખતે ક્યાંય પણ AB સિનિયરની આનંદ થી લઈને બાબુલ કે ઝુમ બરા બર ઝુમ કે પછી બન્ટી-બબલી વાળા એક પણ કેરેક્ટર મગજ ઉપર ના આવ્યું. AB સિનિયરની લગભગ બધી જ ફિલ્મો જોયેલી હોય ત્યાંરે આ તેની એક્ટીંગની કમાલ નહી તો બીજુ શું છે ? કદાચ કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને કે જેને ખબર ના હોય તેને આ ફિલ્મ બતાવી દેવામાં આવે અને પછી કેવામાં આવે કે આ વ્યક્તિ આ છે તો કદાચ તેના તો માયનામાં ના આવે.

ફિલ્મો વિષે લખવાની મને આદત નથી છતા કાલે સમાચાર મળ્યા કે AB સિનિયર ને નેશનલ એવોર્ડ મળ્યો ત્યારે આ પોસ્ટ લખ્યા વગર રહી ના શક્યો. લાગે છે હજી તો તેમણે અભિનય કરવાની શરૂવાત કરી છે. સ્વસ્થાપુર્ણ દિર્ઘાયુ માટે પ્રાર્થના સહ.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

"મોમ તુમ્હે આચાર કે બીના ખાના ગલે સે નહી ઉતરતા હૈ ના તો યે અનનેસેશરી સેક્રીફાઇઝ ક્યુ ં ?" પા ફિલ્મનો એક સંવાદ લગભગ દરેક ઘરમાં સંતાન બિમાર હોય ત્યારે માતા આવું બલીદાન દેતી જ રહેતી હોય છે જ્યારે માતા બિમાર હોય ત્યારે ???? -જાગ્રત.

પકોડી, પુચકા, ગોલગપ્પે અર્થાત પાણીપુરી.

2010-09-15T09:37:00.003+05:30

કાલે બપોરે જ મમ્મીએ કહ્યુ સાંજે જમવામાં પાણી પુરી છે ચાલશે ને ત્યારે એક સેકન્ડની પણ રાહ જોયા વગર મે હા પાડી દીધી. ૩-૪ મહીનાથી મને શું ભાવે છે તે નહી નિતા શું ખાય શકે છે તેના આધારે મેનુ તૈયાર થતુ હતુ અને તે લીસ્ટમા પાણીપુરીને સ્થાન ના હોય લાંબા બ્રેક બાદ કાલે પાણીપુરી ખાવા મળી.

આમ તો મને પાણીપુરી સાથે કોઈ વાંધો નથી અને એટલો પ્રેમ પણ નથી કે તેના વગર ના ચાલે. મારી બન્ને નાની બેન પાણીપુરીની બાબતમાં ક્રેઝી કહી શકાય તેટલી હદની શોખીન. અઠવાડીયે એક વાર ૧૦-૧૫ પાણીપુરી ના ખાય ત્યાં સુધી તેને ચેન ના પડે. જ્યારે હું થોડો ટફ ખરો બે-ચાર મહીનાનો વિયોગ સહેજ રીતે સ્વિકારી લવ. થોડો ચુઝી પણ ખરો બની શકે ત્યાં સુધી ઘરે જ ખાવાની અને જો બહાર ખાવી પડે તો સફાઈ પહેલા જોવ. બીજી બાજુ કોઈ નવા સેન્ટરમાં જાવ તો ત્યાંની પ્રખ્યાત ખાવાની વસ્તુ સાથે પાણીપુરી પણ ટેસ્ટ તો કરૂ જ. વર્ષો સુધી અહી માંગરોલમાં ખાણી-પિણીની દ્રષ્ટીએ ખુબ પછાત. વણેલા ગાઠીયા અને સાંજે પાણીપુરી બે જ વસ્તુ હમણા સુધી મળતી. પફ પણ માંગરોલ માટે હમણાની જ શોધ કહેવાય. પંજાબી-ચાઇનીસ રેસ્ટોરન્ટ તો હમણા થોડા વર્ષ પહેલા જ થઈ. પપ્પાની ધાક જબરી લારી ઉપર ખાતા જુએ તો ચડ્ડી ભીની થઈ જાય એટલે મમ્મી આજે પણ બધુ ઘરે જ બનાવી આપે. હા મામાને ઘરે જુનાગઢ જાયે ત્યારે માસીના છોકરા સાથે પાણીપુરી લારીએ ખાવા મળે.

સગાઈ પછી પહેલી વખત સાસરે ગયો ત્યારે ત્યાં પણ ફેમસ પાણીપુરી ક્યાંની તે જ પ્રશ્ન કર્યો હતો. મુંબઈમા મોટાભાગે વેસ્ટન સાઈડ સારી પાણીપુરી મળે બાકી મોટાભાગે પુરીમાં ગરમ "રગડો" નાખી ને જ આપે. ગરમા ગરમ "પાણીપુરી" એક વખત માધવપુરના મેળામા પણ ખાધેલી અને હા મારા જન્મદીવસને દીવસે રાજકોટથી મોડો આવતો હતો ત્યારે જુનાગઢ પણ ખાધેલી સૌથી બેકાર પાણી પુરી મને તે લાગે. બાકી જુનાગઢની નારાયણભાઈની આઇસ કોલ્ડ પાણી પુરીનો તો જવાબ નહી. બીઝનેસને કામે પહેલા રોજ જુનાગઢ જવાનું થતું ત્યારે તે તો અમારી જીવાદોરી હતી.

અમદાવાદમાં આશ્રમ રોડ ઉપર સીટીગોલ્ડ નવું નવું થયુ ત્યારે સીનેમસાલામાં પહેલી વખત પાણી પુરી ખાધેલી. સાલ્લુ ચમચીથી પુરીમા કાણૂ પાડી મસાલો ભરી પાણી ભરી ખાવા તો ભવ નીકળી જાય. અસલી મજા તો પુરી મોઢામાં ટુટે અને હોઠની કીનારીએ થી પાણીનો રેલો નિકળી આવે તેની છે. બે મીનિટ માટે આંખો બંધ કરી ધ્યાન મગ્ન અવસ્થામાં રહેવાનું અને પછી આજે ક્રિયા ફરી ફરી કરવાની. અરેના સેટેલાઈટની એકદમ નીચે "બેક ફ્રી" વાળાની કહેવાતી હાઇજેનીક પાણીપુરીનો સ્ટોલ શરૂ થયો હતો. તેને ઘણી વખત લાભ આપ્યો હતો. બૈરા મંડળ મોટા ભાગે ઘરની પાછળ સાઈડ આવેલા રોલાઇન્સ અને મોરની ચોકડીએ ઉભતા ભૈયાને લાભ આપતા. શાક લેવા જાય ત્યારે ચાખી આવતા. પણ સૌથી વધુ તો ઘરની પાછળ IOC પંપની સામે ફ્લેમસની પાણીપુરી ખાધેલી છે. ચોખ્ખાય અને ટેસ્ટ બન્ને માટે તેના પર પસંદગીનો કળશ ઢોળાતો. જોકે માનસી સર્કલ પાસેનો ભય્યો પણ વખણાતો અને અમુક પાર્લર વાળા વળી 6 ટેસ્ટ અને 8 ટેસ્ટ પાણીપુરી પણ વહેચા પણ તેનો અખતરો ક્યારેય નથી કર્યો. હા રસરંજનની પાણીપુરી બહુ ખાધી છે.

અમદાવાદ મોટેભાગે ઘરે વધુ બનતી ત્યારે "પકોડી" લેવા જવાનું દુષ્કર કાર્ય મારા ભાગે આવતું. નિતા ક્યાકથી સાંભળી આવે કે ફલાણી દુકાનની પકોડી તાજી અને સારી આવે છે એટલે ત્યાં સુધી ધક્કે ચડવાનું. રામદેવનગર ચાર રસ્તા પાસે એક દુકાનમા અમો પકોડી લેવા ગયા ત્યારે તેમણે તો પ્રશ્નો પુછી કાનફ્યુઝ કરી દીધા. સાદી પકોડી જોઇએ છે કે ભય્યા પકોડી, નાયલોન પકોડી જોઇએ છે કે ફોદીના પકોડી અને હા વળી લસણ્યા પકોડી પણ ખરી અને મરી પકોડી પણ ખરી. મે કહ્યુ ભાઈ ૩૦ રૂપિયાની ૧૦૦ આવતો હોય અને પેટને ભારી ના પડે તે આપી દ્યો. કોક વળી ૧૦૦ પકોડી જોડે ૧ લીટર પાણી ફ્રી આપતુ હોય તો ૧ લીટર પેટ્રોલ બાળી ત્યાં સુધી લાંબા થવાનું. યાર અમદાવાદમા રહી આ કાઠીયાવાડી જીવ શા માટે મુંજાતો હતો તે હવે ખબર પડી ?

કલકતા સોરી કોલકોતામાં પાણીપુરીને પુચકા કે પણ ત્યા પુરીમા માફસરનો મસાલો ભરે અને પાણી ખુબ જ ટેસ્ટી હોય. અમદાવાદી તો ઝગડી જ પડે એટલો જ મસાલો ત્યાં ભરાય. પણ બે-ચાર પડીયા પાણી આરામથી પીવાય જાય તેવું ટેસ્ટી પાણી હોય. પણ મે ખાધેલી સૌથી બેસ્ટ પાણીપુરી સોરી ગોલગપ્પા તો રાજસ્થાન જોધપુરમાં નેશનલ હેન્ડલુમ હાઉસની. પ્યોર ઘીમા તળેલી પાણીપુરી માફસરનો મસાલો અને ખુબ જ ટેસ્ટી પાણી. ગમે તેટલુ જમ્યા પછી ખાવ તો પણ ભારે ના પડે. દીલ્હીની પણ સારી હતી પણ આના જેવી તો નહી જ. સૌથી ખરાબ પાણીપુરી લુધીયાનાની ખાધેલી બે ખાધા પછી ત્રીજી મોઢામા જ ના ઘુસી.

ટુંક એવરેજ ગુજરાતી અને ભારતીય ની જેમ હું પણ સામાન્ય છુ અને મને પણ પાણીપુરી ભાવે છે.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

કહેવાય છે(વાયકા છે) કે અમારા ગામનો વર્મા પાણીપુરી વાળો મારવાડી પાણીપુરીની લારી માથી એટલો કમાણો કે તેણે પોતાની ત્રણ દીકરી ના લગ્નમાં ૫-૫ લાખનું દહેજ દીધુ. પણ અત્યારે રોડ ઉપર આવી ગયો. યુ નો પાણીપુરીની કમાણી દહેજમાં સમાણી.

વિચારો

2010-09-14T09:07:00.006+05:30

નેટ ઉપર આવ્યો તે પહેલા આવતા વિચારો ને નોટ ઉપર ટપકાવી લેતો. નેટ પર આવ્યો ત્યારે અભિવ્યક્તિનું નવું જ માધ્યમ

મળ્યું. મીત્રોની સ્ક્રેપબુક, કોમ્યુનિટીની ફોરમ કે પછી ચેટ દરમ્યાન વિચારો અભિવ્યક્ત કરતો આવ્યો છું. આજે બે વર્ષે પાછળ વળીને જોવ છુ તો ખ્યાલ આવે છે હું ક્યાં હતો અને અત્યારે ક્યાં પહોચ્યો છું. શું આ બધુ કોઈ ક્રાન્તિ માટે મે કર્યું છે ?

ના, મારૂ લખાણ માત્રને માત્ર મારા માટે છે, મારા વિકાસ માટે. હું દ્રઢ પણે માનુ છું કે કોઈ પ્રોસેસમા જો તમારો સ્વાર્થ ના હોય તો તે પ્રોસેસ ભાર થી વધુ કાઈ નથી. આ લેખનની પ્રોસેસ હું મારા વિચારોની પરિપક્વતા માટેની છે અને એટલે જ હું અનિયમીત રીતે લખુ છું. આ દરમ્યાન કોઈને મદદરૂપ થયો હોવ તો તે આ પ્રોસેસની આડપેદાશ ગણી શકાય. બ્લોગ ઉપર લખવાનું શરૂ કર્યુ ત્યારે સામે કેટલીય મુસ્કેલીઓ હતી. આ મુસ્કેલીઓ નો યોગ્ય રીતે સામનો કરવો તે પ્રાથમીકતા હતી. બીજુ કે કોઈ કઠીન કાર્ય કરતા હોયે ત્યારે પ્રોત્સાહનની તાતી જરૂરીયાત રહે છે તો બ્લોગને તે માટેનું માધ્યમ બનાવ્યું. આજે લખવાનું શરૂ કર્યુ ત્યારથી મારા વિચાર મા જે બદલાવ આવ્યો તે વિષે ખુબ જ ટુકમા લખવા જઈ રહ્યો છું.

આજ થી લગભગ ૧૫ વર્ષ પહેલા લખવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે લેખનમાં વેધકતા હતી પણ પરિપક્વતા ના હતી. મારી નાખુ, તોડી નાખું, ભાંગીને ભુક્કો કરી નાખુ આટલી જ વાત. સમાજ દેશ દુનિયા વિશ્વને બદલી નાખવાની તમ્મના અને જુનુન હતું. હું મારી જાતને ખુશનસિબ સમજુ છુ કે જીવનની વાસ્તવિકતા બહુ જલ્દી સમજી શક્યો . જીવન ફોર ટ્રેક રોડ પર BMW ચલાવવું તે નથી જીવન તો ક્રોસ કન્ટ્રી રેસ જેવું છે. ક્યારેક ચાલવું પડે તો ક્યારેક તરવું પડે, ક્યારે દોડવું પડે તો ક્યારે સાકડા રસ્તે સાયકલ ચલાવવી પડે. જેમ જેમ લાઈફને સમજતો ગયો તેમ તેમ વિચારોને પણ પરિપક્વ બનાવતો ગયો. તેમાં પણ છેલ્લા ૩-૪ વર્ષથી દરેક વાતને પોઝીટીવલી લેતા શિખ્યો.

આજે બ્લોગ જગતમાં ઘણા મીત્રો ઘણુ સારૂ લખે છે. હું દરેક વખતે તેના લખાયેલા શબ્દો કરતા તેના વિચારોને વાંચવાનો પ્રયત્ન કરૂ છું. તે સાથે જ જે તે વિચાર કેવી મનોસ્થીતીમા લખાયેલા હશે તેનો કયાસ કાઢવાનો પણ પ્રયત્ન કરૂ છું. મોટા ભાગે કોમેન્ટ લખવાનું માંડી વાળૂ છું. ક્યાંક બહુ જરૂરી લાગે તો કોમેન્ટ લખુ છું અથવા તો મેઇલ કરી ધ્યાન દોરવાનો પ્રયત્ન કરૂ છું. મોટા ભાગે ભુલ સામે આંગળી ચિંધવામા સંબધોનું જોખમ રહે છે છતા તે જોખમ ઉઠાવીને પણ તે કાર્ય નિષ્ઠાથી કરતા હરેવો નિશ્ચય કર્યો છે. ઘણા મીત્રો દુર ગયા છે પણ મને વિશ્વાષ છે કે સાચી વાત સમજાશે એટલે પાછા આવી જાશે.

ઘણા બધા વિષયો ઉપર ઘણૂ બધુ લખવું છે પણ પરિસ્થીતી અને સંજોગો અનુકુળ નથી. જોયે વિચારોની પ્રસુતી થાય છે કે મીસકેરેજ.

-: સિલી પોઇન્ટ :-

મીત્રોની માફી માંગવી સહેલી છે, માફ કરવા થોડા અઘરા છે, સુધારવાનો પ્રયત્ન કરવો વધુ અઘરો પણ તેને તેની

મર્યાદા સાથે સ્વિકારવા સૌથી વધુ અઘરા છે. ક્ષમા પર્વ પર મને મારી મર્યાદા સાથે સ્વિકારવા નમ્ર આપીલ -જાગ્રત.